Self Awareness

“Know yourself is the beginning of all wisdom” – Aristotle

Hiểu về bản thân mở khóa sức mạnh tiềm ẩn bên trong con người bạn.

  • Sống hòa hợp với giá trị cốt lõi của bản thân

    “Trưởng thành là khi bạn nhận ra đâu là điều bản thân coi trọng nhất. Kỳ lạ là chỉ có tương đối ít người đạt đến mức độ này của sự trưởng thành. Dường như họ chưa bao giờ thực sự dừng lại để xem xét đâu là những điều có giá trị đối với họ.” 
    – Eleanor Roosevelt

    Khi giá trị cốt lõi chưa được định hình

    Tôi quyết định đi làm trở lại sau khi sinh con đầu lòng. Vẫn công việc đó, vẫn vị trí đó và vẫn là những vấn đề đó. Dù biết rõ bản thân không hề yêu thích công việc này, tôi vẫn quay trở lại đi làm vì mọi người nghĩ như thế sẽ tốt cho tôi. 

    Tôi sợ ánh mắt phán xét của người khác khi chỉ ở nhà trông con và ăn bám vào chồng. Đi làm trở lại ít ra cũng giúp tôi có một công việc với mức lương tháng ổn định, hàng ngày diện những bộ cánh ra dáng “công sở” và thi thoảng “hãnh diện” trả lời “bận lắm” khi trò chuyện với người khác. . 

    Tôi lầm tưởng đi làm trở lại sẽ khiến bản thân “có giá” hơn trong mắt mọi người. Nhưng tất cả chỉ là câu chuyện xa vời của ai khác chứ không phải của tôi. 

    Cho đến khi chạm ngưỡng 30, tôi mới bắt đầu dừng lại để học cách trưởng thành. Ngồi lại với chính mình, nhìn lại những gì đã trải qua, tôi lờ mờ nhận ra những điều quan trọng trong cuộc sống. Những câu hỏi luôn trở đi trở lại trong những khoảnh khắc phản tư này thường bắt đầu với “What if”. 

    Sẽ ra sao nếu ngày mai tận thế, bạn sẽ làm gì để tận hưởng ngày cuối cùng của cuộc đời và tận hưởng với ai? 

    Sẽ ra sao nếu bạn bước ra khỏi vùng an toàn của bản thân, làm những việc chưa bao giờ làm, sống cuộc đời bạn chưa từng sống? 

    Sẽ ra sao nếu bạn dám sống thật với chính mình, với cả những khiếm khuyết bạn không bao giờ muốn bộc lộ?

    Hành trình ghi chép và nghiên cứu khiến tôi phát hiện ra nhiều điều đáng sợ nhưng đáng quý. Tôi đã luôn sống với những giấc mơ và kỳ vọng của người khác. Tôi chỉ sống sao để mọi người hài lòng. Tôi cố gắng để nhận về những lời khen ngợi cho con người thực chất không phải là tôi. Tôi không biết bản thân là ai và muốn trở thành ai trong cuộc đời này. 

    Mỗi chúng ta khi đến với thế giới này đều chỉ có một quỹ thời gian giới hạn. Dù giàu hay nghèo, tài sản “thời gian” bạn có gần như là bằng nhau. Cứ cho là bạn có thể sống thọ đến 100 tuổi. Bạn đã mất khoảng 50 năm dành cho việc ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân và khoảng thời gian thơ ấu. 

    Sẽ ra sao nếu trong 50 năm còn lại, bạn vẫn tiếp tục mơ hồ về bản thân và không biết đâu là người mình thực sự muốn trở thành?

    Không có những giá trị dẫn đường, bạn sống mà không biết điều gì là quan trọng với bản thân. “Mải mê đuổi bướm bắt hoa” khiến bạn dần lãng quên mục đích sống. Bạn có thể kết thúc cuộc đời khi sống theo kỳ vọng hay mong muốn của người khác, hoặc với những điều mà bạn tự huyễn hoặc bản thân. “Cuộc đời của bạn có vẻ hào nhoáng bề ngoài nhưng thực chất là rỗng tuếch ở bên trong”. 

    Tại sao giá trị cốt lõi lại quan trọng?

    Giá trị cốt lõi là một điều gì đó khá trừu tượng, đối với riêng tôi. Ban đầu, khi dấn thân tìm hiểu, thuật ngữ này làm tôi chán nản vì quá mơ hồ, không rõ ràng. Tuy nhiên, việc tò mò tại sao bốn chữ này lại được nhắc đến liên tục trong văn hóa doanh nghiệp và cá nhân đã giữ tôi lại và giúp tôi tiến xa hơn. 

    Dành thời gian đọc và tìm hiểu đủ lâu, soi chiếu vào chính mình, tôi hiểu được tầm quan trọng của giá trị cốt lõi đối với cuộc sống của mỗi chúng ta. Nếu bạn có một hệ giá trị cho bản thân, bạn sẽ:

    • Sống có mục đích
    • Tự nhận thức cao độ về bản thân
    • Biết định hướng khi khó khăn
    • Đưa ra những quyết định quan trọng trong cuộc đời
    • Thiết lập ranh giới cá nhân lành mạnh 
    • Tập trung và loại bỏ xao nhãng trong cuộc sống 
    • Kiến tạo sự nghiệp phù hợp với hệ giá trị 
    • Thêm tự tin, thêm động lực trong cuộc sống
    • Nâng cao lòng tự trọng
    • Tận hưởng cuộc sống hạnh phúc, viên mãn

    7 bước sống hài hòa với giá trị cốt lõi 

    Để sống hài hòa với giá trị cốt lõi, bạn có thể thực hành theo 7 bước sau đây:

    1. Viết ra danh sách các giá trị cốt lõi của bạn.
    2. Chọn một giá trị cốt lõi để thực hành.
    3. Đặt mục tiêu phù hợp với giá trị cốt lõi đó. 

    Một vài ví dụ:

    Nếu bạn chọn giá trị tự do, bạn có thể đặt ra những mục tiêu như:

    • Xây dựng sự nghiệp tự do, làm công việc mình yêu thích, ở bất kỳ nơi đâu bạn muốn, tự do khám phá, thử nghiệm mọi điều mới mẻ trong cuộc sống
    • Làm chủ bản thân và làm chủ thời gian
    • Thể hiện bản thân như vốn có, sống thật với những giá trị của mình

    Nếu bạn chọn giá trị sức khỏe, bạn có thể đặt ra những mục tiêu như:

    • Tiêu thụ thức ăn nhiều dinh dưỡng, có lợi cho sức khỏe
    • Tập thể dục mỗi ngày
    • Dành thời gian cho những người bạn yêu thương
    • Tránh những thói quen có hại cho sức khỏe như uống rượu, hút thuốc, ăn đồ ăn nhanh, uống nước có gas,…
    1. Hành động hướng đến mục tiêu. Nghĩ về những hành động cụ thể để biến mục tiêu thành hiện thực.
    2. Trải nghiệm những lợi ích về thể chất và tinh thần mà giá trị đó mang lại cho bạn. Ghi chép, phản tư, nhìn nhận, đánh giá. Nếu giá trị mang lại những lợi ích cho bạn, chắc chắn chúng sẽ tạo ra động lực to lớn để bạn tiếp tục sống với những giá trị của mình. Ngược lại, bạn có thể loại bỏ giá trị đó ra khỏi cuộc sống của bạn nếu nó không phù hợp.
      Sau một tuần, một tháng, hãy dành 10-15 phút để đánh giá việc thực hành giá trị của bạn. Những câu hỏi bạn có thể sử dụng như:
    • Giá trị này đến với tôi một cách tự nhiên?
    • Giá trị này có phù hợp với tôi?
    • Giá trị này có thúc đẩy hành vi tích cực?
    • Giá trị này có thúc đẩy các mối quan hệ tích cực?
    • Giá trị này có kiến tạo cuộc sống hạnh phúc và cải thiện tình trạng sức khỏe?
    • Giá trị này có cải thiện khả năng tài chính? Có nên xóa, thêm hay điều chỉnh giá trị này không?
    1. Tiến hành cập nhật danh sách giá trị cốt lõi của bạn khi đã đánh giá xong.
    2. Lựa chọn giá trị tiếp theo và tiếp tục các bước phía trên.

