Tư duy

Cách đây gần một năm, nếu tôi không bước ra khỏi ranh giới ấy, ranh giới vùng an toàn của bản thân để bước vào một vùng vô định chưa biết trước, thì giờ đây tôi đã không thể ngồi đây viết những dòng này, cho những độc giả muôn vàn thân thương của tôi….

Do one thing every day that scares you.

Eleanor Roosevelt

Vùng an toàn là gì?

Mọi người có lẽ đã nghe nhiều về khái niệm “vùng an toàn” trên các phương tiện truyền thông. Dựa trên chữ nghĩa, chắc các bạn cũng lờ mờ hiểu được khái niệm về vùng an toàn.

Vùng an toàn chính là trạng thái tinh thần mà tại đó con người thấy thoải mái, bình yên. Ở đó, mọi chuyện dường như đều nằm trong tầm kiểm soát của bạn. Không có điều gì khiến bạn sợ hãi hay phải lo lắng, suy nghĩ quá nhiều.

Do có những lợi ích tuyệt vời như vậy, chúng ta thường ở yên trong vùng an toàn của bản thân lâu thật lâu và không có ý định bước ra. Tưởng tượng như một sáng mùa đông lạnh, mưa phùn gió bấc, bạn được cuộn tròn trong chăn nghe một bản nhạc ấm áp, ngấu nghiến cuốn sách yêu thích, hoặc xem một phim tình cảm Hàn Quốc, có lẽ, bạn sẽ không bao giờ muốn rời khỏi chiếc giường ấm áp để làm một việc nào đó.

Trừ khi…

Bạn có một nhu cấp cấp thiết không thể không bước ra. 

Vì nếu không, bạn còn cảm thấy khó chịu và không thoải mái hơn so với tình trạng hiện tại.

Tại sao thi thoảng cần rời khỏi vùng an toàn của bản thân?

Chưa tính đến những nhu cầu cấp thiết của bản thân, hoặc giả định nó sẽ không bao giờ xuất hiện, liệu bạn có nên ở mãi một chỗ ấm yên, hay thi thoảng vẫn cần bước ra khỏi vùng an toàn?

Dù có nhiều lợi ích nhưng tôi cho rằng nếu bạn ở mãi trong vùng an toàn cũng không hẳn là một việc tốt. Bạn có thể sẽ có cảm giác bản thân không tiến bộ, không có trải nghiệm mới mẻ, như đang dậm chân tại chỗ. 

Một khi những nhu cầu cơ bản về ăn uống, ngủ nghỉ được thỏa mãn, nhu cầu được phát triển của bạn sẽ xuất hiện. Khi đó việc đứng lâu một chỗ sẽ khiến bạn bức bối và muốn bước ra. Tất nhiên, lúc này cũng là khi bạn đối mặt với sợ hãi, sự không chắc chắn, khiến bạn lưỡng lự và đôi khi từ bỏ để quay về nhịp sống thường ngày. 

Nhưng nếu bạn chọn bước ra, bạn sẽ thấy bản thân trưởng thành hơn, có thêm trải nghiệm bổ ích, thu nạp thêm kỹ năng, kiến thức, thêm tự tin, thêm sáng tạo, biết cách thích nghi, làm việc hiệu quả hơn và thành công hơn. Rất nhiều phần thưởng xứng đáng dành cho nỗ lực của bạn. 

Khi nào bạn nên bước ra?

Như đã nói ở trên, khi đang ở trong chăn ấm nệm êm, thật khó để khiến bạn bước ra khỏi vùng an toàn nếu nếu không phải là có một tác động nào đó khiến bạn nhấp nhổm, khó chịu không thể ngồi yên (vì dụ như nhu cầu vệ sinh chẳng hạn). 

Nghĩ kỹ bạn có thấy, chỉ đến khi bạn quá mệt mỏi vì công việc nhàm chán, không có khả năng phát triển, bạn mới bắt đầu có ý định nhảy việc. Chỉ đến khi bạn không thoải mái với cuộc sống đi làm tối ngày, chen chúc với xe cộ đông đúc, bạn nghĩ đến một công việc tự do tại nhà để có thể sống ở bất kỳ nơi đâu bạn muốn, làm việc bất kỳ khi nào bạn thích. 

Trái ngược với sự thoải mái, “discomfort” – không thoải mái chính là dấu hiệu cho biết bạn cần bước ra, tìm kiếm cơ hội mới, thay đổi tình trạng hiện tại.

Tuy nhiên, trong cuộc sống, chúng ta thường xuyên tảng lờ những dấu hiệu này. Vì sợ hãi, chúng ta tìm cách trốn tránh để không phải bước ra thay vì trực tiếp đối diện với vấn đề và tìm cách giải quyết. Bởi vậy, khi dấu hiệu xuất hiện, hãy dành thời gian nhìn sâu vào bên trong bạn, đối diện với tiếng lòng của mình, tháo dỡ bức tường phòng vệ bạn đã xây nên cho bản thân để dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn và chiến đầu cho một cuộc đời mới tốt đẹp hơn.

Bạn có biết điều gì chờ đợi bạn ngoài vùng an toàn?

Khi bước ra khỏi vùng an toàn, bạn sẽ phải đối diện với vùng sợ hãi. Nỗi sợ xuất hiện khi bạn vừa rời khỏi một nơi mà bạn biết rất rõ để đến một nơi bạn chưa biết điều gì – “the unknown”. Bạn sợ hãi vì bạn không biết phải hành động ra sao và làm thế nào để có thể đạt được những gì mình mong muốn. Bạn sợ thất bại, sợ mất đi tất cả. Muôn vàn nỗi sợ bủa vây, khiến bạn khó trụ vững. 

Không những thế, bạn còn dễ lung lay bởi những lời nói của người khác. Bạn cố tìm cho mình một cái cớ để thoái thác rút lui, để ngay lập tức trở về “chiếc ổ ấm êm” và mặc kệ sự đời. 

Tất cả sẽ dễ dàng hơn nếu bạn có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, có thêm những người bạn đồng hành và quan trọng nhất là có niềm tin vào chính mình. Bạn sẽ dần thoát ra khỏi đó để đến với một miền đất mới. Nơi đây bạn bắt đầu học hỏi để mở rộng vùng an toàn của mình, thu thập thêm kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm để sẵn sàng đối mặt với khó khăn thử thách. Từ đây, bạn sẽ tiến thêm một bước nữa tới vùng phát triển, nơi bạn được truyền cảm hứng và tìm ra mục đích sống của cuộc đời, hành động dựa trên mục tiêu để sống đời mơ ước. 

Quả là một hành trình thú vị và xứng đáng để trải nghiệm, đúng không?

7 bước giúp bạn rời khỏi vùng an toàn và tiến tới vùng phát triển

Bắt đầu bằng sự nhận thức

Mỗi ngày, hãy dành chút thời gian nghĩ về những gì bạn đã trải qua. Liệu bạn có thấy tiếng gọi thì thầm đi tìm vùng đất mới? Bạn có gì không thoải mái về cuộc sống của mình? Hay có gì lo lắng sợ hãi? Công việc có làm bạn thỏa mãn? Hay cuộc sống quá yên bình đến mức nhàm chán? 

Viết nhật ký cuối mỗi ngày để kết nối với bản thân, tìm hiểu nhu cầu thực sự của mình và cân nhắc đến việc thực hiện những điều mới mẻ trong cuộc sống. Đừng quên đính kèm lý do cần phải làm những việc đó. Sâu xa hơn nữa, bạn có thể tự hỏi bản thân nếu không thực hiện, liệu sau này bạn có hối hận vì quyết định của mình? 

Viết ra mục tiêu 

Khi đã đưa ra quyết định, hãy viết ra chính xác mục tiêu của mình. Bạn muốn chuyển hướng cuộc sống như thế nào? Đâu là điều mà bạn muốn đạt được? Ghi lại và đặt chúng ở những nơi dễ thấy để nhắc nhở bản thân mỗi ngày.

Đọc thêm: Đặt mục tiêu hiệu quả để biến ước mơ thành sự thật 

Thu thập thông tin và lên kế hoạch

Khi bước ra ngoài vùng an toàn, chúng ta sợ hãi vì không biết điều gì đang chờ đợi ở phía trước. Chúng ta sẽ không biết phải xử trí ra sao, phản ứng thế nào khi đối mặt với hoàn cảnh hay sự việc chưa từng xảy ra trước đó trong cuộc đời. Vì lẽ đó, chúng ta cần tìm hiểu nhiều nhất có thể, về tất cả mọi điều xung quanh, trước khi bước ra. 

Trong một bài phỏng vấn tôi từng thực hiện với chị Hạnh Hoàng về vùng an toàn, chị có nói rằng: “Bạn có thể tưởng tượng giống như việc trước khi bắt đầu cuộc sống ở một vùng đất mới, mình sẽ phải làm gì để có thể tạo ra thu nhập và nuôi sống bản thân. Đi mà không hề chuẩn bị điều gì, như ra trận không mang vũ khí. Chí ít bạn cũng phải biết khí hậu nơi đây thế nào, con người ra sao, họ sinh sống như thế nào, mình có thể làm gì để tồn tại.”

Chuẩn bị những điều này chính cũng là một cách nhận biết rủi ro và tìm kiếm giải pháp cho mình. 

Tôi cũng nhớ đến một câu hỏi vui trên Kenh14 về bộ phim nổi tiếng Squid Game. Phần lớn mọi người (56.21%) khi được hỏi nếu được sở hữu một lợi thế trong trò chơi đều lựa chọn khả năng biết trước các trò chơi, thay vì sở hữu một con dao lậu hay ghép đội với người giỏi hoặc nhảy cóc một trò. Có lẽ vì nếu biết trước những gì sắp phải đối mặt sẽ giúp bạn dễ dàng chuẩn bị phương án ứng phó phù hợp và có khả năng thành công cao hơn.

Bạn có thể thu thập thông tin bằng cách tìm hiểu các bước cần thực hiện để tiến tới mục tiêu, kết nối với những người có kinh nghiệm và lắng nghe lời khuyên từ họ. Bạn cũng có thể đọc sách báo, tham gia khóa học để rèn luyện kỹ năng, kiến thức của bản thân. 

Ví dụ: Nếu mục tiêu của bạn là từ bỏ công việc 8-5 để trở thành người làm việc tự do, điều đầu tiên bạn nên làm không phải là ngay lập tức nghỉ việc. Trước hết, hãy đặt cho mình một mục tiêu rõ ràng trong một năm tới. Đơn cử như trong một năm tới tôi sẽ tiết kiệm được X triệu, thành thục kỹ năng viết lách/thiết kế/…, chuẩn bị portfolio, tìm được 3 khách hàng dài hạn, và nghỉ công việc full time.

