Đừng chỉ đi tìm câu trả lời. Hãy học cách đặt câu hỏi.

1,238 words

·

Khi bắt đầu viết blog trên The Introvert Writer, mình rất thích viết những bài viết dạng actionable (hướng dẫn mọi người làm một việc gì đó với những bước rõ ràng để hành động). Mình luôn thấy hào hứng khi cung cấp một bài viết có thể giúp bạn đọc giải quyết một vấn đề trong thực tế, với một giải pháp chi tiết đến từng bước. Với mình, đó từng là mục tiêu lớn nhất, là điều khiến mình cảm thấy bản thân có giá trị.

Tuy nhiên, sau khoảng một thời gian viết, mình nhận ra một điều. Dù bản thân thấy hào hứng khi có thể tìm ra giải pháp, nhưng cảm giác đó không kéo dài lâu. Cũng giống như khi mình háo hức bao lâu để có thể mua được một món đồ mới nhưng cảm giác hạnh phúc khi sở hữu nó lại chẳng tày gang.

Bên cạnh đó, mình còn nhận ra một bài học quan trọng đã thay đổi suy nghĩ của mình kể từ đó về sau. Mình từng nghĩ vì luôn cố gắng tìm ra giải pháp tốt nhất để giải quyết những khó khăn gặp phải nên mình mới có thể đi đến ngày hôm nay. Sự thật không chỉ là như vậy. Điều quan trọng còn nằm ở việc mình luôn đặt ra những câu hỏi. Nếu không vì những câu hỏi, có lẽ, mình đã bỏ cuộc từ rất lâu rồi.

Vì sao mình lại nói vậy?

Đầu tiên, chính những câu hỏi mới là động lực để mình tìm kiếm câu trả lời. Khi tìm kiếm thông tin để giải quyết vấn đề, mình bắt gặp rất nhiều ý kiến trái chiều. Tất nhiên, cũng có lúc mình tìm thấy những hướng dẫn “có vẻ” đáng tin cậy.

Dù vậy, mình không bao giờ chỉ nghĩ đơn giản là: “Ồ, đây chính là thứ dành cho mình.” Lúc nào, mình cũng cảm thấy có điều gì đó chưa ổn. Những điều mà họ nói có đúng không? Có thể áp dụng vào trường hợp của mình như thế nào? Liệu có một giải pháp khác cho một người với tính cách như này, mong muốn như vậy hay không? Đây có phải là điều tốt nhất mình có thể tìm thấy hay chưa?

Những câu hỏi đó khiến mình không chỉ dừng lại ở việc thu thập kiến thức. Nó giúp mình trở thành một nhà nghiên cứu. Mình thí nghiệm giải pháp trong “phòng thí nghiệm” riêng của mình bằng cách tiếp tục thêm vào đó những câu hỏi, không ngừng tìm kiếm những giải pháp khác tốt hơn. Và cứ thế, nó dẫn lối cho mình đến một hành trình học tập và khám phá không ngừng.

Chính quá trình đó mới là yếu tố khiến mình phấn khích mỗi ngày và trở thành nguồn động lực không bao giờ vơi cạn trong mình. Bởi thế, dù khó khăn chồng chất khó khăn, mình chưa từng nghĩ đến việc bỏ cuộc.

Thứ hai, đặt ra câu hỏi giúp mình có thể nhìn cuộc sống theo góc nhìn đa chiều. Thay vì chỉ có đúng và sai, mình hiểu được câu trả lời này có thể hữu ích trong trường hợp này, nhưng lại không hiệu quả trong trường hợp khác. Mình không cứng nhắc đi theo một hướng suy nghĩ nào cả, mà ở từng vấn đề, mình học cách đặt ra nhiều câu hỏi khác nhau.

Đã không biết bao nhiêu lần, từ một ý tưởng gốc, nhưng thay đổi câu hỏi, mình có thể tạo ra một ý tưởng hoàn toàn mới hoặc viết một bài viết hoàn toàn khác biệt. Mỗi câu hỏi giống như tấm vé không ghi sẵn điểm đến, dẫn mình đến một nơi mình chưa bao giờ đặt chân tới, và luôn khiến mình đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.