    Những bước này nghe có vẻ đơn giản nhưng thực chất không dễ dàng. Bạn có thể phải bước ra khỏi vùng an toàn của bản thân, làm những việc bạn chưa từng làm trước đó. Thậm chí, có thể phải từ bỏ cả sự nghiệp mà bạn đã dành cả tuổi thanh xuân để gây dựng hoặc chọc giận một số người bạn thực sự quan tâm. 

    Nhưng nếu không làm những việc đó, sẽ không có cách nào để bạn có thể sống là chính mình, với những giấc mơ và hoài bão của mình. Ngược lại, nếu đủ can đảm chấp nhận thử thách, bạn có thể phát hiện ra những điều đẹp đẽ bấy lâu nay bản thân chưa từng trải nghiệm. Có thể, bạn sẽ ước gì mình làm vậy sớm hơn. Bạn nhẹ nhõm, an yên, hạnh phúc trong trải nghiệm mới mẻ bạn vừa có được. 

    Bạn có thể sử dụng một bảng theo dõi những giá trị của bản thân để xây dựng mục tiêu, tạo kế hoạch, nhìn nhận và đánh giá thường xuyên như dưới đây.

    Nhận hướng dẫn chi tiết 30 trang về giá trị cốt lõi (kèm danh sách giá trị và worksheet).

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • Thiết lập ranh giới cá nhân cho đời sống tinh thần khỏe mạnh

    Bạn đã từng cư xử trái với lương tâm chỉ để làm hài lòng người khác? 

    Bạn đã từng miễn cưỡng đồng ý với yêu cầu của người khác vì sợ rằng mối quan hệ hai bên sẽ xấu đi một khi bạn từ chối?

    Bạn đã từng vào hùa với người khác nói xấu một ai đó vì FOMO (Fear Of Missing Out) hay lo sợ bị nghỉ chơi kể cả khi bạn cho rằng hành động đó là không đúng? 

    Nếu đã từng có một trong số những trải nghiệm đó trong đời, ranh giới cá nhân của bạn thực sự mờ nhạt. Bạn thỏa hiệp với những điều trái ngược với giá trị cốt lõi của bản thân, vô tình khiến tổn thương lòng tự trọng của chính mình mà không hay biết. Đến một lúc nào đó bạn có thể phải đối mặt với mệt mỏi và kiệt sức trên hành trình cuộc sống, nếu không thể tự xây dựng ranh giới cá nhân lành mạnh cho bản thân.

    Ranh giới cá nhân là một điều cực kỳ cần thiết với tất cả chúng ta.  

    Dấu hiệu cho thấy bạn cần thiết lập ranh giới cá nhân

    Nếu đã từng rơi vào những tình trạng sau đây, đã đến lúc bạn nên ngồi xuống và đặt ra những ranh giới cho cuộc sống của mình.

    • Cảm thấy thường xuyên bị lợi dụng trong một số trường hợp cụ thể, như về cảm xúc, tài chính hoặc thể chất. 
    • Miễn cưỡng đồng ý chỉ để làm hài lòng người khác nhưng lại khiến bản thân không thoải mái.
    • Từ bỏ những điều mình mong muốn vì sợ nảy sinh mâu thuẫn với người khác, khiến họ tổn thương, thất vọng…
    • Nhận thấy không có được sự tôn trọng từ người khác nhưng không dám biểu hiện cảm xúc, suy nghĩ của mình.
    • Sợ bị phản đối, bị tẩy chay…nên chấp nhận thua thiệt về mình
    • Tham gia thực hiện những hành động đi ngược với hệ giá trị của mình, làm tổn thương đến người khác để làm hài lòng một số người hay nhận được sự chấp nhận của họ.
    • Tán tỉnh những người đang ở trong một mối quan hệ khác hoặc tán tỉnh khi bạn đang có một mối quan hệ kể cả khi bạn biết rằng điều này sẽ làm người khác tổn thương.
    • Làm mọi thứ để đạt được điều mình muốn dù bất chấp việc đi ngược lại với những tuyên ngôn của bản thân. 

    Thiết lập ranh giới cá nhân không phải là chuyện dễ dàng. Và điều này có thể sẽ khó với một số người hơn là với những người khác.

    Trong số đó, những người thường xuyên lo lắng, trầm cảm, hay gặp những vấn đề về tâm lý hoặc có lòng tự trọng thấp sẽ gặp khó khăn trong việc tạo ra ranh giới và duy trì chúng.

    Theo tiến sĩ Magavi, đó là bởi: “Một số cá nhân cảm thấy thoải mái khi nhận được sự công nhận từ người khác và họ tránh tạo ra ranh giới để làm hài lòng số đông. Tuy nhiên, điều này có thể khiến họ càng trở nên tổn thương, kích động hơn.

    Ranh giới cá nhân là gì?

    “Ranh giới là sự ngăn cách về mặt tinh thần, tình cảm và thể chất mà con người cần để cảm thấy an toàn, có giá trị và được tôn trọng.” – Carla Marie Manly, tiến sĩ, nhà tâm lý học tại hạt Sonoma, California, tác giả cuốn sách “Joy From Fear and Date Smart”.

    Mark Manson lại có một định nghĩa rất hay về ranh giới cá nhân lành mạnh – “healthy personal boundaries”. Đó là việc bạn chịu trách nhiệm cho những cảm xúc và hành động của chính bản thân mình trong khi hiểu rằng không cần/không thể/không phải chịu trách nhiệm cho những hành động và cảm xúc của người khác. 

    Tôi thấy hài lòng nhất về cách định nghĩa này của Mark vì nó thực sự dễ hiểu, dễ nhớ. Với định nghĩa này, chúng ta đã có một nguyên tắc để tự tạo ra những ranh giới cho bản thân để có một đời sống tinh thần khỏe mạnh hơn. 

    Có ranh giới cá nhân lành mạnh, bạn sẽ biết cách:

    • chia sẻ thông tin cá nhân một cách hợp lý (không sa đà nói quá nhiều về bản thân, hay chia sẻ quá ít không đủ để người khác cảm nhận được sự thân thiện từ mình, không nói chuyện của người thứ ba không có mặt, không chia sẻ những điều bí mật của người khác, nhất là điều đó có khả năng ảnh hưởng không tốt đến hình ảnh của họ,…)
    • hiểu được nhu cầu và mong muốn của bản thân và biết cách biểu đạt chúng
    • coi trọng giá trị của bản thân
    • chấp nhận khi người khác nói “không” và học cách nói “không” mỗi khi cần thiết

    Tại sao phải đặt ranh giới cá nhân?

    Ranh giới cá nhân giúp bạn xây dựng niềm tin và những mối quan hệ lành mạnh. Có thể ban đầu, nhiều người sẽ không thích những gì mà bạn đặt ra, nhưng nếu họ thực sự hiểu và tôn trọng bạn, muốn xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với bạn, chắc chắn, họ sẽ dần dần tuân theo những nguyên tắc của bạn. 

    Ranh giới cũng giúp bạn nâng cao tự trọng. Mọi người không còn xem bạn như một người không có tiếng nói, không có chính kiến. Họ biết cách lắng nghe và đánh giá cao hơn những gì bạn thể hiện. Họ biết tôn trọng sự riêng tư và mọi thứ thuộc về bạn.

    Ranh giới cá nhân giúp bạn thỏa mãn những nhu cầu của bản thân, khiến bạn có một cuộc sống viên mãn hơn. Bạn không cần phải hy sinh những thứ mình thích, những điều mình muốn chủ đề làm hài lòng người khác. 

    Bạn tạo ra những nguyên tắc để mọi người có thể học cách cư xử với bạn theo cách bạn muốn mình được đối xử. Nó không phải là ích kỷ, thô lỗ, chảnh chọe, hay bất kỳ tính từ tiêu cực nào bạn có thể gọi tên. Đơn giản chỉ là sống vì những gì bạn mong muốn. 

    Ranh giới cá nhân giúp cho bạn tự do, không phụ thuộc vào người khác. Bạn mạnh mẽ đứng trên đôi chân của mình, sống dựa trên những nguyên tắc của mình, hiên ngang bước đi mà không bị bó buộc bởi một khuôn khổ nào. Đó chính là cách chăm sóc tuyệt vời nhất cho sức khỏe tinh thần của bạn.