Sau đó, bạn cần tìm hiểu cách để cải thiện kỹ năng viết lách/thiết kế/…, bằng cách tham gia khóa học, tìm đọc blog đáng tin cậy trên Internet, tìm một mentor, kết nối với những người đi trước, tạo portfolio, tìm kiếm khách hàng tiềm năng và thuyết phục họ sử dụng dịch vụ của mình.g

Bạn cũng cần học cách kiểm soát chi tiêu, sống tiết kiệm hơn đế có một khoản tiền dự phòng cho những tình huống xấu có thể xảy đến. Từ đây, bạn tổng hợp lại và lập ra một kế hoạch khả thi để hành động.

Đọc thêm: Lập kế hoạch một ngày để làm chủ công việc và cuộc sống

Thay đổi nhỏ mỗi ngày

Đừng nôn nóng thực hiện những bước nhảy lớn, như tôi nói phía trên là ngay lập tức nghỉ việc, hoặc đi đến bước cuối cùng là tìm kiếm khách hàng. Thay vào đó, thực hiện thay đổi nhỏ hoặc hình thành thói quen chủ chốt hướng đến mục tiêu. Nếu bạn là người thường dành nhiều thời gian để lướt Facebook hay xem gameshow truyền hình mỗi tối, thì hôm nay hãy dành thời gian đó để bắt đầu viết. 

Nếu ngày ngày khi đi làm bạn vẫn để thời gian trôi đi trong vô thức, hôm nay bạn có thể dành thời gian đó nghe một podcast có ích cho bản thân. Bạn có thể hình thành những thói quen buổi sáng, buổi tối nho nhỏ nhưng có hiệu quả cho cuộc sống của bản thân để dần dần tạo ra sự khác biệt trong cuộc sống thường ngày, chính thức rời khỏi vùng an toàn của mình và từng bước tiến đến vùng phát triển.

Kết nối với những người cùng chung mục tiêu

Đi một mình có thể khiến bạn đối mặt với nhiều nỗi sợ hãi. Bạn có thể tìm thêm những người bạn đồng hành trên hành trình của mình. Đó là những ai có chung mục tiêu, những người có điều gì đó để bạn học hỏi, những người có thể tạo ra ảnh hưởng tích cực lên cuộc sống của bạn và truyền cảm hứng cho bạn trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. 

Họ không nhất thiết phải là người nổi tiếng. Có thể đơn giản chỉ là một người chị, một người bạn,một người em, thậm chí là một người xa lạ. Có bạn đồng hành, bạn sẽ vững vàng hơn trên hành trình của mình. 

Xem thất bại là bài học quý giá

Có một điều chắc chắn là bạn sẽ không thể tránh khỏi thất bại trên suốt hành trình. Những người thành công nhất trên thế giới đều đã từng thất bại, thậm chí nhiều lần thất bại. Nổi tiếng nhất phải kể đến Thomas Edison khi nói về việc phát minh ra bóng đèn điện: “Tôi không thất bại. Chỉ là tôi đã phát hiện tra 10.000 cách không hiệu quả.”

Bởi vậy, hãy dùng cảm đối diện với thất bại và học cách làm bạn với chúng, xem chúng là bài học quý giá trong cuộc đời. Thường xuyên nhìn lại, phân tích để tìm ra những cách không hiệu quả, sáng tạo cách giải quyết mới, thử nghiệm và lặp lại quá trình, bạn sẽ tự tin và mạnh mẽ hơn.

Tin vào bản thân

Niềm tin có sức mạnh vô cùng to lớn. Henry Ford thể hiện điều này thật tuyệt vời qua câu nói: “Dù bạn tin là bạn có thể hay không thể, bạn đều đúng”. Một khi có niềm tin, bộ não sẽ được kích hoạt để bạn bắt đầu tìm kiếm phương hướng, tạo động lực để chiến đấu và đứng dậy sau khi thất bại.

Để thành công bước ra ngoài vùng an toàn và tiến đến vùng phát triển, bạn cần có niềm tin rằng bản thân sẽ làm được. Có như vậy bạn mới sẵn sàng đối mặt với khó khăn thử thách, kiên trì mà bước tiếp. Đừng bao giờ đánh mất niềm tin và giới hạn niềm tin của mình, bạn nhé!

Tôi rất ưng một câu nói của chị Hạnh Hoàng và đã lấy đó làm tiêu đề cho bài phỏng vấn tôi nhắc đến phía trên. Câu nói đó là: “Không có vùng an toàn trong một thế giới biến động như hiện nay”. Tôi nghĩ rằng, với một thế giới thay đổi như vũ bão với sự phát triển của khoa học công nghệ và kỹ thuật, ranh giới về vùng an toàn sẽ ngày càng bị lu mờ.

Chúng ta sẽ liên tục phải đối mặt với sự không thoải mái và có nhu cầu bước ra để tìm kiếm cơ hội và thách thức mới nếu muốn sống với những giấc mơ đời mình. Nghĩ đến việc này, tôi nhớ đến một câu nói nổi tiếng của Steve Job. “Keep going. Don’t settle”. Tiếp tục tiến về phía trước, đừng ngủ yên trong vùng an toàn của bản thân, liên tục học hỏi và nỗ lực không ngừng để bước tới vùng phát triển. 

Chúc bạn có đủ niềm tin và sự dũng cảm để thử thách bản thân bước ra ngoài vùng an toàn, trải nghiệm cuộc sống mới mẻ bạn chưa từng khám phá và sống một cuộc đời trọn vẹn, ý nghĩa.

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Bạn đang làm nhà nước, muốn theo đuổi giấc mơ trở thành người viết tự do. Nhưng cha mẹ, gia đình, người thân và họ hàng không đồng ý. Nhẹ nhàng thì mọi người gọi đến khuyên răn làm việc tự do bấp bênh, không ổn định, về già không có đồng lương dựa dẫm, sẽ gặp nhiều khó khăn. 

Nặng nề hơn, mọi người không ngại nói thẳng: “Mày mà làm thế tao chỉ còn nước đeo mo vào mặt”. “Nếu có ai hỏi con cháu làm ở đâu thì chẳng biết trả lời làm sao?”. “Nói làm việc ở nhà chẳng khác nào nói thất nghiệp, nếu không người ta lại hỏi tưởng nó học đại học A đang làm ở chỗ X cơ mà? Chỗ tốt thế sao lại bỏ? Có “phốt” à?”. “Còn mặt mũi đâu mà nhìn ai nữa?”…

Kết quả, bạn yên phận với công việc được cho là “ổn định” của mình. Ngày ngày bạn vẫn chiến đấu với sự nhàm chán, mệt mỏi, vô nghĩa và mơ về giấc mơ tự do. Bạn không bao giờ dám bước ra vì sợ sẽ phá vỡ kỳ vọng to lớn của mọi người dành cho mình – “niềm tự hào” của cả gia đình và họ hàng.

Nhưng, bạn có biết…

“Nhu cầu của bạn là quan trọng. Đừng tảng lờ chúng. Thi thoảng, bạn phải làm những việc tốt nhất cho chính bạn và cuộc sống của mình, chứ không phải là tốt nhất đối với những người khác.”

Marc and Angel Chernoff

Nói cách khác, đôi khi, bạn cần gạt bỏ kỳ vọng từ người khác để sống cuộc đời của riêng bạn, theo cách mà bạn muốn.

Kỳ vọng từ người khác 

Chắc hẳn, trong cuộc đời đã có đôi lần bạn đối mặt với kỳ vọng của người khác. Bạn cảm thấy thế nào? 

Căng thẳng, khó chịu, mệt mỏi, buồn bã, chán nản, cô đơn, lạc lõng, trầm cảm,…?

Liệu có cảm giác nào tích cực, khiến cuộc sống của bạn thăng hoa? 

Hay tất cả chỉ khiến tinh thần bạn kiệt quệ và suy sụp?

Đâu là những kỳ vọng bạn đã từng đối mặt?

• Liệu đó có là việc phải có nhiều bạn bè? Không những vậy, nếu họ không phải là người nổi tiếng thì cũng phải là những người thành đạt, giàu sang, có quyền lực?
• Là việc bạn phải cực kỳ giỏi giang ở một lĩnh vực nào đó? 
• Là việc trở thành người bận rộn trong công việc nhưng vẫn có thể thu xếp chăm lo chuyện gia đình, dòng họ đâu vào đó, một mình “gánh cả giang sơn”? 
• Là việc luôn phải xuất hiện rạng rỡ và hạnh phúc bất cứ lúc nào để ai ai cũng ngưỡng mộ và ghen tị?
• Là việc phải đi theo con đường giáo dục truyền thống, tốt nghiệp cấp ba xong phải vào bằng được đại học, “cày” thật chăm chỉ để có tấm bằng loại ưu, xin được công việc ổn định, lương cao, rạng danh dòng họ?
• Là việc phải hoàn thành việc gì đó ở đúng ngưỡng nào đó. Ví dụ như lấy chồng khi 25, có con trước 30, có nhà, có xe vừa vặn 30, thăng tiến không quá 35, vân vân…
• Là việc phải duy trì hình ảnh, cách cư xử và đưa ra lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh gia đình?
• (Dành cho bạn kể tên vấn đề của mình)

Ngừng sống với kỳ vọng từ người khác

Nếu bạn đang sống với những kỳ vọng từ người khác và thấy quá ngột ngạt, bức bối, thậm chí trầm cảm, đã đến lúc bạn cần thay đổi tư duy để thực sự sống cuộc đời “của mình – do mình – vì mình”.

Sau đây là một vài điều bạn cần nhắc nhở bản thân và thực hành để giành lại quyền kiểm soát cuộc sống của mình.

1. Thừa nhận bạn quan tâm đến những gì người khác nghĩ

Soi chiếu vào sâu bên trong bản thân mình và tự hỏi: “Liệu bạn có thực sự quan tâm đến những gì người khác nghĩ?”. Chắc là có. Vì quan tâm nên bạn khổ sở, “tiến thoái lưỡng nan” khi không biết phải làm sao để vừa hài lòng người khác,  vừa sống cuộc đời của mình. Thừa nhận sẽ giúp bạn đối mặt với sự thật và là chuẩn bị cho những chuyển biến tích cực khác trong tư duy. 

2. Dù như vậy thì “là chính bạn đã đủ tốt”

Nghĩ thật kỹ, bạn có thấy tuyệt vời khi được là chính mình? Bạn không cần phải đeo lên một chiếc mặt nạ giả tạo, cư xử không giống mình, cố gắng hành động đi ngược với bản chất thật của mình chỉ để hài lòng người khác.

Quan trọng là bạn không cần ai đó phải nói với bạn như thế nào mới là tốt, là thành công và hạnh phúc. Bạn không cần họ chỉ dạy cho bạn phải làm thế nào với cuộc sống của mình. Vì đơn giản “là chính bạn đã đủ tốt”. Vì chỉ có bạn là người hiểu mình nhất và biết được đâu là điều cần thiết đối với cuộc sống của mình, và chịu trách nhiệm cho hành động của mình.

