Còn nhớ, trong năm đầu tiên học cấp hai, tôi được chọn vào đội dự bị đi thi học sinh giỏi môn Toán. Bạn tôi thì thi môn Văn. Không hiểu sao, nó tìm đến tôi với ý định kỳ quặc: “Hay là tao với mày đổi chỗ cho nhau đi?” Dù lúc đi cùng nó xin phép các cô, tôi vẫn chắc mẩm sẽ không được đồng ý. Vậy mà, năm đó nhờ có nó, tôi đã may mắn là người duy nhất đạt điểm 8 môn Văn kỳ thi cấp thành phố. Đến giờ, tôi cũng chẳng còn nhớ đã viết những gì khiến giám khảo ưu ái cho tôi một điểm số cao đến vậy.
Tuy nhiên một cách vô thức, tôi bắt đầu viết, hàng ngày. Tôi đã viết không biết bao nhiêu nghìn chữ, từ những trang nhật ký không đầu không cuối, những bức thư qua lại giữa những người bạn thân, hay những bài viết trải dài nhiều trang trong nhiều năm tham dự hết cuộc thi này đến cuộc thi khác. Dù vậy, tôi vẫn chưa bao giờ tự hỏi tại sao tôi lại viết, cho đến hôm nay phải đối mặt với câu hỏi này:
Điều gì sẽ khiến tôi tiếp tục viết trong suốt quãng đời còn lại của mình?
Viết để khám phá
“I write to discover what I know.” — Flannery O’Connor
Tôi đã không biết mình có thể học được nhiều điều đến thế từ khi bắt đầu viết. Có những người học thông qua nghe, có những người học thông qua đọc, nhưng tôi lại học thông qua viết. Ngày trước, khi còn đi học, tôi cũng là người chăm chỉ nghe giảng và hay đọc sách. Tuy nhiên, có lẽ do đầu óc có phần chậm chạp, tôi không thể nuốt trôi kiến thức ngay lần đầu tiên. Việc ghi chép luôn giúp tôi cảm thấy mọi chuyện rõ ràng hơn. Tôi lờ mờ hiểu rằng, có lẽ tôi thuộc về kiểu người học thông qua viết.
Hơn nữa, viết lách cũng không đơn giản là chỉ mở ra con đường đến với những kiến thức mới. Viết lách còn giúp tôi đi xa hơn. Đó là khi tôi bắt đầu sử dụng viết lách để “nghiên cứu” về chính bản thân mình. Bạn có thể tìm thấy những bài viết hay bài kiểm tra giúp hiểu rõ hơn về bản thân trên mạng. Tôi cũng đọc và làm theo những chỉ dẫn đó nhưng vẫn chẳng hiểu gì về bản thân dù biết mình thuộc nhóm ENFJ với những tính cách nổi bật thế này, sẽ phù hợp làm giáo viên hay tư vấn viên thế kia.
Chỉ khi tôi bắt đầu suy nghĩ và viết ra câu trả lời cho những câu hỏi về bản thân, tôi mới bắt đầu hiểu ra nhiều điều. Ban đầu, việc viết câu trả lời này chưa đem lại kết quả gì rõ rệt. Nhưng khi lặp lại bài tập này nhiều lần, thì mỗi một lần tôi cố gắng suy nghĩ và viết ra, tôi lại khai phá được một điểm mới về bản thân mà tôi chưa từng biết trước đó.
Tôi rất hào hứng và luôn cảm nhận được nguồn năng lượng tích cực khi thực hiện bài tập này. Tôi tin rằng hiểu rõ về bản thân là điều quan trọng nhất, để từ đó ta có thể giải quyết mọi vấn đề. Vì vậy, tôi đã viết để khám phá bản thân.
Viết để phát triển
“I am trying to keep improving and growing as a writer” – Roxane Gay.
Tôi quyết định trở thành người viết vì tôi tin rằng viết lách sẽ giúp tôi trưởng thành hơn. Hàng ngày, tôi đọc sách, xem video, gặp gỡ bạn bè, học hỏi nhiều điều về cuộc sống. Tuy nhiên, nếu như tôi không viết, có lẽ những điều đó sẽ bị lãng quên.
Hơn nữa, viết giúp tôi đào sâu thêm về những gì đã học. Gần đây, tôi có gặp một người bạn làm kinh doanh. Tôi nói chuyện với cậu ấy về cách thức mà doanh nghiệp cậu ấy đang làm để có được thành công như hiện tại.
Phải nói thêm rằng, thành công ở đây là cậu ấy đã có được doanh nghiệp riêng cho mình với quy mô khoảng 10 nhân sự, cậu ấy sở hữu bất động sản, phương tiện đi lại, và có nguồn thu ổn định hằng tháng giúp nuôi sống gia đình và có thời gian cho những người mình yêu thương.
Tuy nhiên, những việc cậu ấy làm để xây dựng doanh nghiệp có hơi khác so với những điều tôi đã tìm hiểu. Tôi nghĩ mình phải suy nghĩ thêm về trường hợp này. Tôi viết về câu chuyện của cậu ấy, sử dụng bài viết như một công cụ để học hỏi và tìm hiểu về lĩnh vực tôi quan tâm.
Nhờ đó, tôi phát triển thêm nhiều kỹ năng và kiến thức mới. Đây cũng là chìa khóa để trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình và có một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Viết để giàu có
“Khi viết, tôi tạo ra tài sản: bài viết, giá trị, kiến thức, kinh nghiệm. Tài sản làm tôi giàu có” – Đỗ Quỳnh.
Dù có thể hiểu giàu có theo cách nói hướng về tiền bạc, tôi muốn nhấn mạnh thêm một khía cạnh khác của sự giàu có. Lẽ dĩ nhiên, vừa yêu thích viết lách vừa có thể kiếm tiền từ công việc mình yêu thích thì không còn gì hạnh phúc hơn.
Có người nói rằng: ”Đừng nên cố gắng trở thành một người thành công, thay vào đó hãy trở thành người tạo ra giá trị.” Viết là một cách giúp bạn tạo ra giá trị – làm phong phú cuộc sống của bạn. Khi bạn bắt tay vào viết, bạn nghiên cứu, suy ngẫm, viết, chỉnh sửa rồi đọc lại, rồi chỉnh sửa, rồi lại đọc lại và chỉnh sửa. Đó là cả một quá trình sáng tạo không ngừng nghỉ để có thể tạo ra một bài viết có giá trị mang đến cho người đọc.
Bởi vậy khi một bài viết ra đời, tôi thấy mình có thêm một tài sản. Một mặt, tôi hạnh phúc, nên giàu có về tinh thần. Mặt khác, vì tài sản có giá trị, tôi có thể đem bán cho những ai cần đến. Như thế, tôi vừa làm giàu cho mình vừa làm giàu cho người, bạn có đồng ý với tôi không?
Viết để chữa lành
“Write hard and clear about what hurts” – Earnest Hemingway.
Ngày xưa, tôi thường viết nhật ký hay viết thư tay cho bạn bè để nói những chuyện trên trời dưới biển. Có lẽ, viết lúc đó là một hoạt động giải trí. Nhưng khi lập gia đình, đối mặt với nhiều áp lực trong cuộc sống, tôi tìm đến viết như một cách chữa lành.
Dù tôi và chồng tôi là hai người bạn thân thiết, có đôi lúc, tôi vẫn thấy mình cô đơn và không tìm được sự đồng cảm từ bất kỳ ai. Khi ấy, tôi luôn viết ra những điều ấm ức, dằn vặt hay khó nói của mình.
Đặc biệt là khi xung đột với chồng, tôi rất hay viết.
Mỗi lần hai vợ chồng bất đồng quan điểm, chồng tôi sẽ im lặng và không nói gì hết. Anh sẽ chờ cho đến khi tôi ngủ mới bắt đầu cái ôm làm hòa. Nhưng tôi thì luôn muốn nói cho bằng hết những gì mình suy nghĩ trong lòng. Anh không nói gì, tôi cảm thấy rất khó chịu và bực bội. Hàng ngàn câu hỏi cứ quanh quẩn trong đầu tôi.
Hay là anh ấy khinh tôi? Anh ấy thể hiện cái mặt như vậy là sao? Sao anh ấy không chịu giải thích gì cả? Sau nhiều lần như vậy, tôi tìm đến viết.
Tôi đi ra khỏi phòng và ngồi viết. Tôi viết hết tất cả những gì mình nghĩ trong đầu: oán trách, than vãn, thậm chí chửi rủa. Theo dòng chảy cảm xúc, dần dần tôi tự đi đến những câu hỏi phân tích sự tình.
Anh ấy làm thế có được không? Mình làm vậy có sai không? Nhiều lần như vậy, tôi thường tìm ra cho mình một góc nhìn tích cực hơn. Giờ đây, tôi sẽ luôn là người nói trước, như: “Em thấy anh làm như này là không được, nhưng em cũng cũng sai ở điểm này.”
Viết giúp tôi trân trọng cảm xúc, xoa dịu tâm hồn, nhưng cũng giúp tôi thêm lý trí, tìm ra những điều mình cần khắc phục để sống tốt hơn. Tôi cảm thấy mình được “chữa lành” những vết thương lòng, dù nhỏ nhất.
Viết để lưu giữ
“To memorize something, it’s best to write it down” – Koushun Takami.
Tôi còn lưu giữ rất nhiều những bài văn đạt điểm cao, những bức thư viết cho bạn bè, những trang sổ lưu bút của thời học sinh. Thi thoảng, tôi xem lại và cảm thấy bình an. Tôi rất đồng ý với Lan khi em chia sẻ: “Quá khứ nghĩ lại chỉ để trân trọng và nuôi dưỡng cảm xúc tâm hồn.” Những gì tôi đang viết ra đây rồi cũng là quá khứ.
Tuy nhiên, tôi vẫn hy vọng rằng, những dòng chữ này sẽ lưu lại cảm xúc, suy nghĩ, những điều tôi học được, những kinh nghiệm quý báu tôi rút ra trên hành trình cuộc sống. Để sau này, không chỉ mình tôi nhìn lại để trân trọng mà còn dành những trang viết của mình cho hai con. Tôi muốn công việc viết lách của mình, một phần nào đó, sẽ nuôi dưỡng tâm hồn đẹp đẽ của các con, và góp phần định hướng cho những bước đi của con khi trưởng thành.
Viết để chia sẻ
“Writing means sharing. It’s part of the human condition to want to share things – thoughts, ideas, opinions” – Paulo Coelho.
Mục đích đầu tiên khi tạo ra The Introvert Writer, với tôi, là để chia sẻ. Nếu như những gì tôi biết có thể giúp ích cho tôi, tại sao tôi không thể chia sẻ những điều đó để giúp ích cho nhiều người hơn? Nếu như ai cũng trở nên tốt đẹp hơn, thì cuộc sống của tôi và các con tôi sau này chẳng phải cũng sẽ tốt hơn lên sao?
Mọi người có thể thắc mắc là còn nhiều cách để có thể mang đến những thông tin hữu ích và có giá trị, tại sao lại phải là viết? Nếu như lựa chọn chia sẻ thông tin thông qua những lớp học, những buổi gặp gỡ giao lưu, chúng ta chỉ có thể truyền đạt những điều mình mong muốn cho một lượng người giới hạn. Trong khi viết lách có sức mạnh còn to lớn hơn thế.
Thế giới phẳng khiến việc chia sẻ thông tin không bị giới hạn ở biên giới quốc gia nào đó. Nhờ có Internet, bạn có thể chia sẻ ý tưởng và kiến thức của mình đến với hàng tỷ người trên khắp các châu lục. Nếu những điều bạn mang đến có giá trị, bạn có thể chia sẻ với bất kỳ ai chỉ với một chiếc laptop có kết nối internet.
Viết để kết nối
“Writing is not about following rules, but learning how to express your SELF in such a way that you communicate with the reader, that you register, you make contact, you connect!” – Bravewriter.com.
Tại sao những cộng đồng, hội nhóm trên mạng xã hội hay những diễn đàn được ưa chuộng như hiện nay? Bạn chỉ đơn giản đăng lên một câu hỏi cần tư vấn hay vài dòng tâm sự. Và rồi, bạn nhận được câu trả lời cho những khó khăn, lời khuyên và cả sự động viên về mọi mặt của đời sống. Có lẽ, khi chia sẻ chung một vài giá trị nào đó, bạn có thể dễ dàng kết nối và làm bạn với người khác.
Vậy bạn có nhận ra chính viết lách đã giúp bạn làm được điều đó không? Có thể bạn chưa bao giờ viết lách hoặc viết chưa được hay; có thể việc gõ những dòng chia sẻ đã trở nên quá đỗi bình thường… Tất cả khiến bạn không nhận ra được giá trị của việc cầm bút. Nhưng viết lách thật sự mang lại giá trị về mặt kết nối.
Tôi đã kết nối với nhiều người bạn cũ nhờ viết. Không những vậy, tôi còn kết nối với cả những anh chị khá nổi tiếng trong lĩnh vực viết và nhận sự giúp đỡ từ họ. Nếu không vì viết lách, có lẽ tôi đã không có được những kết nối chất lượng làm thay đổi cuộc sống như vậy. Trong thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục nỗ lực viết để kết nối thêm nhiều bạn đọc có mong muốn đầu tư vào bản thân và thay đổi cuộc sống, tạo ra giá trị có ích cho cộng đồng.
Biết ơn vì được sống và viết
Khi vào cấp ba, tôi được bố mẹ định hướng học khối A với lời cảnh báo nếu cứ học văn thì có ngày thành thần kinh. Tôi nghe theo. Có lẽ do chăm chỉ nên tôi cũng học tốt các môn khối A. Đó cũng là lúc tôi không còn viết lách thường xuyên. Cho đến hôm nay, khi từ bỏ mọi thứ để “yêu lại từ đầu” với viết lách, mỗi ngày tôi đều cảm thấy biết ơn vì có được cho mình những khoảnh khắc hạnh phúc.
Nếu như ngày xưa tôi biết làm bài tập “Tại sao tôi viết?”, có lẽ tôi đã khác chăng? Nhưng mỗi khi tôi nói giá như, tôi đều bất giác nhớ đến lời “nhắc nhở” của chồng tôi, rằng tôi có thể sẽ không lấy anh, và chúng tôi sẽ không có hai em bé. Thế là tôi lại tỉnh thức. Cuộc đời là vậy. Thay vì “nếu như”, tôi biết ơn vì hôm nay tôi “mới” biết tại sao tôi lại viết. Và tôi cũng biết ơn vì được sống để viết mỗi ngày.
Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer.
Write to grow, then inspire!