    Làm thế nào để thiết lập ranh giới cá nhân cho bản thân?

    Bắt đầu bằng sự tự nhận thức

    Dành thời gian phản tư để tự hỏi bản thân đâu là những điều khiến bạn khó chịu và cần phải có một ranh giới cho nó. Tốt nhất hãy ngồi xuống với nhật ký và ghi chép lại những gì đã trải qua. Trong hoàn cảnh đó, bạn có những cảm nhận gì, cảm xúc của bạn như thế nào, ranh giới cá nhân sẽ giúp bạn cải thiện tình huống đó ra sao? Đâu là điều bạn muốn nhận được khi thiết lập ranh giới đó cho bản thân?

    Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng  “The Five Things” nếu chưa biết phải bắt đầu từ đâu khi mở nhật ký. Ví dụ như:

    • Liệt kê năm điều bạn muốn mọi người ngừng làm với người khác, chẳng hạn như chỉ trích đồng nghiệp vắng mặt.
    • Liệt kê năm điều bạn muốn mọi người ngừng làm với mình, chẳng hạn như bắt nạt hay cố tình tảng lờ những yêu cầu từ bạn.
    • Liệt kê năm điều mà bạn không muốn mọi người tiếp tục nói với bạn, chẳng hạn như “bạn thật ngu dốt” hoặc “bạn chẳng làm được cái gì cho ra hồn”

    Để giá trị cốt lõi dẫn đường

    Một điều cực kỳ quan trọng bạn cần lưu ý, đó là cần xây dựng ranh giới cá nhân phù hợp với những giá trị cốt lõi của bản thân. Giá trị cốt lõi chính là những điều định nghĩa con người bạn, định hướng cho mỗi quyết định và hành động trong cuộc sống của bạn. 

    Nếu cuối tuần với bạn là thời gian dành cho gia đình, và gia đình là ưu tiên số một trong hệ giá trị của bạn, chắc hẳn, bạn sẽ không muốn phải làm thêm vào cuối tuần. Ranh giới của bạn trong công việc có thể là “tôi không chấp nhận làm thêm vào cuối tuần”. 

    Nếu bạn tôn trọng giá trị “trung thực”, ranh giới của bạn có thể sẽ là không bao giờ nói dối về sản phẩm, dịch vụ cốt để bán hàng cho bằng được vì điều đó đi ngược lại với nguyên tắc và phẩm chất của bạn.

    Đặt ra ranh giới theo giá trị bản thân sẽ giúp bạn sống tỉnh thức hơn và tìm được cách ưu tiên những điều mang lại cho bạn niềm vui, sự thỏa mãn và hài lòng.

    Bắt đầu nhỏ

    Nếu bạn là người mới bắt đầu, như tôi, hãy bắt đầu nhỏ. Đây là lời khuyên có lẽ bạn sẽ thấy xuất hiện cực kỳ thường xuyên trên The Introvert Writer. Tôi tin rằng, để bắt đầu hình thành và duy trì bất kỳ thói quen gì, chúng ta cần phải đặt ra những mục tiêu dễ dàng nhất có thể. Dễ dàng đến mức bạn không thể từ chối. Chỉ có như vậy, bạn mới sẵn sàng thực hiện mà không chán nản rồi bỏ cuộc. 

    Đừng nóng vội mà hãy dần dần xây dựng những ranh giới cho bản thân mình. Điều này cũng giúp bạn có thời gian nhìn lại để thực hiện những điều chỉnh cần thiết, nếu có thể. 

    Sau đó, hãy quyết định xem bạn sẽ làm gì nếu có ai bước qua những ranh giới bạn đã đặt ra, dù đây là điều thực sự khó khăn, đặc biệt với một số người trong đó có tôi. 

    Tôi từng nhiều lần quyết định sẽ đứng yêu cầu một số người dừng lại những việc họ đang làm với bản thân tôi, nhưng cuối cùng, tôi vẫn chưa làm được điều gì cả.

    Dù vậy, chỉ cần nhận thức được điều đó, và tiếp tục nghĩ về những điều bạn có thể làm, dù chỉ là những điều nhỏ bé nhưng với thái độ mạnh mẽ, cương quyết, bạn sẽ đạt được mục đích của mình.  

    Tuyên bố về ranh giới cá nhân

    Một khi tạo ra ranh giới, hãy tuyên bố với mọi người một cách rõ ràng. Lựa chọn thời điểm thích hợp để đưa ra quan điểm của mình. Chia sẻ chân tình, nhã nhặn nhưng vẫn cần thể hiện sự cứng rắn trong lời nói để họ nhanh chóng nắm bắt được tình hình và có thể thay đổi cách đối xử với bạn.

    Kiên trì

    Nếu có ai đó đi quá xa so với ranh giới bạn có thể chấp nhận, hãy làm những gì bạn đã tuyên bố. Quan trọng hơn nữa là hãy thực sự kiên trì với những gì mà mình đã đặt ra, dù khó khăn đến mấy. 

    Ban đầu sẽ không dễ dàng cho bạn. Tôi biết. Tuy nhiên, việc bạn tiếp tục theo đuổi những ranh giới này sẽ khiến mọi người dần nhận ra và tôn trọng bạn hơn. Bạn tự tin hơn, khỏe mạnh hơn, hạnh phúc hơn. 

    Một vài ví dụ về ranh giới cá nhân lành mạnh

    1. Nếu bạn đang hẹn hò và không muốn đi chơi qua đêm, ranh giới với bạn trai của bạn có thể là luôn trở về nhà trước 11 giờ tối. Nếu không, bạn sẽ từ chối những lời mời hẹn hò vào buổi tối kế tiếp sau đó. 
    2. Nếu bạn có một cuốn sổ nhật ký ghi chép những chuyện riêng tư của bản thân và không muốn bất kỳ ai xem nó (hoặc bất kỳ điều riêng tư nào khác), hãy nói với mọi người trong gia đình về vấn đề này. Nếu phá vỡ quy tắc của bạn, bạn có quyền khóa cửa phòng để mọi người không thể tự tiện ra vào phòng của mình nữa (dù cho bạn vẫn đang sống trong ngôi nhà của bố mẹ).
    3. Nếu bạn là người cần đi ngủ sớm trước 11 giờ, trong khi cô bạn cùng phòng lại thường xuyên gây mất trật tự ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn, hãy đặt ra quy định không làm ồn sau 11 giờ. Nếu không thể tuân theo, bạn sẽ dọn ra ngoài (hoặc yêu cầu bạn của mình dọn ra ngoài). 
    4. Nếu bạn là người coi trọng thời gian dành riêng cho bản thân, và đặc biệt lựa chọn ngày thứ 7 là khoảng thời gian “me-time”, hãy nói rõ với đồng nghiệp, bạn bè của mình. Nếu biết rõ nguyên tắc này mà mọi người vẫn muốn hẹn bạn đi chơi ngày thứ 7, bạn sẵn sàng từ chối.
    5. Nếu bạn là người mau nước mắt, dễ xúc động vì những chuyện nhỏ nhặt nhưng lại thường xuyên bị người khác chỉ trích “bánh bèo vô dụng”, hãy tự tin cho mọi người biết đó là một phần tính cách của bạn. Nếu yêu quý bạn, xin đừng phàn nàn về nó. Nếu họ không dừng lại, hãy dũng cảm lựa chọn bản thân. Đừng cố gắng để trở người mà mình không thuộc về.
    6. Nếu bạn cũng có những ý kiến của riêng mình, nhưng thường xuyên bị mọi người xem thường vì cho rằng bạn còn quá nhỏ, bạn không có kinh nghiệm, lời nói của bạn không đáng giá. Họ còn luôn muốn bạn phải làm theo ý họ thì mới vừa lòng, nếu không họ sử dụng “quyền lực mềm” để đe dọa, như dọa nghỉ chơi, dọa không giúp đỡ, dọa cô lập,…Lúc đó, hãy xây dựng ranh giới để bản thân dũng cảm nói “không”, hoặc giữ khoảng cách, hạn chế sự phụ thuộc nếu đó là mối quan hệ bạn không thể buông tay như mối quan hệ giữa những người thân trong gia đình chẳng hạn.
    7. Nếu có điều gì đó khiến bạn không thoải mái trong mối quan hệ tình cảm của mình, đừng ngần ngại chia sẻ với đối phương. Đừng sợ hãi phải tiết lộ những phần bên trong tính cách của con người mình. Nếu họ không hài lòng với những chuyện đó, không sẵn sàng để chấp nhận con người thật có bạn, có lẽ đã đến lúc bạn cần xem xét lại mối quan hệ của mình.

    Còn rất nhiều những ví dụ nữa về những ranh giới cá nhân bạn có thể tự tạo ra cho bản thân. Chỉ có bạn mới biết rõ đâu là những giá trị bạn cần tôn trọng và những điều mà muốn nhận được trong các mối quan hệ công việc và cuộc sống. Không ai có thể làm điều đó thay bạn. 

    Hy vọng rằng, sau khi đã có cho mình những ranh giới lành mạnh, bạn sẽ thực sự là chính mình, thoải mái thể hiện những giá trị của chính mình và sống cuộc đời bạn mơ ước.

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • Để hướng nội là sức mạnh tạo nên thành công

    Nếu bạn đã từng đọc bài viết trước đây của tôi có tựa đề “Bạn có là người hướng nội?”, chắc hẳn bạn sẽ biết mình có phải là một người hướng nội hay không? Và nếu bạn đúng là một người hướng nội (giống như tôi), chắc hẳn đã không ít lần bạn phải đối mặt với những mặc cảm tự ti khi so sánh bản thân với những người hướng ngoại khác trong thế giới của bạn. 

    Nếu nói về thành công, có thể bạn còn nghĩ đó không phải là từ ngữ có thể dùng cho người hướng nội. Bởi họ luôn nhút nhát, kém hòa đồng, không tự tin khi giao tiếp và kết nối trong công việc. Tuy nhiên, sự thật không hẳn là như vậy, một khi bạn biết cách biến hướng nội trở thành sức mạnh của bản thân. 

    Đầu tiên, để thực sự hiểu thêm về những những điểm khác biệt và nổi bật để có thể tạo ra thay đổi trong công việc và cuộc sống của người hướng nội, hãy cùng tôi khám phá bốn kiểu người sau đây nhé.

    Bốn kiểu người hướng nội

    Hướng nội xã hội

    Những người này thường có tính cách hòa đồng, thân thiện. Họ không ngại việc tụ tập, giao lưu kết bạn. Bạn có thể thấy họ cũng không khác người hướng ngoại là mấy. Tuy nhiên, họ vẫn mang một phần tính cách của người hướng nội khi có xu hướng thân thiết và chia sẻ chuyện riêng tư với một nhóm nhỏ, chứ không cởi mở với tất cả mọi người. Họ cũng thích dành thời gian nghỉ ngơi và tận hưởng không gian yên tĩnh vào cuối tuần hay những dịp đặc biệt, thay vì tụ tập đi chơi, tiệc tùng.

    Hướng nội suy nghĩ

    Mọi người có thể nhầm tưởng người hướng nội suy nghĩ là thô lỗ khi họ có xu hướng chìm đắm vào dòng suy nghĩ của mình mà không để ý đến mọi việc xung quanh. Trong mọi tình huống, họ đều suy nghĩ kỹ càng, thấu đáo trước khi đưa ra phán xét hay quyết định gì.

    “Hãy để tôi nghĩ về điều đó” là kiểu phản hồi khá phổ biến bạn thường gặp ở những người này. Ngoài ra, những người hướng nội suy nghĩ cũng thường là người có óc sáng tạo và trí tưởng tượng phong phú.

    Hướng nội lo lắng

    Người hướng nội lo lắng thường thu mình vào thế giới của riêng họ và luôn tìm cách né tránh các hoạt động xã hội, giao tiếp với nhiều người. Họ tự ti về bản thân, hay lo lắng, dằn vặt và tự cách ly với người khác. Họ dễ cảm thấy mệt mỏi và cạn kiệt năng lượng khi bị bao quanh bởi nhiều người. Đây có lẽ là kiểu người hướng nội tiêu cực nhất trong số bốn kiểu người hướng nội.

    Hướng nội chậm rãi 

    Người hướng nội chậm rãi là người dè dặt, cẩn trọng trong suy nghĩ và hành động. Họ không thích sự thay đổi, thoải mái với những gì được báo trước và nằm trong tầm kiểm soát của bản thân. Nhiều khi để thấy thoải mái hơn, họ tự giảm nhịp độ cuộc sống của mình. Họ cũng thường bị đánh giá là chậm chạp và thiếu sức sống.

    Một khi bạn biết được đâu là kiểu người mà bạn thuộc về, bạn có thể lựa chọn những cách thức phù hợp để tạo ra thay đổi trong cuộc sống của mình. Sau đây là một vài cách nho nhỏ nhưng đơn giản và hiệu quả để bạn bắt đầu ngay hôm nay.

    Tips để trở thành người hướng nội thành công 

    Smile – Mỉm cười là vũ khí mạnh mẽ nhất

    Tôi là người từng khá sợ sệt khi phải tham gia những cuộc phỏng vấn. Nhưng vì chưa tìm được công việc phù hợp với giá trị bản thân, tôi liên tục nhảy việc và phải đối mặt với những cuộc phỏng vấn. Để bớt sợ hãi mỗi khi tham gia phỏng vấn, tôi cố gắng tập cho mình thói quen mỉm cười. 

    Mỉm cười chỉ là một hành động nhỏ nhưng lại giúp tôi tự tin hơn rất nhiều. Mỉm cười giúp xua tan cảm giác sợ hãi, hồi hộp, giúp tôi lấy lại bình tĩnh để thể hiện quan điểm của mình và trả lời câu hỏi một cách tốt nhất. Hơn cả kiến thức hay kinh nghiệm, nụ cười chính là vũ khí mạnh mẽ nhất mà tôi có.

    Chuẩn bị kỹ càng 

    Khi được giao cho một nhiệm vụ gì đó, tôi luôn cố gắng hoàn thành thật tốt bằng cách chuẩn bị và luyện tập. Ngày trước, khi còn làm tại Samsung, có lần tôi được phân công sang Thái Lan đại diện cho công ty tham gia hội thảo về logistics.

    Trong thời gian diễn ra hội thảo, tôi phải trình bày về chủ đề giảm thiểu chi phí cho hoạt động logistics. Lúc đó, tôi đã khá lo lắng khi lần đầu tiên phát biểu trước rất nhiều đồng nghiệp đến từ nhiều quốc gia như vậy. 

    Hiểu được tâm lý lo lắng của mình, tôi tập trung kiểm tra nội dung đã chuẩn bị thật kỹ và thực hiện luyện tập nhiều lần trước gương. Trước khi phát biểu, tôi cũng không quên nở một nụ cười thật tươi. Kết quả là mọi việc trôi qua rất suôn sẻ. Bài phát biểu của tôi cũng nhận được những đánh giá tích cực từ đồng nghiệp. 

    Từ đó, mỗi khi làm việc gì, tôi thường thực hiện nghiên cứu nhỏ và chuẩn bị ra giấy một vài ý tưởng cần thiết. Điều này giúp tôi bớt lo lắng và chủ động hơn trong mọi tình huống.

    Tôi nghĩ rằng, với bất kỳ ai, sự chuẩn bị cũng là điều cần thiết. Nhưng đối với người hướng nội, việc này lại càng quan trọng hơn bao giờ hết. 

    Phát biểu chậm rãi rõ ràng

    Tôi là người nói khá nhanh và nhiều khi nói không có mục đích, kiểu thích gì nói nấy. Có một lần, tôi liên hệ với một chị hỏi về cách học tiếng Hàn. Khi liên hệ, mục đích của tôi là nhờ chị chỉ cho cách thức để học tiếng Hàn tốt hơn.

    Tuy nhiên, lúc nói chuyện, theo thói quen, tôi nói nhanh và lan man và khiến chị nhiều khi phải hỏi lại để xác nhận điều tôi thực sự muốn hỏi là gì.