Kể cả khi bạn vẫn còn nhiều hoài nghi, lo lắng, sợ hãi với những vấn đề của riêng bạn, tư duy tích cực “là chính bạn đã đủ tốt” sẽ giúp bạn có thêm dũng cảm và tự tin để sống cuộc đời mình mơ ước.

3. Đừng để kỳ vọng của người khác trở thành kỳ vọng của bạn

Nếu như mọi người trong gia đình, họ hàng không mấy vui vẻ về những điều bạn đang làm, thì chính kỳ vọng của họ đã trói buộc họ và khiến họ không hạnh phúc. Không phải lỗi của bạn. Đừng thấy có lỗi mà sống trái với con người thật của mình. Vì nếu bạn làm điều này trong thời gian dài, bạn không còn sống cuộc đời của mình nữa. Bạn đang sống cuộc đời của người khác với mong muốn của riêng họ. 

Tất nhiên, nói thì đơn giản, thực hiện được điều này không hề dễ dàng. Không phải ai cũng có thể dũng cảm đối đầu với những người yêu thương để sống với ước mơ của mình. Chúng ta đều là con người, có tình cảm, cảm xúc và lý lẽ riêng. 

Nhưng hãy cho bản thân một cơ hội suy nghĩ đến điều này. Thử tưởng tượng nếu chỉ có một cuộc đời để sống, không, chỉ còn một ngày để sống, liệu bạn có muốn sống cuộc đời của người khác? 

Kể cả khi bạn sống đúng với những kỳ vọng của họ, liệu họ có thực sự quan tâm và ghi nhận? Họ có chịu trách nhiệm cho những gian nan, khó khăn, vui buồn trên con đường bạn đi? Họ cho rằng họ muốn điều tốt cho bạn, nhưng họ có biết điều gì thực sự tốt cho bạn? (Bằng chính bản thân bạn?)

Bạn có muốn sống cuộc đời như vậy? 

4. Đối mặt với nỗi sợ hãi

Khi nghĩ về kỳ vọng của người khác dành cho mình, điều đầu tiên tôi thấy, đó là sự thừa nhận. Tôi thừa nhận rằng mình quan tâm đến những gì họ nói. Tôi thấy bản thân mình cũng có phần mong muốn những điều đó, nhưng theo một cách khác biệt hơn một chút. 

Ví dụ, bố mẹ tôi mong muốn tôi trở thành một người thành đạt. Tôi cũng muốn như vậy. Tuy nhiên, khái niệm thành đạt của tôi lại không thuận theo tiêu chuẩn của bố mẹ. 

Tôi không nghĩ thành đạt có nghĩa là cắm đầu cắm cổ làm một công việc bản thân không hề yêu thích, không có khả năng phát triển, quần quật từ sáng đến tối muộn, chỉ vì danh tiếng của công ty hay mức lương. Thành đạt với tôi là được làm công việc yêu thích, cân bằng được cuộc sống và công việc để có thời gian cho gia đình nhỏ. 

Thành đạt với tôi cũng không có nghĩa là phải đi xe tiền tỷ, sống trong những căn hộ hạng sang. Dù có thể sẽ có lúc tôi làm vậy, nhưng điều đó sẽ không bao giờ được dùng làm thước đo về sự thành đạt. Tôi chỉ đơn giản coi nhà và xe là công cụ phục vụ cho cuộc sống.

(Nhà tôi có bốn người và vẫn cực hài lòng với chiếc hatchback. Sắp tới mua nhà, chúng tôi cũng muốn một căn nhà nhỏ. Vì chồng tôi và tôi đều thấy căn nhà nhỏ có nhiều cái lợi. Dọn dẹp ít đi, ngăn nắp hơn, mọi người quây quần, chạm mặt nhau nhiều hơn, kết nối với nhau hơn. Là một người ưa tối giản, một ngôi nhà nhỏ lại càng phù hợp với giá trị của tôi.) 

Tôi cho rằng thay vì đánh đổi thời gian, cật lực kiếm tiền cả đời chỉ để mua tiêu sản (nhà và xe), sẽ ý nghĩa hơn khi sống để chia sẻ giá trị có ích tới mọi người, phát triển bản thân, nuôi dưỡng và giáo dục con cái. 

Nhưng để thành công theo cách của tôi, cũng không dễ dàng gì. Tôi đối mặt với nhiều nỗi sợ và sự bất an. Nhiều khi tôi đã muốn thỏa hiệp. Con đường mà bố mẹ vẽ ra dễ dàng, ổn định hơn. Con đường tôi đi có quá nhiều chông gai, khó khăn, thử thách. Và sẽ ra sao nếu tôi thất bại?

Tôi đã không ngừng sợ khó khăn, sợ thất bại, sợ bị mọi người chỉ trích “đã bảo mà không nghe”, sợ bước ra vòng an toàn của bản thân, sợ phải quay lưng lại với mọi người và lựa chọn con đường của riêng mình và rất nhiều điều nữa. 

Nhưng nếu không bước ra, tôi mãi mãi sẽ không bao giờ biết thế giới khi được sống đúng ước mơ của mình trong như thế nào, sẽ không biết khả năng của tôi đến đâu và có thể làm được những gì. Điều đó thật sự quan trọng nếu như bạn biết mỗi chúng ta ai cũng chỉ có một lần để sống.

5. Thiết lập ranh giới cá nhân lành mạnh

Bạn chấp nhận sống với kỳ vọng của người khác, nhưng vẫn không thể làm thỏa mãn được họ. Bạn đối mặt với răn dạy, chỉ trích, phàn nàn, công kích, nói xấu sau lưng, cô lập?

Có một sự thật là, không bao giờ bạn có thể thỏa mãn hết tất cả mong muốn của người khác. Hoàn thành một việc thì sẽ lại xuất hiện thêm một việc khác. Vì kỳ vọng của họ lên bạn phản chiếu chính xác những ước mơ và mong muốn còn dang dở của họ. Và danh sách này sẽ không bao giờ có điểm kết thúc. Bởi vậy, thiết lập ranh giới cá nhân lành mạnh là điều bạn nên làm. 

Hãy cho họ biết đâu là ranh giới mà họ không thể vượt qua để họ tôn trọng thời gian và năng lượng của bạn. Đừng chỉ vạch ra ranh giới ở trong đầu, vì mọi người sẽ không thể biết.

Bạn cần nói với họ sự thật về mình, về giá trị bạn theo đuổi, về những điều bạn muốn làm với sự nghiêm túc và cương quyết. Không cần quan tâm họ có thể hiểu cho bạn hay không. Thật tốt nếu họ có thể ủng hộ bạn, còn không bạn cũng không thể làm gì khác. 

Mối quan hệ lành mạnh sẽ không bị kiểm soát bởi kỳ vọng. Ngược lại, đó là mối quan hệ mà mọi người luôn ủng hộ, chia sẻ và vun đắp những điều tốt đẹp nhất cho đối phương và ngược lại. 

Đọc thêm: Thiết lập ranh giới cá nhân cho đời sống tinh thần khỏe mạnh

6. Tập trung vào điều bạn có thể kiểm soát

Chúng ta không thể kiểm soát được người khác, chỉ có thể kiểm soát được bản thân mình. Luôn nhắc nhở bản thân điều này đã khiến cuộc sống của tôi thay đổi theo chiều hướng tích cực hơn nhiều. 

Ngày trước, khi cố gắng sống để làm hài lòng người khác, tôi thường tự dằn vặt bản thân với những câu hỏi kiểu như: “Sao họ không thể hiểu cho mình?”, “Chẳng lẽ họ không muốn mình hạnh phúc?”, “Tại sao cứ liên tục nói những điều khiến mình tổn thương?”,…

Sự thật là chúng ta không thể yêu cầu họ hiểu cho mình hay phản ứng theo cách của chúng ta muốn. Vô tình điều này lại trở thành kỳ vọng của chúng ta đặt lên người khác. Khi không thể đạt được điều mình muốn, chỉ có chúng ta là người bị tổn thương. 

Hiểu rằng chỉ có bản thân kiểm soát được hành vi và suy nghĩ của mình, tôi không còn trách móc, hờn dỗi, phiền muộn vì cách cư xử của người khác. Thay vào đó, tôi sẽ tự hỏi bản thân có thể làm gì để cải thiện hoàn cảnh, khiến mình thoải mái và vui vẻ hơn. Chuyển hướng sự tập trung về bạn sẽ tạo ra nhiều thay đổi tích cực bạn không thể ngờ tới cho cuộc sống của mình.  

7. Vượt qua sự cô đơn

Bạn không cần ai phải “nắm tay sáng ngày đến tối” và cũng không ai có thể làm được điều đó. Bạn chỉ có thể tự đi trên chính đôi chân của mình. Và quan trọng là bạn không cần có sự đồng ý của người khác. 

Tất nhiên, đi ngược lại với số đông không phải là điều dễ dàng. Bạn sẽ thấy cô đơn trên chính hành trình của mình. Chấp nhận sự thật, vượt qua sự cô đơn, và học cách tận hưởng những khoảnh khắc nhỏ bé trên hành trình, bạn sẽ vững vàng tiến về phía trước.

8. Ngừng so sánh bản thân với người khác

So sánh bản thân với người khác có thể khiến bạn cạnh tranh cho những điều không thực sự quan trọng đối với bạn. Đừng bị ảnh hưởng bởi chuẩn mực của người khác và khiến bản thân thêm mệt mỏi, tổn thương. Hãy nhớ rằng bạn là độc nhất và duy nhất trên Trái Đất này, không ai có thể so sánh được với bạn. 

Đọc thêm: Những gợi ý hiệu quả giúp bạn ngừng so sánh bản thân với người khác

9. Chiến đấu vì những điều quan trọng với bạn

Tuy nhiên, nếu có bất kỳ điều gì quan trọng với bạn, đừng thỏa hiệp và từ bỏ. Đôi khi, bạn thực sự cần “mặc giáp” để chiến đấu vì một cuộc đời ý nghĩa và hạnh phúc hơn, dù có thể, cái giá phải trả không dễ chịu chút nào.

10. Bạn không có nghĩa vụ phải làm hài lòng người khác

Vâng, đúng vậy. Bạn không có nghĩa vụ phải làm hài lòng người khác. Dù mọi người có thể cho rằng như vậy là ích kỷ, chỉ biết lo cho mình, không quan tâm đến người khác, vân vân và mây mây. 

Mối quan hệ với bản thân là mối quan hệ thân thiết và quan trọng nhất. Bạn chỉ có nghĩa vụ sống tốt cuộc đời mình, chăm sóc tốt cho mối quan hệ với chính mình. 

