Khi thế giới thay đổi chóng mặt với AI và hàng loạt công nghệ mới, mình, cũng như nhiều người khác, đã hoang mang tự hỏi: “Phải học kỹ năng gì để không bị bỏ lại phía sau, để bắt kịp với thời đại?”
Rất nhiều cái tên hiện ra trong đầu mình lúc đó. Nào là prompt engineering, tự động hoá, phân tích và quản lý dữ liệu, lập trình, no-code, v.v…
Mải mê tìm kiếm câu trả lời đã khiến mình không biết bao nhiêu lần mệt mỏi và mất phương hướng.
Cho đến khi đọc được cuốn sách “Thay đổi câu hỏi, thay đổi cuộc đời” của Marilee Adams, mình mới bắt đầu nghĩ: “Có thể câu hỏi đúng phải là kỹ năng nào luôn cần thiết dù thế giới có xoay vần đến thế nào đi chăng nữa?”
Khi đi tìm câu trả lời cho câu hỏi này, mình đã bắt gặp bài viết của Sahil Bloom – tác giả cuốn sách New York Times Bestseller “The 5 Types of Wealth”.
Sahil đã chia sẻ về một thuật ngữ gọi là “Lighthouse Skills”. Có thể hiểu giống như ngọn hải đăng bất diệt giữa biển khơi, luôn soi đường cho những con tàu lạc lối, đây là những kỹ năng “soi đường” giúp bạn định vị và tiến về phía trước, bất kể tương lai có mịt mờ, bão tố thế nào đi chăng nữa.
Vậy đâu là những kỹ năng “soi đường” bạn cần xây dựng để vững vàng trước mọi đổi thay?
Sau một thời gian tìm kiếm, đây là 5 kỹ năng “soi đường” quan trọng nhất mình nghĩ bản thân cần trau dồi:
- Kỹ năng tự học
Kỹ năng này quan trọng đến nỗi mình đã viết hẳn một cuốn sách chỉ để nói về kỹ năng này. (Sách hiện đang trong quá trình biên tập và dự kiến được Wave Books xuất bản vào quý 2 năm nay). Mỗi năm, thế giới lại xuất hiện những kỹ năng mới mà bạn chưa từng nghe tên. Nhưng nếu bạn thành thạo “học cách học”, bạn có thể nắm bắt bất kỳ kỹ năng nào một cách nhanh chóng.
Không cần trở thành chuyên gia, chỉ cần hiểu bản chất và ứng dụng được là bạn đã có lợi thế khổng lồ: ghi điểm trong mắt nhà tuyển dụng, tự tin giải quyết vấn đề, và quan trọng nhất là không bao giờ sợ lỗi thời. Nó giống như quân cờ domino đầu tiên, một khi đã đổ, mọi cánh cửa học hỏi khác đều sẽ mở ra.
- Khả năng tự nhận thức
Aristotle từng nói: “Hiểu rõ bản thân là khởi nguồn của mọi trí tuệ.” Trong một thế giới đầy xao nhãng, việc dừng lại để lắng nghe, khám phá và thấu hiểu chính mình là một siêu năng lực. Khi bạn rõ ràng về giá trị, đam mê và mục tiêu của bản thân, bạn sẽ có một la bàn nội tâm vững chắc, giúp bạn tự tin tiến bước dù xã hội có hỗn loạn tương lai có mù mịt đến thế nào đi chăng nữa.
- Tư duy phản biện
Nếu không thể trang bị cho bản thân tư duy phản biện, thật khó để bạn có thể sống sót giữa một biển thông tin thật giả lẫn lộn và được định hướng. Khả năng phân tích, đánh giá và kết nối thông tin sẽ giúp bạn phát hiện sự thật đằng sau những thông điệp phức tạp và đưa ra quyết định sáng suốt kể cả quyết định đó đi ngược lại với số đông.
Đặc biệt, sức mạnh của tư duy phản biện còn nằm ở khả năng đặt câu hỏi then chốt, nhìn nhận vấn đề từ nhiều chiều kích và tư duy “ngoài chiếc hộp” để tìm ra giải pháp sáng tạo cho những vấn đề hóc búa trong công việc và cuộc sống.
- Khả năng phục hồi và linh hoạt thích nghi
Cuộc sống hiện đại đầy rẫy áp lực và chỉ một thất bại nhỏ đôi khi cũng có thể khiến bạn sụp đổ. Nhưng quan trọng là cách bạn đứng dậy sau vấp ngã. Khả năng phục hồi (Resilience) cho bạn sức mạnh để tiếp tục bước đi sau sóng gió.
Khả năng thích nghi (Adaptability) cho bạn sự mềm dẻo để dũng cảm điều chỉnh kế hoạch khi mọi thứ không diễn ra như dự kiến. Hai kỹ năng song hành này bổ trợ cho nhau, giúp bạn không chỉ sống sót, mà còn tiến lên mạnh mẽ hơn trên con đường đi tới thành công.
- Trí tuệ cảm xúc
Công nghệ có thể xử lý nhiều tác vụ phức tạp hoặc lặp lại nhưng lại không thể xử lý hiệu quả những vấn đề liên quan đến cảm xúc con người. Đặc biệt, trong thời đại mà “nếu không hiện diện ở trên mạng có nghĩa là không tồn tại”, thì sự kết nối chân thật, khả năng lắng nghe, thấu hiểu và đồng cảm giữa người với người lại càng trở nên vô giá.
Phát triển trí tuệ cảm xúc không chỉ giúp bạn xây dựng mối quan hệ bền chặt, trở thành người lãnh đạo hiệu quả, mà còn giúp bạn làm chủ chính mình. Đây chính là kỹ năng quan trọng bậc nhất để bạn luôn vững vàng trong kỷ nguyên của robot và AI.
Tương lai sẽ luôn bất định.
Thay vì mông lung sợ hãi, tập trung xây dựng những kỹ năng có giá trị vượt thời gian sẽ giúp bạn đứng vững trước phong ba bão táp của cuộc đời và tự tin chinh phục những đỉnh cao mới.
Bạn có đồng ý với mình không?
P/S: Nếu quan tâm đến kỹ năng tự học, bạn có thể đăng ký nhận ưu đãi sớm cho cuốn sách về chủ đề tự học sắp ra mắt của mình (và nhận một món quà nhỏ từ mình) ở đường link phía dưới nha!
Cảm ơn bạn đã đọc bài viết hôm nay!
Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!
Leave a Reply