    Lúc đó, tôi thấy rất tệ vì đã làm mất thời gian của người khác và cả chính mình. Dần dần, trong quá trình nói chuyện, tôi cố gắng nói chậm lại, rõ ràng, mạch lạc, đi trúng vấn đề hơn. Cải thiện điều này khiến những cuộc nói chuyện trở nên hiệu quả và giá trị hơn.

    Chính quá trình tư vấn 1:1 với độc giả của The Introvert Writer đã giúp tôi thử nghiệm và học hỏi rất nhiều về vấn đề này. (Tôi rất biết ơn các bạn đã tin tưởng đăng ký tư vấn với The Introvert Writer).

    Tạo môi trường làm việc khiến bạn thoải mái nhất

    Người hướng nội thường làm việc hiệu quả khi làm việc độc lập ở những nơi yên tĩnh. Bạn hãy chú ý đến việc tạo cho mình môi trường làm việc phù hợp để có thể nâng cao năng suất làm việc của bản thân. Nếu lựa chọn được công việc phù hợp với tính cách hướng nội của mình thì thật là một điều tuyệt vời.

    Đọc thêm: Thiết kế góc làm việc hiệu quả tại nhà

    Xây dựng cộng đồng của riêng mình

    Thay vì tụ tập, giao lưu với nhiều người, người hướng nội có thể xây dựng cộng động nhỏ của mình và tỏa sáng theo cách riêng. Những người bạn thân thiết, đồng nghiệp cùng công ty, hay những ai có cùng sở thích và quan điểm sống có thể sẽ là những người bạn thoải mái và tin tưởng để bắt đầu xây dựng mối quan hệ. Từ đây, bạn có thể giao lưu học hỏi để cải thiện sự tự tin của bản thân và tạo ra những kết nối có giá trị trong cuộc sống.

    Tập trung vào những điều bạn yêu thích

    Hãy nhìn vào những người hướng nội thành công ngoài kia, như Mark Zuckerberg, J.K Rowling hay Bill Gates. Bạn có thấy điểm chung gì không? Tôi cho rằng, điểm giống nhau của họ chính là sự thành công đến từ những việc họ thực sự yêu thích và có thể làm tốt. 

    Tôi nghĩ rằng nếu bạn tập trung vào những gì bạn yêu thích, bạn cũng sẽ tạo ra những bước ngoặt trong sự nghiệp của mình. Dù chưa phải là người thành công để có thể đưa ra làm ví dụ cho bạn, nhưng khi bắt đầu yêu lại từ đầu với viết lách và lựa chọn làm việc tự do, tôi đã nhận ra nhiều thay đổi tích cực trong cuộc sống của mình. Tôi nghĩ rằng, bạn cũng sẽ hạnh phúc hơn khi được làm những điều mình yêu thích, mỗi ngày. 

    Hình thành tư duy phát triển

    Là một người hướng nội, tôi đã rất dè dặt khi nghĩ đến ý tưởng phải PR bản thân để quảng bá cho The Introvert Writer. Tôi thấy khó khăn khi chia sẻ về công việc của mình trên Facebook cá nhân mỗi ngày một lần. Cảm giác giống như đang spam bảng tin của mọi người khiến tôi khá khó chịu. 

    May mắn là, trên con đường của mình, tôi bắt đầu học hỏi và hình thành tư duy phát triển. Nhờ đó, tôi không còn cảm thấy PR bản thân là chuyện gì đó ngại ngùng và khó khăn, khi tư duy rằng mình đang chia sẻ những giá trị hữu ích cho bất kỳ ai cần đến. 

    Tôi cũng mở lòng hơn với việc chia sẻ trên Facebook, trong khi tiếp tục tìm kiếm nhiều cách thức khác nhau để The Introvert Writer được nhiều người biết đến hơn. Tôi học hỏi về SEO, kết nối với những blogger khác, xây dựng và cập nhật nội dung liên tục cho trang web của mình. Ứng dụng tư duy phát triển, tôi là một người hướng nội nhưng năng động hơn, sáng tạo hơn nhiều so với trước kia. 

    Là chính mình

    Hãy hạnh phúc và tự tin khi là một người hướng nội. Đừng so sánh bản thân với những người hướng ngoại bạn biết và cố gắng trở thành họ. Làm như vậy chỉ khiến bạn càng mệt mỏi và cạn kiệt năng lượng mà thôi.

    Thay vào đó, hãy là một người hướng nội hiểu và yêu thương bản thân mình, nắm được những điểm mạnh điểm yếu của bản thân để phát triển và khắc phục. Từ đó, sống một cuộc sống hạnh phúc theo cách của riêng mình. Bạn có nghĩ như vậy không?

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • Bạn có là người hướng nội?

    Tôi là một người hướng nội (Introvert). Và điều mà những người lớn tuổi như ông bà, bố mẹ hay phàn nàn nhất về tôi đó là giao tiếp kém. Bà tôi nói: “Cái thằng ở hiệu thuốc, nó cũng 30 như mày, mới chuyển đến đây thôi nhưng đã quen hết làng trên xóm dưới. Còn vợ chồng nhà mày chẳng thấy bao giờ chơi với ai, như thế là không được”. 

    Không phải tôi bao biện, nhưng với hàng xóm, tôi luôn giữ thái độ chừng mực, chào hỏi lễ phép. Còn bảo tôi ngày nào cũng đi lê la ngồi mỗi nhà một tí, nói dăm ba câu chuyện không đầu không cuối, bàn tán về cuộc sống của những người hàng xóm khác không có mặt ở đó, tôi không làm được. 

    Tôi đọc được ở đâu đó một câu nói có ý thế này. Nếu đòi hỏi một người hướng nội phải kết giao với nhiều người hơn, gặp ai (dù xa lạ) cũng có thể tay bắt mặt mừng, thì giống như bạn đang nói với họ hãy từ bỏ bản thân mình. Tôi chấp nhận sự thật mình là một người hướng nội và không cố gắng thay đổi điều này để hài lòng người khác. Chỉ là tôi luôn cố gắng làm thế nào để biến hướng nội thành một thế mạnh của bản thân. 

    Rất nhiều người nổi tiếng trên thế giới đã làm được điều này thành công. Có thể kể đến Albert Einstein, Abraham Lincoln, Eleanor Roosevelt, Barack Obama, Warren Buffett, Bill Gates, Meryl Streep, J.K Rowling, Elon Musk, Emma Watson, và còn nhiều người khác nữa.

    Trên hành trình tìm hiểu, tôi muốn chia sẻ tất cả những điều tôi khám phá được trong series “Người hướng nội”. Series này không chỉ dành cho những ai hướng nội, mà cho cả những người hướng ngoại đang trong mối quan hệ với người hướng nội hay bất kỳ ai có nhu cầu tìm hiểu về người hướng nội. 

    Tôi hy vọng, những chia sẻ của mình sẽ giúp các bạn hiểu về bản thân mình nhiều hơn, hiểu người khác nhiều hơn. Từ đó, có thể trải nghiệm những điều tuyệt vời nhất trong mối quan hệ với bản thân và những người xung quanh mà không mặc cảm, tự ti vì dám sống là chính mình.

    Dấu hiệu của một người hướng nội

    Carl Jung, nhà tâm lý học nổi tiếng người Thụy Sĩ cho rằng không phải ai cũng hướng nội hoàn toàn. Bên trong mỗi người đều có cả phần hướng nội và hướng ngoại. Tuy nhiên, sẽ có phần hoàn toàn nổi trội hơn. Chính điều này sẽ quyết định bạn hướng nội hay hướng ngoại. Sẽ có một số người có sự dung hòa giữa cả hướng nội (introvert) và hướng ngoại (extrovert). Những người này được gọi là ambivert. 

    Tôi nghĩ mình là một người có tính cách hướng nội khá vượt trội so với hướng ngoại. Khi nghiên cứu về những dấu hiệu của người hướng nội, tôi như nhìn thấy toàn bộ tính cách của bản thân trong đó. Tôi nghĩ rằng, nếu bạn là một người có phần tính cách hướng nội, bạn sẽ có một trong số những đặc điểm như dưới đây. 

    Không thích tụ tập đông người

    Tôi không thích những buổi gặp gỡ hay tham dự sự kiện có quá nhiều người. Nếu phải tham gia những sự kiện như thế này, tôi thường thấy khó chịu hoặc mệt mỏi để có thể duy trì cho đến cuối buổi. Tôi nghĩ để diễn tả đúng nhất về cảm giác này của mình, có thể phải mượn lời từ Charles Bukowski, “Tôi không ghét mọi người, chỉ đơn giản là tôi thấy thoải mái hơn khi không có nhiều người xung quanh”. Những lúc năng lượng xuống thấp, tôi thường phải tìm một góc yên tĩnh và thoáng đãng để bình tâm trở lại. 

    Khi tham dự những sự kiện như thế này, có một điều cũng khiến tôi bận tâm. Nếu người hướng ngoại có thể dễ dàng bắt đầu câu chuyện với một người mình chưa quen biết, tôi lại thấy rất khó khăn để mở lời. Tôi nghĩ đây không phải là một điều gì xấu. Nhưng có lẽ vì vậy mà mọi sự kiện với nhiều người lạ lại càng trở nên khó khăn với những người hướng nội như tôi. 

    Thích tận hưởng khoảng không gian yên tĩnh một mình

    Tôi đã làm việc tại nhà được 7 tháng rồi nhưng chưa bao giờ thấy chán. Dù cho một ngày hiện tại của tôi cũng chỉ xoay quay xung quanh lũ trẻ và viết lách. Khi bọn trẻ chơi tự do ở phòng bên cạnh, tôi thực sự hạnh phúc vì được đắm mình vào công việc yêu thích, đọc sách và phát triển những dự án mới. 

    Tất nhiên, sẽ có những lúc tôi dành thời gian tư vấn cho mọi người, gặp gỡ họ hàng, bạn bè. Nhưng khi kết thúc những hoạt động này, tôi luôn muốn có một nơi yên tĩnh để nhìn nhận lại mọi điều và nạp năng lượng cho bản thân. 

    Chơi thân với một nhóm bạn nhỏ 

    Không phải cứ hướng nội thì sẽ ù lì, ít nói và không có bạn bè. Những người hướng nội cũng kết bạn nhưng họ thường có xu hướng gắn bó với những người bạn thực sự quan trọng với mình. Hiện tại, tôi vẫn có một nhóm bạn 5 người chơi thân từ cấp 2 và một nhóm bạn (cũng 5 người) chơi thân từ khi học Đại học. 

    Điểm đặc biệt là không phải lúc nào chúng tôi cũng gặp nhau. Tuy nhiên, chúng tôi luôn nhớ về nhau mỗi khi có điều gì đó cần chia sẻ. Có khoảng thời gian mỗi người một nơi, người trong Nam, người ngoài Bắc, người ra nước ngoài, rồi lập gia đình sinh con, chúng tôi chẳng giữ liên lạc thường xuyên hay tổ chức hội họp với nhau được nữa. 

    Tuy nhiên, mỗi khi gặp được nhau ngoài đời hay chỉ nói chuyện với nhau qua điện thoại (thi thoảng qua email), chúng tôi đều không thấy dấu hiệu của sự xa cách. Mọi cảm giác vẫn y nguyên như cái cách chúng tôi bên nhau hơn chục năm qua, không có gì thay đổi. Dù là kể về chuyện quá khứ hay nói về hiện tại đều vẫn tự nhiên và thoải mái. 

    Tôi nghĩ rằng, đây là một lợi thế của người hướng nội. Thay vì kết giao với rất nhiều người, những người hướng nội tập trung xây dựng những mối quan hệ sâu sắc, bền vững với sự chân thành, nhiệt huyết và rất nhiều yêu thương. 

    Khó gần là điều mọi người hay nhận xét về bạn

    Những người hướng nội thường được miêu tả là những người trầm lặng, dè dặt và nhiều khi là nhút nhát. Không chỉ thế, tôi còn hay được mọi người nhận xét là khó gần, dù tôi cũng không hiểu mình đã làm gì để mọi người nói như vậy.

    Ngày trước, khi còn học cấp 1, cấp 2, tôi chơi hòa đồng với tất cả các bạn. Càng lớn, tôi càng hướng nội nhiều hơn và xu hướng kết bạn cũng giảm đi rất nhiều. Tuy nhiên, tôi tự nhận thấy mình không có biểu hiện gì của việc khó gần cả. Nhưng có lần tôi nói chuyện với một người bạn thân của mình và biết được, có lẽ các bạn nghĩ như vậy là bởi tôi không bao giờ là người bắt chuyện trước. 

    Đúng là với những người chưa gặp lần nào, tôi không bao giờ mở lời trước. Không phải vì tôi không muốn, mà là vì ngại. Những người bạn mà tôi từng chơi thân thường cũng bắt đầu là do có điều gì đó bắt buộc ví dụ như phải làm chung bài tập nhóm. Có lý do, tôi mới làm quen được dễ dàng hơn (vì có chung chủ đề quan tâm). Cũng có trường hợp, chúng tôi bắt đầu thân nhau do làm quen với nhau trên mạng trước, sau đó đến lớp tự cảm thấy như đã thân quen rồi và không ngại ngùng khi bắt chuyện nữa. 

    Tôi nghĩ đây là điều rất nhiều người hiểu lầm về người hướng nội. Chắc chắn, họ cũng giống như tôi. Chỉ là vì không biết mở đầu thế nào, ngại ngùng không dám nói, chứ không phải do họ khó gần. Nếu gặp trường hợp như vậy, bạn hãy thử tiếp cận họ theo một cách khác xem sao!

    Hay suy nghĩ và suy nghĩ một chuyện (dù nhỏ) cũng rất lâu

    Không biết mọi người có những trải nghiệm như thế này không? Khi viết một tin nhắn, dù người nhận có là ai, tôi cũng mất rất nhiều thời gian. Tôi dành thời gian suy nghĩ thật kỹ, nhiều khi phải xóa đi xóa lại tin nhắn rất nhiều lần, trước khi có thể bấm nút “Send” gửi cho mọi người. 

    Tôi còn nghĩ, nếu viết chưa được một câu đã nhấn “Enter” rồi lại viết tiếp thì sẽ tạo ra nhiều tin nhắn. Như vậy, kể cả khi đối phương có để ở chế độ rung cũng sẽ phát ra nhiều âm thanh khá khó chịu, có thể ảnh hưởng đến họ. Vì vậy, tôi thường viết tất cả những điều muốn nói trong một lần. Nếu dài quá thì chia làm 2 đến 3 tin và gửi. 

    Nghĩ như vậy rồi, tôi lại còn nghĩ, có thể mọi người cũng không thích đọc dài, nên tôi cũng có một dòng xin lỗi trước nếu việc nhắn tin dài khiến đối phương cảm thấy bất tiện. Các bạn có thể thấy tôi kỳ lạ, nhưng đây chính là con người tôi. Hay suy nghĩ, rất nhiều và rất lâu, dù là những chuyện nhỏ nhất. 

    Đây có thể là một điểm mạnh và cũng là một điểm yếu. Tôi cũng đang trong quá trình học hỏi để tối ưu những điểm mạnh và loại bỏ những điểm yếu của phần tính cách này.

    Thích viết hơn là nói

    Trong mọi trường hợp, tôi đều thích kết nối thông qua viết, giống như kiểu qua tin nhắn hay email. Tất nhiên, ngoại trừ việc có quá nhiều điều cần trao đổi, như những buổi tư vấn 1:1 trong hiện tại.  

    Khi thực hiện những bài phỏng vấn cho Her, tôi cũng kết nối với tất cả các nhân vật qua email trước tiên. Phần lớn việc phỏng vấn cũng được thực hiện toàn bộ qua email vì nhiều khi, chính người được phỏng vấn cũng cảm thấy thoải mái với cách kết nối này. 

    Tất nhiên, khi làm việc, không phải tôi chỉ muốn nhắn tin và hạn chế nói chuyện. Tôi luôn lựa chọn những điều khách hàng muốn hoặc cảm thấy cần thiết. Rất nhiều người tôi gặp và hợp tác cũng là những người thích viết thay vì nói chuyện qua điện thoại. Tôi thấy điều này thật tuyệt vời.

    Gặp khó khăn trong việc xây dựng mối quan hệ mới

    Tiến tới những người xa lạ và tự giới thiệu về bản thân mình kiểu như: “Chào bạn, mình là X. Mình đang là freelance writer. Mình làm quen nhé!….” là việc cực kỳ khó khăn đối với tôi. Tôi biết, trong nhiều trường hợp, chúng ta bắt buộc phải làm những điều này. 

    Bởi vậy, nếu không thể tránh khỏi, tôi luôn cố gắng mỉm cười trước khi tiến tới người khác, hít thở một hơi thật sâu và giới thiệu ngắn gọn nhất về mình. Tôi cũng không quên chuẩn bị một danh sách những câu hỏi đề phòng trường hợp không biết phải nói gì tiếp theo. Thật tuyệt nếu có thể tìm được một điểm chung nào đó. Như vậy sẽ dễ dàng hơn với tôi rất nhiều. Sau những cuộc gặp gỡ thế này, tôi luôn cần một khoảng thời gian yên tĩnh để sạc lại năng lượng cho bản thân. 

    Không thích chuyện phiếm

    Tôi không thích những câu chuyện phiếm không đầu không cuối, chẳng đi đến đâu. Một người cô của tôi có thể dễ dàng bắt chuyện với tất cả mọi người dù cho đó là người xa lạ. Cô sẽ bắt đầu hỏi họ đến từ đâu, làm nghề gì, đang tìm ai, vân vân. Và rất nhanh nhạy khi bắt được một điểm tương đồng với mình. Ví dụ họ có mối quan hệ với cô hàng xóm X chẳng hạn. Ngay lập tức, câu chuyện được chuyển hướng sang cô X. 

    Sau một hồi nói chuyện cô X, chợt thấy anh Z đang chuyển hết đồ đạc ra ngoài của, cô có thể bỏ lại người đang nói chuyện với mình, sang hỏi thăm anh Z. “Nhà anh có chuyện gì thế ạ, sao nãy em thấy chị Y hớt hải chạy đi đâu?”. Rồi câu chuyện cứ thế, nhiều khi chỉ trong buổi chiều ngắn ngủi, cô có thể nói chuyện được với tất cả mọi người, từ đầu ngõ tới cuối ngõ. Bà luôn nhận xét cô là quảng giao và bảo tôi phải học tập theo cô.

    Tôi lại không thích những cuộc nói chuyện như vậy, vì vốn không thích ồn ào và luôn ưu tiên thời gian dành cho bản thân. Với tôi, những cuộc chuyện phiếm như vậy không mang lại lợi ích gì cho mình và cho cả người khác. Tệ nhất, nó có thể là nguyên nhân dẫn đến những cuộc cãi vã, bất hòa trong gia đình người khác. 

    Không phải tôi bài trừ những câu chuyện như thế này. Vì những cuộc đối thoại ngắn kiểu “small talk”, nếu biết cách tận dụng sẽ đem lại hiệu quả giao tiếp rất cao. Nhưng tôi nghĩ, dù nói chuyện gì, tôi cũng cố gắng tuân thủ nguyên tắc “không nói về người thứ 3 không có mặt”.

    Có sự tự nhận thức cao

    Người hướng nội thường dành thời gian cho bản thân, nhìn sâu vào bên trong nên có những trải nghiệm sâu sắc về chính bản thân mình. Có lẽ bởi vậy mà họ có được sự tự nhận thức cao.  

    Chính vì phần tính cách này, tôi đã bắt đầu The Introvert Writer là một blog với chủ đề hiểu về bản thân. Một trong những điều tôi hay làm nhất để hiểu rõ bản thân là viết nhật ký, đọc sách và dành thời gian một mình. Tôi hiểu được nhiều điều quan trọng với bản thân và cảm thấy trưởng thành hơn theo thời gian.

    Phù hợp với những công việc tự do 

    Điều này thật dễ hiểu, vì người hướng nội thích một mình. Họ làm việc với sự tập trung cao độ nhất là khi làm việc độc lập. Chính vì lẽ đó, những nghề nghiệp có tính chất tự do là lựa chọn tuyệt vời nhất cho người hướng nội. 

    Đến khi hiểu được điều này, tôi mới nhận ra tại sao tôi cảm thấy không phù hợp với bất kỳ công việc nào trước đây. Vậy mà, kể từ khi gắn bó với viết lách tự do, tôi lại thấy thoải mái và tràn đầy năng lượng, dù gặp rất nhiều khó khăn và đã nhiều lúc muốn bỏ cuộc. 

    Nếu bạn là người hướng nội, hãy cân nhắc thử các công việc như viết lách, lập trình máy tính, thiết kế đồ họa,…xem sao nhé!

    Những dầu hiệu của người hướng nội trong bài viết này đều được tôi nghiên cứu từ những nguồn khác nhau cùng với việc soi chiếu vào chính bản thân mình. Tuy nhiên, chắc chắn sẽ có những thiếu sót. Tôi rất hy vọng nhận được sự đóng góp của mọi người cho bài viết của mình để bài viết thêm phong phú. Và hy vọng các bạn có thể ủng hộ bằng cách chia sẻ hoặc để lại comment cho bài viết để tôi có thể tiếp tục hoàn thiện series “Người hướng nội” trong tương lai.

    P/S: Để hiểu thêm về người hướng nội, bạn có thể tìm đọc hai cuốn sách:

    Bài viết có tham khảo từ:

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • Viết cho những ai đang băn khoăn đi tìm mục đích sống

    Tôi đã từng lạc lõng nhiều năm trời vì không biết nên làm gì với cuộc đời mình. Người ta luôn nói rằng phải đi tìm mục đích sống. Nhưng tôi lại không biết mục tiêu cuộc sống của tôi là gì. Mỗi ngày trôi qua, tôi vẫn nghĩ có nhà, có xe, có sự nghiệp ổn định là những gì tôi nên theo đuổi. Nhưng rồi, tôi dần dần nghĩ khác.

    Bài viết này nằm trong series “Bài Viết Theo Yêu Cầu” được đăng vào mỗi thứ ba hàng tuần. Đây là yêu cầu từ một bạn khán giả gửi từ phần trả lời khảo sát cho khóa học blog miễn phí. Gửi yêu cầu của bạn về những chủ đề bạn muốn tôi thực hiện qua Fanpage hoặc mục Liên hệ trên TIW.

    Lắng nghe toàn bộ bài viết trên The Introvert Writer Podcast.

    Những câu chuyện khiến tôi suy ngẫm

    Cách đây hơn 1 năm, khi vẫn còn loay hoay theo đuổi mục tiêu của mình, tôi nghe tin chồng chị hàng xóm, làm nghề lái xe gặp tai nạn. Chiếc ô tô tải anh lái chẳng may bị mắc vào dây điện. Không hiểu anh làm thế nào, nhưng tôi được nghe kể là anh bị dây điện “hút” vào và bị thương rất nặng. Sau hơn chục ngày cứu chữa, anh không qua khỏi để lại chị và hai con nhỏ. 

    Không lâu sau đó, chồng tôi đi làm về với vẻ mặt buồn bã, thẫn thờ. Giọng anh trầm xuống khi kể với tôi về hai vợ chồng người đồng nghiệp. Hai bạn gửi con nhỏ ở nhà cho ông bà để đi phượt tận hưởng chút không gian riêng tư. Chuyến đi kết thúc bằng sự ra đi mãi mãi của người vợ. Tôi bàng hoàng. Cuộc đời sao thật trớ trêu.

    Ngày hôm qua, khi mới bước xuống nhà vào sáng sớm, tôi đã thấy cô hàng xóm sang nhỏ to gì đó với bà tôi. Dù chỉ nghe loáng thoáng, tôi đoán là có ai đó qua đời. Lúc đó tôi cũng chỉ nghĩ là một ai đó trong hội cao tuổi của bà. Đến buổi chiều cho con ra ngoài chơi, gặp một người hàng xóm, tôi mới biết, anh bán vàng bạc, hơn tôi 1 tuổi, đã qua đời.

    Hai vợ chồng anh và hai con nhỏ thuê nhà ở đây, mở cửa hàng vàng bạc. Quê anh ở Hải Dương. Sắp tới, khi anh không còn nữa, không biết chị và hai cháu sẽ ra sao?