Vì nếu không thể chăm sóc tốt cho bản thân mình, sao bạn có thể chăm sóc và quan tâm đến người khác? Nghĩ kĩ bạn sẽ thấy, thực chất điều này không hề ích kỷ mà còn là việc có ý nghĩa nhất bạn có thể làm cho bản thân và người khác. 

Bây giờ, đến lượt bạn, bạn sẽ làm gì để gạt bỏ đi kỳ vọng của người khác và sống cuộc đời mình mơ ước?

Chia sẻ với The Introvert Writer bằng cách comment cuối bài viết nhé!

Đọc thêm: Live Your Life for You, Not to Please Expectations

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Một cô gái trẻ đặt mục tiêu có chứng chỉ IELTS 7.5 trong hai tháng tới để kịp nộp đơn đi du học. Cô mua hàng chục cuốn sách, download tài liệu trên mạng và đăng ký vài khóa học trực tuyến với chi phí đắt đỏ. Những ngày đầu tiên, khí thế ôn thi ngút trời, cô luyện đề với thế như chẻ tre. Qua ngày thứ 4, trong một lần vô tình lướt Facebook, bộ phim có cái tên thú vị “Squid Game” khiến cô tò mò. Cô nhấn nút “play”. 

…

Cứ như thế, cô lạc lối trong xao nhãng, cám dỗ, trì hoãn của Facebook Watch, Netflix. Sau đó còn là việc mua sắm trên các sàn thương mại điện tử và vân vân những lý do khác mà cô đã tự biện minh cho bản thân. Ngoảnh đi ngoảnh lại rồi cũng đã đến ngày thi. Khi nhận kết quả, cô chỉ biết tự trách chính mình, vì không có kỷ luật bản thân đủ tốt để làm những việc cần làm.

Khi nhắc đến kỷ luật bản thân, mọi người thường nghĩ đến điều gì đó rất khó khăn, mang tính ép buộc và không hề thoải mái. Câu hỏi đặt ra là có cách nào để rèn luyện kỷ luật bản thân đơn giản, nhẹ nhàng, “không nước mắt”, nhưng vẫn hiệu quả? 

Câu trả lời phù hợp với hoàn cảnh của bạn sẽ được tìm thấy trong bài viết này. 

“We don’t have to be smarter than the rest; we have to be more disciplined than the rest.” -Warren Buffett

Kỷ luật bản thân là gì?

Kỷ luật bản thân là năng lực khiến bản thân thực hiện những điều mà bạn nên làm, cần làm và phải làm. Bạn cần liên tục nhìn nhận, thực hành kiểm soát cảm xúc, loại bỏ cám dỗ và mong muốn nhất thời để làm việc hướng đến mục tiêu to lớn và lâu dài. Trường hợp bên trên đó là năng lực loại bỏ xao nhãng như Netflix, Facebook Watch để tập trung học tập và đạt được điểm số mong muốn.   

Kỷ luật bản thân có sức mạnh to lớn khiến bạn hành động để đạt được ước mơ. Tin vui dành cho bạn là đây không phải là một năng lực “siêu nhiên” hay một dạng tài năng thiên bẩm. Thay vào đó, nó là một kỹ năng mà ai cũng có thể học hỏi và phát triển. Một khi có kỷ luật bản thân vững vàng, bạn sẽ dễ dàng đạt được những mục tiêu quan trọng trong cuộc đời, đồng thời có một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc hơn. 

Bí mật đằng sau kỷ luật bản thân

Kỷ luật bản thân không nên là việc ép bản thân thức dậy mỗi sáng khi chuông đồng hồ reo, hay làm việc như một cái máy theo lịch trình kín mít được định sẵn. Nó cũng không có nghĩa là bạn sẽ luôn luôn tránh được cám dỗ của việc “ngủ nướng” hay xem một bộ phim Hàn dài tập. 

Kỷ luật bản thân cũng không phải là cực lực công kích bản thân vì những điều không tốt bạn đã làm, và luôn yêu cầu bản thân phải hoàn hảo. Chúng ta cũng chỉ là những người bình thường, có những cảm xúc buồn vui, có những ngày tâm trạng đi xuống không thiết điều gì trên đời. 

Kỷ luật bản thân, trước tiên, nên bắt đầu bằng việc thay đổi tư duy để bạn có những góc nhìn khác nhau, tích cực, lạc quan và hiệu quả hơn. Hệ quả là bạn có thể thực thi những việc cần làm tự động, vui vẻ, và thoải mái. 

Quan trọng là bạn cần hiểu được bản thân, nhìn ra nguyên nhân sâu xa của sự việc, để tạo ra thay đổi dù nhỏ bé nhưng bền vững. “Tích tiểu thành đại”. Dần dần, những thay đổi nhỏ bé này có thể tạo ra những bước tiến lớn và quan trọng trong cuộc đời bạn.  

Thay đổi tư duy để kỷ luật bản thân nhẹ nhàng hơn

1. Self-Acceptance – Chấp nhận bản thân

Trong bài viết của mình, Mark Manson cho rằng, ý chí không giống như cơ bắp của bạn. Nếu để chúng làm việc quá sức, ý chí sẽ bị mài mòn và bạn sẽ dễ đầu hàng. Đó là lý do mà tuần đầu tiên bạn thực hiện mục tiêu luyện tập để giảm cân diễn ra khá suôn sẻ với khí thế ngút trời. Dường như không gì có thể ngăn cản bạn về đích. 

Nhưng đến tuần thứ hai thứ ba, mọi chuyện trở nên khó khăn hơn. Cơn thèm đồ ăn nhanh xuất hiện trở lại. Làm việc bận rộn, căng thẳng khiến bạn không thể tập luyện đều đặn và thường xuyên. Mọi thứ dường như trở lại vạch xuất phát. 

Mark cho rằng nguyên nhân là do cảm xúc của chúng ta. Cảm xúc nhất thời chính là chất xúc tác mạnh mẽ dẫn đến những quyết định của bạn. Khi bạn ở trong cơn thèm ăn, đang buồn bực, hạnh phúc đến phát điên, bạn sẽ đưa ra các quyết định khác nhau mà không phụ thuộc vào lý trí.

Hiểu được điều này sẽ cho bạn một hướng giải quyết khác cho vấn đề của mình. Thay vì chỉ trích bản thân vì bị cám dỗ bởi đồ ăn nhanh, hay trì hoãn vì công việc, chấp nhận bản thân là điều đầu tiên bạn cần làm. Hiểu rằng bản thân có những cảm xúc như vậy là chuyện bình thường và bạn đang cố gắng để có thể sống kỷ luật hơn và tích cực hơn trong cuộc sống.  

Sau đó, bạn có thể bình tĩnh hơn để xem xét nguyên nhân sâu xa của vấn đề và có cách giải quyết hợp tình hợp lý. Tự thưởng cho mình một buổi xem phim nếu có thể kiềm chế cám dỗ mỗi khi chúng xuất hiện. Sắp xếp công việc thông minh hơn và ăn uống ngủ nghỉ điều độ hơn để có năng lượng cho việc tập luyện.

2. Thử thách “lời bào chữa”

Kelly Dunning, một travel blogger chia sẻ rằng, cô ấy luôn lấy lý do quá bận rộn thực hiện các dự án của khách hàng mà không dành thời gian cho blog cá nhân. Một ngày, bạn trai cô chỉ cho cô biết rằng đó chỉ là cái cớ mà cô tự tạo ra cho mình mà thôi. 

Suy nghĩ kỹ càng, cô ấy đã quyết định thử thách “lời bào chữa” trên bằng việc dành 30 phút vào buổi sáng mỗi ngày để làm việc cho chính mình, trước khi làm cho những dự án khác. Chỉ với 30 phút này, cô ấy đã thành công phát triển blog của mình.

Nếu bạn cũng có những lý do như tôi không thể viết blog vì tôi viết không tốt, không thể ăn uống lành mạnh vì không có thời gian chuẩn bị hay không thể tập thể dục vì không có tiền đến phòng tập, hãy dành thời gian để nhìn lại và tự thử thách bản thân.  

Bằng cách thực hiện vài thay đổi nhỏ như đi chợ chuẩn bị trước cho một tuần, viết một dòng mỗi ngày, tập thể dục ngay tại nhà với hướng dẫn miễn phí từ Youtube, bạn vẫn có thể thực hiện nhiệm vụ và tạo ra những bước tiến trên hành trình của mình. 

3. Thỏa mãn nhất thời

“Willpower is what separates us from the animals. It’s the capacity to restrain our impulses, resist temptation – do what’s right and good for us in the long run, not what we want to do right now. It’s central, in fact, to civilization.” -Dr. Roy Baumeister, Ph.D.

Trong bài viết trên The Introvert Writer có tên “Điều gì khiến bạn không làm những việc cần làm“, tôi có chia sẻ về thỏa mãn nhất thời hay còn gọi là “instant gratification”. Để hình thành kỷ luật bản thân, bạn cần thành thạo “nghệ thuật” trì hoãn những thỏa mãn nhất thời. 

Bạn cần thoát khỏi sự cám dỗ của việc ăn một chiếc bánh ngọt hay đồ ăn nhanh vì nỗ lực cho một cuộc sống khỏe mạnh hơn. Bạn trì hoãn niềm vui sướng của việc xem phim và vùi đầu vào sách vở để có được kết quả tốt hơn trong học tập và công việc. Mỗi khi lựa chọn trì hoãn thỏa mãn nhất thời là bạn đang bỏ thêm một lá phiếu cho sự thành công trong tương lai của bản thân.

4. Lựa chọn từ trước

Khi phải đưa ra quá nhiều quyết định trong một ngày, bạn rất dễ rơi vào hội chứng decision fatigue, khiến bộ não quá tải và dễ dàng đưa ra quyết định chóng vánh, hoặc phớt lờ và trì hoãn quyết định. 

Dù trong cả ngày, bạn đã cố gắng đưa ra quyết định đúng đắn, tránh sự thỏa mãn nhất thời, nhưng vì đưa ra quá nhiều quyết định nên ý chí giảm sút đáng kể. Đây là lúc bạn dễ dàng đánh mất kỷ luật bản thân. 

Đây cũng là lý do tại sao các siêu thị lại có một kệ hàng với những món đồ gây nghiện như  bim bim, socola, bánh kẹo,…ở gần quầy thu ngân. Vì sau khi đã mua sắm cực kỳ thông minh và tỉnh thức, bạn dễ dàng để bản thân “lạc trôi” và tặc lưỡi bỏ những món đồ này vào giỏ hàng. 

Hiểu được nguyên nhân chính của vấn đề là do phải đưa ra quá nhiều lựa chọn, giải pháp đơn giản bạn có thể thực hiện đó là giảm thiểu lựa chọn trong ngày tới mức tối đa hoặc đưa ra lựa chọn từ trước. 