Cuối cùng, có lẽ câu hỏi giá trị nhất chính là câu hỏi khiến bạn ngại ngần hỏi nhất.

Những năm tháng ngồi trên ghế nhà trường, mình luôn là một học sinh giỏi. Dù vậy, có rất nhiều điều mình chưa hiểu rõ nhưng mình không dám đặt câu hỏi. Vì mình sợ nếu hỏi sẽ bị chê cười nên mình tảng lờ đi những gì mình chưa biết. Tư duy này theo mình vào đến tận giảng đường đại học cho đến khi đi làm. Mình vẫn là người luôn sợ đặt ra những câu hỏi và cả nêu lên những ý kiến của mình.

Năm 2022, khi mình thực hiện một chuỗi workshop với mỗi tháng là một chủ đề cùng với sự tham gia của một (hoặc một vài) khách mời là chuyên gia trong lĩnh vực đó, mình đã rất háo hức khi được đặt ra thật nhiều câu hỏi thú vị. Tuy nhiên, khách mời hôm đó là một chị đã từng giữ nhiều chức vụ cao trong các tập đoàn hàng đầu với kinh nghiệm hơn 20 năm về thương hiệu.

Dù đã chuẩn bị rất kỹ các câu hỏi, nhưng cuộc nói chuyện với chị không diễn ra như những gì mình nghĩ. Nghe chị chia sẻ, mình nhận ra mình đã hiểu sai về xây dựng thương hiệu. Lúc này, nỗi sợ bị đánh giá vì đặt ra những câu hỏi “ngớ ngẩn” thời đi học chợt ùa về. Mình đã định bỏ qua câu hỏi tiếp theo đó. Nhưng sâu thẳm trái tim, mình nghĩ đây là câu hỏi ai cũng muốn hỏi và cần được hỏi.

Hít một hơi thật sâu, mình hỏi chị: “Em từng nghĩ rằng xây dựng thương hiệu là phải đăng bài thường xuyên, phải xuất hiện ở khắp mọi nơi, phải viết những bài viết viral, khiến độc giả không ngừng yêu thích và chia sẻ, điều đó có đúng không ạ?” Ngay sau khi đặt ra câu hỏi đó, mình thở phào nhẹ nhõm dù chưa biết mọi chuyện sẽ diễn biến ra sao.

Không ngờ là từ câu hỏi đó (và cả những câu hỏi về sau), buổi nói chuyện đã giải đáp được rất nhiều thắc mắc của không chỉ các bạn tham gia. Khi đăng tải lại trên Youtube, workshop này đã trở thành video được xem nhiều nhất trên kênh The Introvert Writer.

Nhiều bạn đã để lại bình luận cảm ơn chị vì những chia sẻ vô cùng hữu ích của chị và có cả những bình luận cảm ơn dành cho mình nữa. Nghĩ lại, thật may mắn vì mình đã đặt câu hỏi đó.

Trong cuốn “Mỗi ngày 10 ý tưởng rèn luyện cơ bắp sáng tạo“, James Altucher và vợ ông – Claudia Azula Altucher, đã chia sẻ về bài tập viết 10 ý tưởng mỗi ngày. Mình rất thích ý tưởng này nên đã thực hành theo được hơn một năm. Tuy nhiên gần đây, mình có sửa bài tập này một chút, thành viết ra 10 câu hỏi mỗi ngày. Bài thực hành này đã mở ra cho mình rất nhiều góc nhìn mới.

Tự nhiên, mình nghĩ, nếu chúng ta có thể bắt đầu học cách đặt câu hỏi, chỉ một câu thôi chưa cần đến mười câu, thay vì chỉ cố gắng đi tìm kiếm giải pháp cho vấn đề, mọi thứ có thể thay đổi ra sao?

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Học chủ động, đời tăng tốc

Cuốn sách đầu tay mình viết, được Wave Books mua bản quyền và xuất bản vào tháng 7 năm 2026. Sách không chỉ cung cấp cho bạn phương pháp thực hành trong thực tế mà còn giúp bạn xây dựng một nền tảng tự học vững chắc dựa trên tư duy, thói quen và kỷ luật không cứng nhắc.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *