Trong cuốn “Tôi nói gì khi nói về chạy bộ“, Haruki Murakami đã viết: “”Điều này tương tự như tập đánh trống. Ta buộc phải tập các kiểu đánh trống bass mà thôi, ngày này qua ngày khác. Rồi ta bỏ nhiều ngày chỉ đánh chũm chọe. Rồi chỉ đánh trống tomtom…
Dĩ nhiên là đơn điệu và chán ngắt, nhưng một khi tất cả kết hợp lại với nhau thì ta có được một nhịp điệu chắc nịch. Để đến được đó ta phải kiên quyết, mạnh mẽ và rất kiên nhẫn siết chặt đinh ốc của từng phần riêng lẻ. Điều này mất thời gian, dĩ nhiên rồi, nhưng đôi khi mất thời gian thực ra lại là đi đường tắt. Đây là con đường tôi đã theo trong bơi lội, và sau một năm rưỡi, thì tôi đã có thể bơi cự ly dài uyển chuyển và hiệu quả hơn bao giờ hết.”
“Đôi khi mất thời gian thực ra lại là đi đường tắt” chính là ý tưởng hôm nay mình muốn chia sẻ.
Khi bắt tay làm bất kỳ điều gì, mình thường có xu hướng tìm kiếm một con đường tắt. Làm sao để làm điều này nhanh hơn, hiệu quả hơn? Làm thế nào để có thể đạt được mục tiêu trong thời gian ngắn nhất mà không phải mất quá nhiều công sức? Đó là những câu hỏi mình thường đặt ra cho bản thân. Và mình đã dành rất nhiều thời gian để tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi đó.
Điều này không có gì là sai. Vấn đề nằm ở chỗ, mình dành nhiều thời gian để tìm kiếm giải pháp cho vấn đề đến mức quên cả hành động. Thậm chí, mình còn lấy đó làm cái cớ để trì hoãn việc cần làm.
Vậy nên, dù dành nhiều thời gian để tìm kiếm cách thức khiến mọi việc trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn, mình vẫn không đạt được mục tiêu mình muốn.
Nếu như mình dành thời gian đó để thực sự hành động, mọi thứ sẽ thay đổi ra sao?
Thay vì tìm kiếm cách thức để viết tốt hơn, chỉ ngồi xuống viết mỗi ngày, thì sao?
Thay vì tìm kiếm giải pháp cho việc nói tiếng Anh trôi chảy hơn, bắt đầu thực sự nói tiếng Anh với chính mình từ hôm nay, thì sao?
Thay vì lục tung Internet để tìm kiếm một công thức bí mật cho việc làm ra những sản phẩm tốt hơn, ngồi lại với vấn đề, phỏng vấn độc giả, suy nghĩ giải pháp phù hợp, nhận phản hồi và cải thiện nó ngay lập tức, thì sao?
Có thể mình vẫn sẽ phải mất vài tháng trời, thậm chỉ là cả một năm, hoặc vài năm, nhưng liệu con đường này có mất thời gian như mình vẫn tưởng?
Mình nhớ có lần hai vợ chồng mình đến nhà một người bạn chơi. Lúc về, bạn mình bảo đi cái đường gần bờ kênh sẽ về nhà mình nhanh hơn cả chục phút. Theo lời bạn, chỉ cần đi thẳng dọc bờ kênh, rồi rẽ phải là ra đường lớn, cứ thế là sẽ nhận ra ngay đường về nhà. Hai vợ chồng mình dù chưa đi đường đó lần nào, nhưng vẫn tự tin tiến bước.
Khi ra đến bờ kênh, chúng mình gặp phải một đoạn đường cực khó đi nên đành rẽ qua cầu, rồi vòng vèo một lúc trong làng mà không rõ lối ra. Mình mở bản đồ lên để xem thì thấy hai vợ chồng mình đã đi xa nhà cả chục cây số. Ngày hôm đó, vì đi đường tắt, chúng mình đã mất thêm cả tiếng đồng hồ lạc đường và tìm đường mới có thể về đến nhà.
Đó là lúc mình nghĩ con đường tắt chưa chắc đã là con đường tốt nhất và tiết kiệm thời gian nhất.
Tất nhiên, đó chỉ là trải nghiệm tìm đường của riêng mình. Vậy còn việc thực hành kỹ năng trong thực tế thì sao?
Khi tập trung tìm kiếm những cách thức để viết hay, mình cứ ngỡ rằng nắm bắt được những điều đó có thể khiến mình viết tốt hơn. Mình tự tạo ra ảo tưởng tiến bộ cho bản thân nhưng thực tế là kỹ năng của mình chẳng hề cải thiện. Vì mình đâu có thực sự rèn luyện mình trong thực tế.
Không những vậy, viết lách là một kỹ năng được xây dựng từ nhiều kỹ năng nhỏ khác, như cách lập luận logic, tư duy phản biện, kỹ năng triển khai bài viết, kể chuyện, biên tập. Cũng như câu chuyện tập đánh trống mà Murakami chia sẻ phía trên, nếu bạn không chịu khó “siết chặt từng con ốc” mà chỉ chăm chăm tìm con đường tắt, sẽ rất khó để chạm đến sự thành thạo thực thụ.
Có một thí nghiệm được chia sẻ trong cuốn sách Art & Fear của David Bayles mà mình rất ấn tượng. Một giảng viên chia lớp thành hai nhóm. Một nhóm sẽ được chấm điểm hoàn toàn dựa trên số lượng sản phẩm làm ra. 50 sản phẩm sẽ nhận điểm A, 40 sản phẩm nhận B, cứ như thế mà đánh giá. Nhòm còn lại chỉ cần phải làm ra một sản phẩm thật hoàn hảo để xứng đáng nhận điểm A.
Đến ngày chấm điểm, người ta quan sát được một sự thật thú vị. Tất cả những sản phẩm có chất lượng tốt nhất lại thuộc về nhóm được chấm điểm dựa trên số lượng sản phẩm. Chính vì miệt mài tạo ra rất nhiều sản phẩm mà không bị áp lực bởi việc phải hoàn hảo, các sinh viên trong nhóm đã học được cách cải thiện những vấn đề xuất hiện trong các sản phẩm trước đó. Nhờ vậy, họ có thể làm ra những sản phẩm tốt hơn và tốt hơn nữa.
Cũng như vậy, nếu như chúng ta ngừng tìm kiếm một con đường tắt để nhanh hơn, hoàn hảo hơn, hiệu quả hơn và tập trung thực hành có chủ đích thì sao?
Có thể, bạn sẽ mất thời gian lúc đầu. Nhưng chắc chắn, theo thời gian, khi từng con ốc đã được siết chặt, những kỹ năng bạn muốn phát triển sẽ ngày càng được củng cố vững chắc hơn.
Có lẽ, con đường tốn thời gian đôi khi lại chính là con đường bạn cần tìm.
Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!
Leave a Reply