Ví dụ bạn có thể mua đồ ăn lành mạnh đã chế biến và để sẵn trong tủ, trải thảm yoga từ buổi tối hôm trước để sẵn sàng cho buổi sáng hôm sau, để cốc nước ngay cạnh giường ngủ để uống ngay khi thức dậy. 

Mark Zuckerberg thậm chí còn mua hàng loạt áo phông màu sắc giống y hệt nhau để không phải băn khoăn quá nhiều về việc mình sẽ mặc đồ gì hôm nay. Anh ấy làm vậy vì muốn để dành “bộ não” cho những quyết định quan trọng hơn trong công việc.

5. Loại bỏ cám dỗ

Thay vì cố gắng chiến đấu chống lại những cám dỗ (một điều rất khó khăn), hãy thử loại bỏ nó. Mọi thứ có lẽ sẽ đơn giản và dễ dàng hơn rất nhiều. Nếu nghiền Facebook Watch, bạn có thể sử dụng công nghệ để hạn chế việc sử dụng mạng xã hội. 

Quyết liệt hơn nữa là xóa mạng xã hội ra khỏi điện thoại (nếu công việc của bạn không có nhu cầu sử dụng mạng xã hội). 

Nếu thường xuyên ăn uống không lành mạnh, hãy vứt hết tất cả đồ ăn vặt như bim bim, bánh kẹo, nước ngọt có ga ra khỏi nhà. Nếu mê Netflix, bạn có thể hủy đăng ký, di chuyển tivi ra khỏi phòng ngủ hoặc không sử dụng tivi. Nếu nghiện mua sắm online, “uninstall” sự tồn tại của tất cả các ứng dụng thương mại điện tử trong điện thoại.  

6. Điều bạn không làm cũng quan trọng

Đừng chỉ nghĩ về những điều bạn nên làm mà hãy nghĩ cả về điều bạn không làm. Một nghiên cứu cho thấy, bình thường một người trưởng thành dành khoảng 5 giờ một ngày để nhìn vào điện thoại. Con số này thật lớn so với khoảng thời gian 24 giờ một ngày. Vậy nếu không lướt mạng xã hội, bạn có thể làm những gì trong vòng 5 giờ mỗi ngày để đạt được mục tiêu?

Chắc chắn bạn sẽ có rất nhiều điều có ích để thực hiện. Vậy tại sao bạn không bắt đầu làm chúng ngay và luôn? 

7. Bắt đầu nhỏ

Một lời khuyên hầu như có mặt  trong tất cả các bài viết của The Introvert Writer. Vì lời khuyên này cực kỳ hiệu quả. Thay đổi tí hon có sức mạnh to lớn trong cuộc sống của bạn. Chúng khiến cho mọi chuyện trở nên dễ dàng và khả thi hơn. Ngay lập tức thực hiện những thay đổi to lớn khiến bản thân chưa kịp thích nghi và tâm trí khó chấp nhận. Chúng ta luôn cần thời gian để bản thân trải nghiệm và cảm nhận đó có thực sự là điều bản thân mong muốn hay không. 

8. Thay đổi cá tính, thay vì hành động

“Identity-based habit” là khái niệm được James Clear giới thiệu trong cuốn sách “Thói quen nguyên tử”. Khái niệm này đại ý là nếu bạn muốn thay đổi hành động, trước tiên cần thay đổi định nghĩa về con người mình. 

Ví dụ, bạn không muốn ăn đồ ăn nhiều tinh bột, đường, dầu mỡ vì mục tiêu giảm cân. Nhưng khi đến một bữa tiệc, bạn được mời một miếng bánh ngọt. Bạn có thể nói: “Không cảm ơn, tôi đang cố gắng giảm cân.” Điều này là vô cùng bình thường. Tuy nhiên nghĩ kỹ thì nó sẽ được hiểu là bạn vẫn ăn bánh ngọt, nhưng chỉ đơn giản vì lần này không phù hợp nên bạn mới từ chối. Với lý do này, bạn có thể từ chối một nhưng rồi sẽ đến một lúc bạn không thể từ chối mà ăn miếng bánh đó. 

Bây giờ, trong trường hợp tương tự nhưng thay vì trả lời như trên, bạn nói: “Không, tôi không ăn bánh”. Câu trả lời này dù chỉ khác biệt đôi chút về mặt câu chữ, nhưng lại đem đến cảm giác hoàn toàn khác. Bạn khẳng định danh tính mới của bản thân đó là bản thân là người không ăn bánh ngọt. 

Nhờ việc khẳng định như vậy, bạn có thể chuyển hướng hành động để hài hòa với danh tính mới của mình. Mỗi một lần bạn hành động theo danh tính mới, bạn tiến gần thêm một bước với hình mẫu mà bản thân muốn trở thành. 

Từ hôm nay bạn có thể nói: “Tôi là người thức dậy lúc sáu giờ sáng và viết trong vòng 1 tiếng đồng hồ trước bữa sáng”. “Tôi là người ăn uống lành mạnh”. “Tôi là người coi trọng sức khỏe và luôn đi bộ 30 phút mỗi ngày”. 

9. Đừng ngại nhờ giúp đỡ

Những người xung quanh đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành kỷ luật bản thân. Thay vì dành thời gian cho những ai thường khiến bạn nản lòng, ủng hộ bạn từ bỏ mục tiêu, hay góp phần tạo nên cảm xúc tiêu cực khiến bạn khó khăn hành động, hãy ở bên cạnh những ai thực sự hạnh phúc cho những gì bạn đang cố gắng, luôn cổ vũ, động viên bạn và bằng mọi cách giúp bạn đạt được ước mơ của mình. 

10. Quy tắc 2 giây 

Quy tắc 2 giây từ The Productive Club là một quy tắc khá thú vị giúp bạn tỉnh thức hơn khi hành động. Chỉ hai giây nhỏ nhoi nhưng có tác dụng to lớn xoay chuyển cuộc đời. 

Tất cả điều bạn cần làm chỉ là dừng lại hai giây để xem xét trước khi thực hiện bất kỳ hành động gì. Trong hai giây này bạn có thể:

• Tự hỏi bản thân liệu bạn có đang thực hiện hành vi đúng đắn
• Nghĩ về những hậu quả khi bạn thực hiện hành vi đó. 

11. Kiểm soát năng lượng của bạn thay vì thời gian

Nếu không có nguồn năng lượng dồi dào và trạng thái tinh thần tốt, dù bạn có kiểm soát thời gian thông minh và khéo léo thế nào, bạn cũng khó có thể hoàn thành công việc một cách tốt nhất. 

Bởi vậy, rèn luyện kỷ luật bản thân cũng đồng nghĩa với việc ngủ đủ giấc, ăn uống lành mạnh, và luyện tập đều đặn để có cơ thể khỏe mạnh. 

Thêm nữa, dù có cố gắng thế nào, trong một ngày cũng sẽ có những lúc năng lượng của bạn ở mức thấp. Bạn hãy sắp xếp những công việc không cần quá nhiều sự tập trung và sự vận động trí não vào khoảng thời gian này. Ngược lại, dành khoảng thời gian nhiều năng lượng nhất trong ngày để giải quyết việc quan trọng nhất trong danh sách việc cần làm. 

12. Sử dụng công nghệ hỗ trợ

Một vài những công cụ hỗ trợ bạn có thể cân nhắc sử dụng trong quá trình phát triển kỷ luật bản thân:

• Freedom: Phần mềm tự động chặn email, mạng xã hội, website, ứng dụng có thể khiến bạn xao nhãng. 
• Habitica: Bạn có thể sử dụng Habitica để thiết lập một thói quen mới, hình thành thêm những thói quen tích cực trong cuộc sống hoặc loại bỏ một thói quen xấu. 
• Rescue Time:Tự động theo dõi thời lượng sử dụng các thiết bị điện tử như máy tính hay điện thoại. 
• News Feed Eradicator for Facebook: Thay thế Facebook feed bằng một câu quote truyền cảm hứng. 
• Forest: Giúp bạn tập trung làm việc.

.Để kết thúc bài viết này, xin dành tặng các bạn một câu nói của J.K.Rowling:

“It is our choices, that show what we truly are, far more than our abilities.” – J.K. Rowling

Hãy “bỏ phiếu” một cách nghiêm túc cho con người mà bạn thực sự muốn trở thành bắt đầu từ hôm nay nhé!

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Từng có một khoảng thời gian dài trong quá khứ và thi thoảng trong hiện tại, tôi phải đối mặt với hậu quả của việc suy nghĩ quá nhiều. Từ một câu chuyện vô cùng đơn giản như cách ứng xử khác lạ (khác lạ theo cảm nhận của tôi, có thể là bình thường với người khác) của một người thân trong gia đình, tôi có thể nghĩ ra đủ thứ chuyện tào lao nhất trên đời. 

Tệ hơn nữa, tôi tự làm mình tổn thương bởi những suy nghĩ không có thật. Có khoảng thời gian tôi rơi vào tình trạng mất ngủ, khó ngủ kéo dài vì “vòng xoáy” suy nghĩ lặp lại không hồi kết khiến não bộ không thể nghỉ ngơi. Chỉ đến gần sáng, tôi mới có thể thiếp đi một chút. Cả ngày hôm sau, tôi lờ đờ mệt mỏi và làm việc không hiệu quả.

Những trải nghiệm chân thực này giúp tôi nhận thức rõ hơn về tác hại của việc suy nghĩ quá nhiều (overthinking). Nếu cũng thường xuyên bị cuốn vào dòng suy nghĩ rối ren không lối thoát như vậy, bạn không nên bỏ qua bài viết này.

Suy nghĩ quá nhiều là gì?

Overthinking hay suy nghĩ quá nhiều là khi bạn liên tục đắm chìm vào những suy nghĩ tương tự nhau và mắc kẹt trong đó. Bạn thường lo nghĩ không kiểm soát khi nhìn về quá khứ hay hướng đến tương lai. Suy nghĩ quá nhiều làm bạn khó đưa ra quyết định hoặc hành động thiếu quyết đoán với những vấn đề trong cuộc sống.

Nhiều người lầm tưởng suy nghĩ quá nhiều là một cách để giải quyết vấn đề. Sự thật là nó có thể là một cách giải quyết vấn đề độc hại. Thay vì suy nghĩ để tìm ra cách giải quyết vấn đề khi cần thiết, những người overthinking thường bị tác động quá nhiều bởi vấn đề mà không thể tìm ra cách giải quyết hiệu quả để thay đổi cục diện.   

