Là tình huống hay là vấn đề?*

774 words

·

Không biết đã bao giờ bạn rơi vào tình huống không thể thay đổi nhưng bản thân vẫn tập trung toàn bộ năng lượng và cảm xúc để cố gắng đổi thay nó hay chưa?

Và có bao giờ bạn gặp một vấn đề quan trọng bản thân có thể giải quyết, nhưng bạn lại tìm cách trốn tránh tìm kiếm giải pháp để cảm thấy thoải mái hơn một chút hay chưa?

Mình đã không ít lần trải qua những điều tương tự trên hành trình viết.

Có một thời gian mình đăng bài lên Fanpage, nhiều bài viết trong số đó ngay lập tức trở nên “viral” với hàng trăm đến hàng nghìn lượt thích và chia sẻ. Tuy nhiên, sau khoảng thời gian đó, phần lớn bài viết mình đăng chẳng có nổi lấy mười lượt thích, chứ đừng nói đến việc được chia sẻ hay bình luận.

Mình đã rất căng thẳng và áp lực. Đặc biệt mỗi khi nhìn vào lượng người theo dõi ngày một giảm dần, mình đã tìm kiếm đủ mọi cách để cải thiện tình trạng này. Viết những bài viết theo các phong cách khác nhau. Thay đổi giờ đăng bài. Cải thiện hình ảnh đăng kèm bài viết. Tương tác với bài viết của mình trong một giờ đầu tiên bài viết được đăng…Cho đến khi mình thực sự mệt mỏi và kiệt sức.

Ngược lại, trước khi theo đuổi sự nghiệp viết lách tự do, mình đã từng thử viết một lần trước đó, khi nghỉ sinh con đầu lòng. Lúc đó mình mới 27 tuổi, nhưng chỉ sau vài tuần thử nghiệm, mình đã bỏ cuộc vì muôn vàn suy nghĩ mình tự gán cho bản thân.

Mình đã quá già để có thể bắt đầu một con đường hoàn toàn mới, từ con số 0, nhất là khi đã có gia đình và con nhỏ. Hơn nữa, mình không hề có chuyên môn gì đặc biệt cũng không rành công nghệ, rất khó để có thể thành công với nghề. Những suy nghĩ như vậy cứ không ngừng nhảy múa trong đầu mình. Và mình đã từ bỏ dù chưa đổ một giọt mồ hôi.

Bạn có nhận thấy điều gì không?

Trong câu chuyện đầu tiên, mình đã đối diện là một điều mình không thể kiểm soát – một tình huống (situation). Thuật toán, việc người khác có yêu thích những gì mình viết hay không là điều mình không thể can thiệp.

Ở trường hợp này, sẽ không có giải pháp (solution) nào cả, vì không có vấn đề nào cần giải quyết. Giống như bạn không thể thay đổi thời tiết, nếu bạn cứ cố gắng tìm cách để cải thiện những điều mình không thể thay đổi, bạn chỉ đang phí thời gian và công sức của bản thân. Cũng dễ hiểu khi việc này khiến bạn mệt mỏi và kiệt sức.

Còn ở câu chuyện thứ hai, vấn đề (problem) xuất hiện mà không phải là tình huống (situation). Cải thiện kỹ năng viết lách ngay cả khi bạn chưa từng có kinh nghiệm và sở hữu bằng cấp chuyên môn nào trước đó là chuyện hoàn toàn có thể thay đổi được.

Đầu tư thời gian, công sức để rèn luyện có chủ đích là giải pháp (solution) hầu như ai cũng có thể nhìn ra. Theo đó, cách đơn giản để bạn có thể nhận ra đó có phải là vấn đề hay không chính là thử hỏi bản thân: Nếu có thêm thời gian, công sức, hoặc có thể đánh đổi điều gì đó, điều này có thể được cải thiện hay không?

Phân biệt rõ ràng đâu là tình huống (situation), đâu là vấn đề (problem) giúp bạn nhanh chóng nhận diện cách thức để đối diện với những điều này trong thực tế.

Bạn sẽ không lãng phí thời gian, công sức thậm chí cả tiền bạc một cách vô ích để giải quyết một việc vốn không có lời giải. Và bạn cũng sẽ không tìm cách né tránh những điều bản thân có thể thay đổi bằng cách thực sự nỗ lực để tìm ra giải pháp cho các vấn đề của mình.

Hôm nay, đứng trước một điều gì đó đang gây khó khăn cho bản thân, bạn sẽ dừng lại một chút để hỏi đây là tình huống (situation) hay là vấn đề (problem) và hành động tương ứng trong từng trường hợp hay không?

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

*Được truyền cảm hứng từ bài viết Working with problems của Seth Godin.

Học chủ động, đời tăng tốc

Cuốn sách đầu tay mình viết, được Wave Books mua bản quyền và xuất bản vào tháng 7 năm 2026. Sách không chỉ cung cấp cho bạn phương pháp thực hành trong thực tế mà còn giúp bạn xây dựng một nền tảng tự học vững chắc dựa trên tư duy, thói quen và kỷ luật không cứng nhắc.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *