Có khoảng thời gian, mỗi khi ngồi vào bàn, mình lại phân vân hôm nay mình nên viết về vấn đề gì dù đã có sẵn kế hoạch nội dung trước đó. 80% lựa chọn của mình những lúc đó đều là gạt bỏ kế hoạch đã có để viết những gì mình muốn. Nhưng khi đăng tải những bài viết tràn đầy nhiệt huyết đó, dường như chẳng mấy ai quan tâm.
Mình đã buồn và suy nghĩ rất nhiều. Có lẽ mình nên viết về những gì độc giả quan tâm thay vì những điều mình muốn. Nghĩ thế, mình lại quay lại với những bài viết trong bản kế hoạch nội dung. Mỗi lần viết những bài viết như vậy, mình cảm giác như bản thân đang phải gồng lên để hoàn thành một mong muốn của ai đó khác, không phải là mình.
Viết cho mình hay viết cho người? Câu hỏi đó cứ trở đi trở lại trong tâm trí mình cùng cảm giác căng thẳng và áp lực chẳng thể nào thoát ra. Giống như vết thương hở mỗi khi chạm vào lại rỉ máu, bắt buộc phải lựa chọn một trong hai khiến mình đau đớn trong một thời gian dài không nguôi.
Cho đến một hôm mình đọc được câu chuyện về Agatha Christie. Có lẽ, bạn cũng biết Agatha Christie rất nổi tiếng với những tiểu thuyết trinh thám như “Án mạng trên sông Nile“, “Án mạng trên chuyến tàu tốc hành phương Đông“, “Mười người da đen nhỏ“. Những cuốn tiểu thuyết theo đúng mô típ được nhà xuất bản và khán giả kỳ vọng đã giúp bà bán trở thành nhà văn viết tiểu thuyết bán chạy nhất mọi thời đại với hàng tỷ bản được bán ra.
Nhưng thực tế là, ngoài những gì đọc giả và nhà xuất bản kỳ vọng ở bà, Agatha còn muốn viết về những điều khác – những câu chuyện không có án mạng mà chỉ đơn giản là về tình yêu, gia đình, hay những điều bà muốn viết cho chính mình. Thay vì sử dụng cái tên Agatha Christie để viết về những điều đó, bà đã sử dụng một bút danh khác – Mary Westmacott và giữ bí mật danh tính suốt gần 20 năm. Không một ai biết đó là Agatha Christie vĩ đại mà chúng ta luôn kỳ vọng ở mỗi cuốn sách của bà.
Tự nhiên mình nghĩ: “Có lẽ, với mỗi cái tên, Agatha Chiristie có thể đo lường những tác phẩm của mình một cách khác nhau.” Từ nhận định này, mình nhìn ra hai từ “tách bạch”.
Vấn đề của mình nằm ở chỗ mình vừa muốn viết những gì mình thích lại vừa muốn độc giả phải yêu thích những gì mình viết. Hơn thế nữa, mình vừa muốn viết những gì mình thích lại vừa muốn kiếm được tiền từ đó. Mình vừa muốn viết là “hobby”, nhưng cũng muốn viết là “business”. Chính việc không tách bạch giữa sở thích và sự nghiệp là căn nguyên của mọi khổ đau mình phải gánh chịu.
Suy nghĩ theo hướng này, mình thoát ra khỏi được vòng lặp của sự lựa chọn gây đau khổ. Mình không còn phải lựa chọn giữa việc viết những gì mình thích hay viết những gì độc giả muốn. Không còn phải lựa chọn giữa cảm xúc của bản thân và mục tiêu kiếm tiền. Thay vào đó, mình tách bạch rõ ràng hai thứ.
Mình vẫn sẽ viết những điều mình thích và mình muốn. Nhưng mục tiêu của điều đó là khiến cho mình cảm thấy được sống và viết, là để mình thấy vui hơn và hạnh phúc hơn khi những con chữ của mình được hiện diện trên trang giấy. Kể cả khi không có ai đọc, sứ mệnh của mình vẫn được hoàn thành một cách xuất sắc.
Vì thước đo của nó không phải là có ai yêu thích, chia sẻ những gì mình viết hay bài viết đó có mang lại thu nhập cho mình hay không. Thước đo của nó chỉ đơn giản là niềm vui sâu thẳm bên trong một người luôn khao khát viết. Còn nếu những bài viết đó có thể chạm đến trái tim một ai đó, mình sẽ xem đó như một món quà tặng kèm để trân trọng và biết ơn.
Ngược lại, khi mình viết những gì độc giả muốn, mình hiểu rõ mình viết cho ai, để làm gì. Thước đo của mình lúc này sẽ là bài viết của mình có thể tạo ra thay đổi nào đó dù là nhỏ nhất cho chỉ một người – một khán giả nhỏ nhất mình có thể nhìn thấy rất rõ hay không? Nếu mình có thể làm việc đó, nhiệm vụ hoàn thành.
Nếu chưa thể làm việc đó, mình sẽ viết một bài viết khác tốt hơn để có thể đạt được mục tiêu đề ra. Nhưng mình sẽ không lẫn lộn thước đo cảm xúc cá nhân với thước đo giá trị đem lại cho độc giả. Khi hai mong muốn không trộn lẫn, khi hai thước đo được tách bạch, đó là lúc mình cảm thấy nhẹ nhõm, hơn bao giờ hết.
Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!
Leave a Reply