Biểu hiện của người suy nghĩ quá nhiều

Trang Inc.com có đưa ra 10 dấu hiệu cho thấy bạn có thể là người suy nghĩ quá nhiều như sau:

• Bạn liên tục hồi tưởng lại những khoảnh khắc xấu hổ mình từng trải qua.
• Bạn khó ngủ vì không thể nào khiến cho não bộ ngừng suy nghĩ.
• Bạn tự hỏi mình nhiều câu hỏi “Sẽ ra sao nếu …”.
• Bạn dành nhiều thời gian để suy nghĩ ẩn ý bên trong câu nói của người khác hoặc của các sự kiện đã xảy ra.
• Bạn hồi tưởng lại cuộc trò chuyện với người khác và nghĩ ước gì mình đã nói hoặc chưa nói điều gì đó.
• Bạn dằn vặt vì sai lầm của bản thân.
• Khi ai đó nói hoặc hành động theo cách bạn không thích, bạn không ngừng suy nghĩ về chúng.
• Đôi khi bạn không nhận thức được những gì đang xảy ra xung quanh vì mải tập trung vào những việc đã xảy ra trong quá khứ hoặc lo lắng về những thứ có thể xảy ra trong tương lai.
• Bạn dành nhiều thời gian để lo lắng về vấn đề bản thân không thể kiểm soát.
• Bạn không thể ngừng lo lắng.

Suy nghĩ quá nhiều nguy hiểm như thế nào?

Suy nghĩ quá nhiều về mọi thứ không chỉ khiến bạn không thoải mái. Nó còn có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bạn. Nghiên cứu cho biết việc dằn vặt về thiếu sót, sai lầm của bản thân hay lo lắng quá mức về các vấn đề đang gặp phải sẽ gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe tinh thần.

Một vài nghiên cứu cũng chỉ ra việc suy nghĩ quá nhiều có thể dẫn đến những cảm xúc tiêu cực đặc biệt nghiêm trọng. Để thoát khỏi việc này, nhiều người tìm đến các biện pháp không lành mạnh như rượu bia, chất kích thích hoặc đồ ăn không tốt cho sức khỏe.  

Là một người suy nghĩ quá nhiều, tôi cảm nhận được sâu sắc ảnh hưởng của việc nghĩ quá nhiều lên giấc ngủ. Bạn không thể ngủ khi tâm trí không ngừng hoạt động. Chính vì não bộ không thể nghỉ ngơi, bạn trằn trọc, khó ngủ, thậm chí mất ngủ, dẫn đến suy giảm chất lượng giấc ngủ. Lâu dài, điều này sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe và cuộc sống.

Những gợi ý giúp bạn ngừng suy nghĩ quá nhiều

Bắt đầu bằng sự tự nhận thức

Học cách nhận thức tình trạng của bản thân để lên tiếng là bước đầu tiên bạn có thể làm để cải thiện vấn đề này. Trong nhiều trường hợp, bạn thậm chí còn không nhận ra mình đang nghĩ quá lên về mọi chuyện, làm sao bạn có thể hành động để cải thiện nó?

Mỗi khi thấy bản thân căng thẳng hay lo lắng, hãy tìm một nơi để tĩnh tâm và xem xét tình hình cũng như cách bạn đối mặt. Cố gắng chỉ tập trung vào vấn đề trong hiện tại và đánh giá khách quan liệu bản thân có đang suy nghĩ quá nhiều hay không? Nhận thức ban đầu đúng đắn chính là chìa khóa quan trọng nhất để bạn bắt đầu thay đổi bản thân.

Đọc thêm: Tự nhận thức – Kỹ năng quan trọng để thành công

Hít một hơi thật sâu

Có lẽ bạn đã nghe thấy lời khuyên này ở rất nhiều nơi, nhiều chỗ và từ rất nhiều người. Và có lẽ bạn sẽ cho rằng nó quá xáo rỗng để thực hiện. Tôi cũng không nghĩ gợi ý đơn giản này hiệu quả cho đến khi thực sự áp dụng vào cuộc sống của mình. 

Nếu bạn đang vướng vào một mớ bòng bong suy nghĩ mà không biết cách nào để thoát ra, hãy thử nhắm mắt lại, hít một hơi thật sâu và tĩnh tâm. Vấn đề có thể chưa được giải quyết ngay, nhưng giống như tìm được chút ánh sáng le lói phía xa, bạn có thể tìm thấy một hướng đi khác cho vấn đề của mình.

Ngoài ra, bạn cũng có thể thực hành bài tập nho nhỏ được gợi ý từ Healthline mỗi khi gặp vấn đề về suy nghĩ:

1. Tìm một nơi thật thoải mái để ngồi xuống và thư giãn vùng cổ và vai.
2. Đặt một tay lên tim và tay kia ngang bụng.
3. Hít vào và thở ra bằng mũi, chú ý đến cách chuyển động của ngực và bụng khi bạn thở.

Thực hiện bài tập này trong 5 phút, khoảng 3 lần mỗi ngày hay bất kỳ lúc nào bạn có quá nhiều suy nghĩ.

Tập trung vào điều bản thân có thể kiểm soát

Chúng ta thường quan tâm đến những thứ bản thân không thể kiểm soát. Tôi luôn quan tâm đến việc người xung quanh đánh giá như thế nào về mình. Hơn thế nữa, tôi thường áp lực phải cố gắng làm sao để được mọi người yêu thích, ủng hộ. Điều này khiến tôi khổ tâm vì phải luôn suy nghĩ hành động thế nào cho vừa lòng tất cả mọi người. 

Đến một ngày, tôi ngộ ra một chân lý đơn giản. Tôi không thể kiểm soát được người khác. Việc họ có thích hay ghét tôi, phản đối hay ủng hộ tôi không thể do tôi quyết định. Họ sẽ không vì hành động nào đó của tôi mà thay đổi. Nếu có thay đổi, thì không phải là do tôi mà chỉ đơn giản là vì bản thân họ muốn như vậy. Hiểu được điều này giúp tôi chuyển hướng suy nghĩ, tập trung về chính mình. 

Khi bắt đầu lo lắng hay suy nghĩ về vấn đề nào đó, trước tiên, hãy tự hỏi điều gì bạn có thể kiểm soát và hành động để xoay chuyển tình thế. Đặc biệt tập trung vào những điều đó sẽ tạo ra sức mạnh để vượt qua trở ngại trong cuộc đời.

Viết hoặc chia sẻ giải pháp thay vì vấn đề

Khi thấy quá choáng ngợp về mọi thứ, bạn có thể viết. Viết ra tất cả những suy nghĩ bạn có trong đầu. Tôi thường xuyên sử dụng cách này và thấy khá hiệu quả. 

Nhờ viết, suy nghĩ trở nên rõ ràng hơn. Bạn mường tượng được một bức tranh tổng thể và dễ dàng nhận ra vấn đề thực sự thay vì mơ hồ, võ đoán. Từ đây, bạn có thể chuyển hướng sang suy nghĩ giải pháp để cắt đứt dòng suy nghĩ lan man không hồi kết.

Ngoài viết, bạn cũng có thể chia sẻ suy nghĩ của mình với ai đó bạn tin tưởng. Tôi thường kể mọi việc với chồng và thường nhận được phản hồi quý giá. Anh ấy có một góc nhìn khác tôi, đồng thời cũng là một người có suy nghĩ tích cực. Sau mỗi lần nghe anh ấy phân tích, tôi đều nhận ra vấn đề mình đang gặp phải. 

Nếu bạn cũng có một người tin cậy nào đó ở bên cạnh, đừng ngại ngần giãi bày để có thể tìm ra một hướng đi mới cho vấn đề của mình nhé.

Sống trong hiện tại

Vài gợi ý nhỏ giúp bạn sống trong hiện tại:

• Ngắt kết nối: Dành một ngày ngắt kết nối để làm những việc bạn thích và những điều khiến bạn hạnh phúc.
• Hòa mình vào thiên nhiên: Ra ngoài đi dạo, hít hà hương vị sớm mai, lắng nghe tiếng chim hót, ngắm nhìn một nụ hoa vừa nở. Hay chỉ đơn giản là thưởng thức những điều bình dị vẫn diễn ra trong cuộc sống hàng ngày mà bình thường bạn vô tình quên mất. Những điều giản dị đó giống như là một nốt nhạc trong trẻo cất lên để thức tỉnh tâm trí và đưa bạn về với thực tại.
• Thiền.

Tìm những mối quan tâm thay thế

Đánh lạc hướng não bộ bằng những mối quan tâm khác như: học một kỹ năng mới, tham gia hoạt động ngoại khóa, tình nguyện, thực hiện dự án cá nhân bạn đã ấp ủ bấy lâu nay…

Ngừng theo đuổi chủ nghĩa hoàn hảo

Nhiều người trong số chúng ta (bao gồm cả tôi), đôi khi vì muốn tạo ra những điều hoàn hảo nên cứ mãi suy nghĩ để rồi chờ đợi, rồi lại suy nghĩ về những lựa chọn mình có. Tốt hơn hết là bạn hãy ngồi xuống và ghi lại tất cả những khả năng có thể xảy ra, cân nhắc thiệt hơn và chọn cho mình giải pháp tốt nhất. Khi đã lựa chọn rồi, niệm câu thần chú “Hành động tốt hơn là hoàn hảo”. Dù kết quả có không như ý cũng sẽ tốt hơn nhiều chờ đợi hoàn hảo để rồi chẳng có được gì trong tay.

Đơn giản & Tối giản

Trong cuộc sống, quá nhiều đôi khi lại là điều không tốt. Đơn giản và tối giản là cách giúp bạn ngừng suy nghĩ và giữ cho đầu óc thoải mái. Ví dụ như việc hạn chế việc phải đưa ra quá nhiều lựa chọn trong một ngày. Lên kế hoạch cho một ngày, kế hoạch cho bữa ăn của một tuần hay chuẩn bị sẵn quần áo trước khi đi làm. Những việc tưởng chừng đơn giản này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và năng lượng cho những vấn đề thực sự khó khăn trong cuộc sống.

Thường xuyên suy nghĩ quá nhiều về quá khứ và tương lai, hay lo lắng sợ hãi cả những gì không thực sự xảy ra trong hiện tại sẽ khiến cho tinh thần sa sút, kiệt quệ. Học cách kiểm soát, điều khiển cảm xúc, suy nghĩ và tâm trí sẽ giúp bạn tạo ra sức mạnh tinh thần to lớn để mạnh mẽ và vững vàng trước mọi thách thức của cuộc sống. 

Hy vọng rằng, những gợi ý từ The Introvert Writer sẽ phần nào giúp bạn cải thiện được chứng bệnh “suy nghĩ quá nhiều” của mình. The Introvert Writer cũng rất mong nhận được chia sẻ của các bạn về những trải nghiệm của mình trong vấn đề này. Hãy để lại comment để chúng ta có thể học hỏi lẫn nhau nhé!

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Linh hoạt như nước…

“Empty your mind, be formless, shapeless — like water. Now you put water in a cup, it becomes the cup; You put water into a bottle it becomes the bottle; You put it in a teapot it becomes the teapot. Now, water can flow or it can crash. Be water, my friend”

— Bruce Lee

“Thả lỏng tâm trí, vô dạng, vô hình, như nước. Đổ nước vào cốc, nó trở thành cốc. Đổ nước vào bình, nó trở thành bình. Đổ nước vào ấm trà, nó trở thành ấm trà. Nước có thể chảy cũng có thể phá vỡ. Hãy là nước, bạn của tôi!”

Linh hoạt như nước…

Phải chăng chính là chủ động thích nghi trước những biến đổi khôn lường của cuộc sống để làm chủ cuộc đời mình?

Tại sao nói linh hoạt như nước?

Khi nghĩ về nước, bạn nghĩ về những điều gì? 

• Một dạng chất lỏng. Đổ nước ra đất, nó sẽ len lỏi qua mọi nơi, mọi chỗ dù là vết nứt hay kẽ hở. Giống như nước, bạn sẽ luôn biết cách tiến về phía trước, đến nơi mà bạn muốn đến.
• Linh hoạt. Nước biết cách thích nghi, thay đổi phụ thuộc vào từng tình huống. Đổ vào cốc, sẽ là cốc. Đổ vào bình, là bình. Đổ vào ấm, là ấm. Bốc hơi, lắng đọng, lại trở thành nước. Giống như nước, bạn có thể dễ dàng thích nghi trong mọi hoàn cảnh để tồn tại và kiên định hướng đến mục tiêu.
• Mềm mỏng mà mạnh mẽ. Lúc cần nhẹ nhàng thì nhẹ nhàng, khi phải mạnh mẽ thì mạnh mẽ. Giống như nước, bạn sẽ khéo léo và thông minh trong mọi mối quan hệ và hạnh phúc trong cuộc sống.  
• Dù có biển đổi thế nào, nước vẫn là nước. Để ý kỹ bạn sẽ thấy, nước có thể thay đổi hình dạng, kích cỡ, nhiệt độ, và thậm chí trạng thái vật chất của chính nó, nhưng cuối cùng vẫn là nước, không mất đi giá trị của mình. Là chính mình, sống cuộc sống phù hợp với những giá trị của mình, như vậy bạn sẽ đủ đầy và an yên. 

Bây giờ, hãy thử đặt bản thân vào một hoàn cảnh không mấy thoải mái, khi cuộc đời không cho bạn sự lựa chọn, bạn sẽ phản ứng thế nào?

Liệu bạn sẽ giận dữ và phản kháng một cách tiêu cực?

Đơn giản là bỏ cuộc và mặc kệ sự đời?

Hay sẽ bình tĩnh chấp nhận sự thật, cố gắng tìm cho mình một lối đi và mạnh mẽ tiến về phía trước?

Linh hoạt như nước thế nào? – Vài điều tôi học được

Bình tĩnh trước mọi tình huống

Với tôi, điều này là khó nhất. Tôi thường không hay kiềm chế được cảm xúc của mình. Điển hình là việc cư xử với con cái. Nhiều khi giận quá khiến tôi mất kiểm soát và hét lên với con. Tôi dần phát hiện ra, dù có hét lên, cáu gắt hay nói to thế nào đi nữa, con vẫn không nghe những gì tôi nói và khăng khăng làm theo ý mình. Có những lúc con lăn ra sàn giãy giụa và còn khóc to hơn. 

Bây giờ, mỗi khi nóng giận, nếu có chồng bên cạnh tôi cố gắng để con lại với anh và nhanh chóng đi ra ngoài. Nếu không, tôi cố gắng ôm con vào lòng. Khi đó cảm giác bực bội vì con nghịch ngợm trong phút chốc sẽ được nguôi ngoai. Hai mẹ con dần bình tĩnh lại và mọi chuyện dường như dễ dàng hơn. 

Chúng ta không thể kiểm soát được mọi thứ, trừ hành động của chính mình. Tôi không thể kiểm soát được con, nhưng có thể kiểm soát được cách cư xử với con. Tôi không thể kiểm soát được suy nghĩ của người khác, nhưng có thể thay đổi hành động của bản thân mình. 

Bình tĩnh chính là chìa khóa giúp tôi nhớ về điều này và bắt đầu điều chỉnh hành động của bản thân. Chỉ khi bình tĩnh lại, chúng ta mới có thể bắt đầu xem xét tình hình một cách khách quan để tìm cách ứng phó.

Tất nhiên, nói thì dễ, làm mới khó. Nhưng tôi cho rằng, điều mấu chốt chính là bắt đầu nhận thức về khoảnh khắc bạn đang mất bình tĩnh. Vì nhiều người có lẽ còn không nhận ra trạng thái mất kiểm soát của bản thân.

Sẵn sàng thích nghi và thay đổi

Giữ cho mình một tư duy mở, đừng bị giới hạn bởi bất kỳ điều gì để sẵn sàng thích nghi và thay đổi với hoàn cảnh. Với mọi sự vật, sự việc bất ngờ diễn ra, hãy đánh giá dưới những góc nhìn khác nhau để tìm ra cách giải quyết. Không ngừng học hỏi những kỹ năng, kiến thức mới để theo kịp nhu cầu của thời đại. Có như vậy, bạn sẽ vẫn vững vàng trước những biến động khôn lường của cuộc sống.

Trong bài phát biểu trong ngày lễ tốt nghiệp tại trường Đại học Stanford, Steve Jobs đã nói: “I didn’t see it then, but it turned out that getting fired from Apple was the best thing that could have ever happened to me. The heaviness of being successful was replaced by the lightness of being a beginner again, less sure about everything. It freed me to enter one of the most creative periods of my life.” 

(Cho đến sau này tôi mới hiểu ra việc bị đuổi khỏi Apple chính là điều tuyệt vời nhất xảy đến với tôi. Gánh nặng thành công được thay thế bằng ánh sáng của việc một lần nữa trở thành người bắt đầu, không chắc chắn về mọi thứ. Điều này đã giúp tôi tự do bước chân vào khoảng thời gian sáng tạo nhất cuộc đời mình). 

Là bạn, liệu bạn sẽ cảm thấy thế nào khi bị tất cả mọi người bỏ phiếu đuổi ra khỏi công ty chính mình lập nên? Bạn có linh hoạt chấp nhận sự thật, thích nghi với hoàn cảnh mới là một người làm lại từ đầu, mang tâm thế cao nhất để học hỏi và sáng tạo những điều tuyệt vời nhất cho nhân loại như Steve Jobs đã làm?

Đầu tiên là Next, sau đó là Pixar – một trong những xưởng phim hoạt hình nổi tiếng nhất thế giới, cuối cùng, là cơ hội quay trở lại Apple và cho ra mắt thế hệ iPhone với thiết kế cực kỳ tinh tế và hoàn mỹ. Thành công dường như thực sự đến từ việc bị sa thải tại Apple ngày hôm đó.

Những gì bạn làm ngày hôm nay là tiền đề cho thành công ngày mai. Thay vì chán nản buông xuôi, mỗi khi “đời giáng cho bạn cả viên gạch vào đầu”, điều bạn nên làm vẫn là dũng cảm mở cánh cửa tư duy đa chiều, tìm kiếm lối đi khắc phục hoàn cảnh và tiến về phía trước. 

Kể cả đó chỉ là những điều nhỏ bé giúp bạn nhích thêm từng chút một mỗi ngày, đến khi nhìn lại, bạn sẽ giật mình khi thấy bản thân đã tiến xa đến thế nào. 

Linh hoạt mà không đánh mất giá trị cốt lõi 

Bạn là người trung thực, liêm chính. Thế rồi, đại dịch Covid-19 đột ngột xuất hiện khiến nền kinh tế toàn cầu chao đảo, nhiều doanh nghiệp phá sản, người lao động mất việc làm và trong đó có bạn. Liệu thất nghiệp có khiến bạn linh hoạt trở thành một người khác, bất chấp mọi thủ đoạn để tồn tại? Hay bạn sẽ dành thời gian sắp xếp tổ chức lại cuộc sống, không ngừng tìm kiếm cơ hội và tiếp tục học hỏi những kỹ năng mới để hội nhập và thích nghi? 

Bạn có quyền lựa chọn người mà bản thân muốn trở thành. Dù lựa chọn thế nào, bạn vẫn đúng. Chỉ có điều, bạn có thực sự hạnh phúc, an yên khi đi ngược lại với những giá trị cốt lõi của bản thân và không còn là chính mình hay không?

Luôn tiến về phía trước

Người xưa có câu: “Nước chảy đá mòn”, có lẽ để nói nên sức mạnh của nước. Dù ở bất kỳ địa hình nào, gặp phải vật cản ra sao, nước cũng có cách “biến hình” để nhẹ nhàng vượt chướng ngại vật. 

Trong những buổi tư vấn 1:1 với các độc giả của The Introvert Writer, nhiều lần tôi được nhận được câu hỏi từ các bạn về việc không có động lực để tiếp tục trên con đường blog. Các bạn thấy mình đã cố gắng một thời gian nhưng vẫn chưa có kết quả gì khởi sắc. Các bạn hoài nghi về chính mình, về con đường mình đã chọn, để rồi bắt đầu “bâng khuâng đứng giữa đôi dòng nước”.

Tôi rất hiểu cảm giác của mọi người. Từ khi bắt đầu The Introvert Writer, đã không ít lần tôi trải qua những cảm giác như vậy. Nhưng rồi sao? Chúng ta có thể làm được gì? 

Chỉ có hai lựa chọn. Một là dừng lại. Hai là bước tiếp. 

Mỗi lúc như vậy, tôi đều hỏi bản thân, dừng lại hay bước tiếp? Chưa bao giờ tôi nghĩ mình sẽ dừng lại. Vậy nên, tôi bước tiếp và đang ngồi đây viết những dòng này. Tất nhiên, tôi không bước tiếp một cách mù quáng, mà luôn ngồi xuống và nhìn lại, “chuyển mình” như nước để phù hợp với từng hoàn cảnh và giai đoạn của bản thân. 

Điều tôi muốn nói ở đây là chỉ cần bạn chọn tiến lên, bạn sẽ biết bản thân phải làm gì tiếp theo. Nhiều người chưa từng chọn bước tiếp, nên có lẽ họ mới mông lung về những việc cần làm trong đời. 

Không ai biết trong tương lai chúng ta còn đối mặt với những thử thách gì, vậy nên linh hoạt thích nghi tùy hoàn cảnh là một kỹ năng mà bất kỳ ai cũng nên bắt đầu kiến tạo cho bản thân. Kiến tạo kỹ năng là một hành trình dài không đích đến, đòi hỏi rất nhiều cố gắng và nỗ lực từ mỗi chúng ta. Tuy nhiên, chắc chắn, bạn sẽ gặt hái được không ít trái ngọt trên con đường của mình. “Hãy là nước, bạn của tôi!”

Tham khảo: Khóa học Agile Mindset – Tư duy linh hoạt hoàn toàn miễn phí từ cô Nguyễn Phi Vân.

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Bạn đã từng bao giờ đặt mục tiêu cho bản thân? Khi viết những dòng này, tôi nhớ về vô số lần mình đã đặt mục tiêu trong quá khứ. Khoảnh khắc viết ra mục tiêu, lòng tôi rạo rực một niềm vui sướng khó tả, như thể sắp chạm tay vào đến ước mơ. Những ngày sau đó, tôi luôn tràn trề nhiệt huyết mỗi khi thực hiện nhiệm vụ hướng đến mục tiêu. 

Thế nhưng, chỉ sau một khoảng thời gian ngắn ngủi, mọi chuyện không còn như trước. Khó khăn xuất hiện khiến tôi nản lòng, nhụt chí. Trì hoãn, lười biếng liên tục gõ cửa hỏi thăm và ở lại chơi không muốn ra về. Tôi ngã ngựa khi còn chưa hoàn thành nổi ⅓ chặng đường đi đến thành công.

Đặt mục tiêu không phải là quá khó. Nhưng không phải ai cũng có thể theo đuổi mục tiêu một cách kiên trì bền bỉ. Bài viết này dành cho những ai muốn học cách đặt mục tiêu hiệu quả để biến ước mơ thành hiện thực.

Nguyên tắc giúp bạn đặt mục tiêu hiệu quả

Câu hỏi quan trọng bạn cần trả lời khi đặt mục tiêu

Khi đặt mục tiêu cho bản thân, hầu hết chúng ta đều đang cố gắng trả lời câu hỏi: “ Mình muốn đạt được điều gì?”. Tuy nhiên, Mark Manson – tác giả cuốn sách bán chạy “Nghệ thuật tinh tế của việc đếch quan tâm” cho rằng, chúng ta nên đặt cho mình câu hỏi khác. Đó là: “Bạn có thể đánh đổi những gì để đạt được ước mơ?” 

Ai trong chúng ta cũng muốn trở nên giàu có với sự nghiệp thành công. Tôi rất muốn trở thành một nhà văn sở hữu những cuốn sách bán chạy nhất. Chúng ta luôn có rất nhiều mong muốn trong cuộc đời, bởi vậy việc viết ra những mục tiêu không quá khó khăn. Tuy nhiên, thử thách lớn nhất nằm ở việc bạn có sẵn sàng đánh đổi, hy sinh những thứ bạn yêu thích và dám đối mặt với khó khăn, thử thách để hoàn thành mục tiêu của mình? 

Khi muốn trở thành nhà văn có những cuốn sách bán chạy, tôi chỉ nghĩ đến khoảnh khắc mình thỏa mãn được ước mơ. Cảm giác hạnh phúc khiến tôi có động lực mạnh mẽ nhất thời. Nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.

Tôi hoàn toàn không nghĩ đến việc mình sẽ phải trả giá thế nào để có thể trở thành một nhà văn nổi tiếng. Trước hết, tôi phải viết, viết hàng ngày, tất cả các ngày trong tuần, 365 ngày trong một năm. Kể cả khi khó khăn, chán nản, tôi cũng phải viết. Chỉ viết thôi chưa đủ, vẫn còn muôn vàn khó khăn khác sẽ ngáng đường trên hành trình chinh phục ước mơ.

Hãy nhìn vào J.K Rowling. Trước khi trở thành nhà văn nổi tiếng với hàng triệu bản Harry Potter được bán ra, bà đã sống cực kỳ nghèo khổ, làm mẹ đơn thân, thất nghiệp, không có tiền thuê nhà và bị 12 nhà xuất bản từ chối.

James Clear gói gọn ý tứ này trong một câu nói thấm thía: “Ai cũng muốn huy chương vàng. Nhưng không ai muốn rèn luyện như vận động viên Olympic” 

Vậy nên, khi đặt cho mình mục tiêu, bạn hãy lấy ra một chiếc bút và một tờ giấy. Chia tờ giấy làm hai phần, thuận lợi và khó khăn. Điền đầy hai cột này bằng tất cả những suy nghĩ bạn có thể tưởng tượng đến. Cân nhắc thiệt hơn và chấp nhận cái giá phải trả nếu bạn thực sự lựa chọn bắt đầu. Nếu không dám đối mặt với khó khăn, chi bằng hãy dành thời gian chuyển sang những mục tiêu có tính khả thi hơn.

Mục tiêu và thói quen

“Thói quen là một chuỗi phản xạ có điều kiện do rèn luyện mà có. Phản xạ có điều kiện là những hành vi (nếp sống, phương pháp làm việc) được lặp đi lại nhiều lần trong cuộc sống và rèn luyện. Đó là những hành vi định hình trong cuộc sống và được coi là bản chất thứ hai của con người” – Wikipedia tiếng Việt. 

Có đến 40-50% hành động trong một ngày của chúng ta là theo thói quen, như thói quen như làm vệ sinh cá nhân trước khi đi ngủ, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh,…Thói quen thường được thực hiện trong vô thức và không cần quá nhiều nỗ lực từ phía chúng ta. Bởi vậy, việc hình thành thói quen là một cách tuyệt vời giúp bạn loại bỏ những khó khăn, thử thách mà trên con đường hoàn thành mục tiêu. 

Bạn hãy thử tưởng tượng xem nếu đầu tư vào thói quen hướng đến mục tiêu thì câu chuyện sẽ thay đổi như thế nào? Thay vì đặt mục tiêu giảm 10 ký trong vòng 1 tháng, bạn bắt đầu hình thành những thói quen nhỏ hàng ngày như 10 phút chạy bộ, uống đủ 2 lít nước mỗi ngày, một ngày không ăn thit, hạn chế đồ ăn không dầu mỡ,…Nếu vẫn còn quá khó khăn, bạn có thể tiếp tục chia nhỏ nữa thành những thói quen bạn không thể từ chối. 

Đừng coi thường những thói quen nhỏ mà có võ này. Bởi một khi đã hình thành và duy trì được những thói quen nhỏ như vậy mỗi ngày, đạt được mục tiêu đơn giản là hệ quả tất yếu bạn muốn tránh cũng không được.

Để đặt mục tiêu hiệu quả

1. Đặt mục tiêu phù hợp với giá trị cốt lõi

Muốn đặt mục tiêu hiệu quả, hãy đặt mục tiêu phù hợp với những giá trị cốt lõi của bản thân. Một trong những giá trị cốt lõi mà tôi trân trọng đó là phát triển bản thân. Bởi vậy, những mục tiêu liên quan đến phát triển bản thân sẽ khả thi với tôi hơn là mục tiêu về tiền bạc. 

Chính vì vậy, tôi lựa chọn theo đuổi công việc tự do phù hợp với sở thích và giá trị của tôi thay vì một công việc toàn thời gian tại một công ty nào đó, dù thu nhập có phần không ổn định. Đi trên con đường này dù phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, tôi vẫn kiên trì bền bỉ bước tiếp mà không nản chí và dừng lại giữa đường như bao lần trước đó. 

2. Sắp xếp mục tiêu theo thứ tự ưu tiên

Khi đã có một danh sách những mục tiêu mà bạn mong muốn, bạn nên sắp xếp những mục tiêu này theo thứ tự ưu tiên. Nếu như bạn đã đọc bài viết về New Year Resolution của tôi, bạn sẽ biết tôi có một vài mục tiêu cho năm 2021. Tuy nhiên, đến thời điểm này, tôi đã loại bỏ một số mục tiêu ra khỏi danh sách của mình, như mục tiêu về tiếng Hàn hay Excel. 

Tại sao tôi lại làm như vậy? Nguyên tắc 80/20 phát biểu rằng, chỉ 20% những việc chúng ta làm tạo ra 80% kết quả. Tập trung vào những điều thực sự quan trọng sẽ giúp bạn toàn tâm toàn ý thực hiện mục tiêu hiệu quả hơn. 

Bản thân tôi hiện tại chỉ tập trung vào một mục tiêu lớn duy nhất đó là phát triển The Introvert Writer. Một số mục tiêu nhỏ bổ trợ cho mục tiêu lớn như cho ra đời kênh Youtube hay phát triển sản phẩm, dịch vụ của The Introvert Writer vẫn được tôi thường xuyên xem xét và cân nhắc để loại bỏ hoặc mở rộng. Tất cả sự thay đổi này đều sẽ hướng đến mục tiêu chung là phát triển The Introvert Writer. 

Với những mục tiêu nhỏ, tôi thường đặt mục tiêu SMART. SMART đại diện cho Specific (Cụ thể), Measurable(Có khả năng đo lường), Achievable (Khả thi), Realistic (Thực tế), and Timely (Thời gian). Bạn hãy nghĩ về những yếu tố này và viết ra những ý tưởng liên quan đến mục tiêu của bạn. Ví dụ về một mục tiêu SMART có thể là: “Đọc hết cuốn sách “Deep Work” trước ngày 20/09/2021”; “Đạt thu nhập 20 triệu đồng/tháng trong vòng 6 tháng tới”; “Hoàn thành bản thảo cuốn sách 150 trang trước tháng 3/2022”;…

3. Lập kế hoạch cụ thể hướng đến mục tiêu

Khi đã có cho mình những mục tiêu cụ thể, bạn cần lập ra một kế hoạch hướng đến mục tiêu. Chia nhỏ mục tiêu của mình theo tháng, tuần và ngày. Sau đó lên kế hoạch cụ thể cho từng ngày một. Sẽ hiệu quả hơn nếu bạn có thể chỉ rõ những hành động cần phải thực hiện ở đâu, khi nào, như thế nào một cách rõ ràng. Trong thời gian thực hiện, bạn hãy liên tục xem xét lại mục tiêu và kế hoạch của mình để thực hiện những điều chỉnh cho phù hợp.

4. Tối ưu môi trường làm việc để thực hiện mục tiêu dễ dàng hơn 

Muốn làm việc hiệu quả, môi trường làm việc là yếu tố quan trọng bạn cần đặc biệt lưu tâm. Hãy chọn một nơi yên tĩnh, riêng tư và nhiều ánh sáng. Điều này trước hết giúp bạn có thể tránh được tiếng ồn từ hoạt động của các thành viên trong gia đình và môi trường xung quanh. Sau đó là giúp bạn tạo ra ranh giới về nơi làm việc để tất cả mọi người hiểu và tôn trọng sự riêng tư của bạn. Cuối cùng, theo nhiều nghiên cứu khoa học, bạn sẽ làm việc hiệu quả hơn ở nơi có nhiều ánh sáng tự nhiên chiếu đến nhất.

Với những lưu ý trên đây, tôi hy vọng rằng bạn đã có thêm một góc nhìn mới về cách đặt mục tiêu cho bản thân.

Chúc bạn đặt mục tiêu hiệu quả và cam kết đến cùng với những mục tiêu mình đề ra!

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!