    Tại sao tôi lại kể những câu chuyện này?

    Vì từ khi xảy ra câu chuyện của cặp vợ chồng đầu tiên, tôi đã dần thấm thía và trân trọng hiện tại. Cho đến bây giờ, mỗi ngày, trước khi đi ngủ, tôi đều thầm cảm ơn vì mọi điều tôi đang có. Dù cuộc sống thử thách chúng ta với muôn vàn khó khăn, nhiều khi như Steve Jobs từng nói, “tặng chúng ta cả một viên gạch vào đầu”, nhưng còn được sống, được hít thở và được ở bên cạnh những người yêu thương mỗi ngày, đó đã là một đặc ơn.

    Hiểu được những điều này và tập trung vào hiện tại, tôi bắt đầu tìm được lối ra cho bản thân mình. Tôi bắt đầu công cuộc “đi tìm mục đích sống” của chính mình. Đó là những điều khiến tôi hạnh phúc mỗi ngày, khiến tôi khi chết đi không phải nuối tiếc vì những gì mình chưa làm được chứ không phải vì những điều mình đã làm.

    Để tìm ra mục đích sống của cuộc đời

    Nhìn lại bản thân

    Dành thời gian nhìn sâu vào chính bản thân mình, suy nghĩ về những hành động, thói quen, mong muốn của bản thân. Đặt ra những câu hỏi về cuộc đời. Khi đi sâu vào khám phá để tìm kiếm câu trả lời chính là lúc bạn có thể tìm thấy những manh mối về mục đích sống của mình. Tất nhiên đây có thể không phải là quá trình diễn ra trong ngày một ngày hai. Tôi đã hỏi bản thân mình rất nhiều câu hỏi trong vòng mấy năm qua. Nhưng mỗi lần đều rời rạc, yếu ớt.

    Gần đây, khi thực sự chú tâm vào hiện tại, tôi nghiêm túc hơn khi tìm kiếm những câu trả lời cho bản thân. Tôi ghi chép mỗi ngày bằng nhật ký. Khoảng thời gian này, tôi đã hỏi mình rất nhiều những câu hỏi. Những câu hỏi hiệu quả nhất đó là 4 câu hỏi “Ikigai” và 7 câu hỏi “Mark Manson”. 

    4 câu hỏi “Ikigai” đó là:

    1. Điều bạn yêu thích?
    2. Thứ bạn giỏi?
    3. Điều xã hội cần?
    4. Điều bạn được trả tiền?

    7 câu hỏi “Mark Manson”:

    Chú thích: Mark Manson có một cách viết hơi “bựa”. (Tôi không muốn dùng từ này, nhưng tạm thời chưa nghĩ ra từ nào khác). Do không thích cách dùng từ của anh ấy, tôi đã nhiều lần hủy đăng ký nhận bản tin. Tuy nhiên, vì rất yêu thích những ý tưởng từ Mark, tôi lại phải đăng ký trở lại. Thực sự là một thử thách cho tôi khi phải dịch những câu hỏi này của Mark. Mong các bạn thông cảm nếu như có vấn đề gì về cách dịch của tôi).

    1. Đâu là hương vị “shit sandwich” bạn yêu thích và liệu nó có đi kèm với olive?
      Trả lời cho câu hỏi này bạn sẽ biết được:
    • Khó khăn nào bạn sẵn sàng chấp nhận và đối mặt để đạt được điều mình muốn?
    • Bạn có thể giỏi hơn những người khác ở điểm nào?
    1. Điều gì đúng về bạn ngày hôm nay khiến cho đứa trẻ 8 tuổi của chính bạn phải khóc?
      Trả lời cho câu hỏi này bạn sẽ biết được:
    • Bạn đã đánh mất đam mê nào thời thơ ấu khi trưởng thành?
    • Hoạt động hoặc thói quen nào bạn nên theo đuổi lại để sống vui vẻ hơn?
    1. Điều gì khiến bạn quên ăn và ị?
      Trả lời cho câu hỏi này bạn sẽ biết được:
    • Điều bạn thực sự yêu thích?
    • Những hoạt động bạn nên thử vì có lẽ bạn sẽ yêu thích chúng?
    1. Làm thế nào để không cảm thấy xấu hổ về chính bản thân mình?
      Trả lời cho câu hỏi này bạn sẽ biết được:
    • Điều gì khiến bạn sợ hãi và luôn tìm ra những lý do chính đáng để bào chữa?
    • Ngừng những lời bào chữa như vậy và bắt đầu làm một điều gì đó.
    1. Làm thế nào để cứu thế giới?
      Trả lời cho câu hỏi này bạn sẽ biết được:
    • Vấn đề nào bạn quan tâm còn lớn hơn cả vấn đề của bạn?
    • Làm thế nào để tạo ra sự khác biệt?
    1. Bị dí súng vào đầu, buộc phải rời khỏi nhà cả ngày, mọi ngày trong tuần, bạn sẽ đi đâu, làm gì?
      Trả lời cho câu hỏi này bạn sẽ biết được:
    • Điều gì khiến bạn thực sự đam mê trong cuộc đời?
    • Bạn nên sử dụng thời gian của mình như thế nào?
    1. Nếu như bạn biết rằng mình chỉ còn 1 năm nữa để sống, bạn sẽ làm gì và muốn mình được nhớ đến như thế nào?
      Trả lời cho câu hỏi này bạn sẽ biết được:
    • Điều gì là quan trọng nhất với bạn?
    • Những giá trị nào sẽ dẫn đường cho những hành động của bạn?

    Mark cho rằng, mấu chốt của tất cả những điều này đều nằm ở câu hỏi: “Tôi nên làm gì đối với khoảng thời gian quan trọng của tôi, để thời gian trôi qua không còn là vô nghĩa?”.

    Đưa ra quyết định

    Khi tôi liên tục hỏi bản thân những điều này, mỗi một ngày tôi lại hiểu thêm một chút về mình. Lúc đầu, tôi cứ nghĩ rằng mình yêu thích tiếng Anh và tiếng Hàn. Tôi muốn đầu tư học hành để lại tiếp tục tìm kiếm những công việc có mức lương tốt hơn. Tuy nhiên, tôi không kiên trì được. Tôi không yêu đến mức quên ăn quên ị. Chắc chắn, tôi không thể đi ra ngoài cả ngày, tất cả mọi ngày trong tuần chỉ để học. 

    Chỉ khi theo đuổi viết lách tự do, dù nhận được rất nhiều lời phàn nàn, khuyên nhủ, bóng gió, tôi biết đây là hương vị “shit sandwich” mình yêu thích. Trên con đường đi, dù gặp rất nhiều những vấn đề khó khăn, chưa bao giờ tôi muốn bỏ cuộc. Viết gợi lại niềm đam mê mà đứa trẻ 8 tuổi trong tôi cảm nhận được.

    Tôi nhớ lại khoảng thời gian tiếc nuối vì không được tham gia hội trại sáng tác chỉ vì nhà không có điện thoại. Chưa bao giờ tôi quên ngày đứa bạn lặn lội sang báo tin mình đạt điểm cao nhất kỳ thi học sinh giỏi Văn toàn thành phố. Bạn tôi cũng là một trong số những người đạt điểm cao nhất. Chúng tôi vui mừng ôm nhau khóc dưới mưa. Nếu có thật nhiều tiền để sống mà không cần quan tâm đến điều gì, tôi chọn viết. 

    Tôi quyết định rằng tạm thời đây chính là thứ tôi nên theo đuổi. Là mục đích sống của tôi. Tôi viết trước hết để khám phá tiềm năng của bản thân. Sau đó, tôi viết để nuôi sống chính mình, có thời gian cho con cái và theo đuổi tự do. Cuối cùng, tôi hy vọng những gì mình viết sẽ có thể giúp đỡ được ai đó. Dù chỉ là một người, và một chút thôi, cũng khiến tôi hạnh phúc cả ngày trời.

    Khám phá mọi thứ và trải nghiệm

    Tôi dành thời gian khám phá mọi thứ kể từ khi đưa ra quyết định. Không chỉ giới hạn ở viết, tất cả những gì có thể hỗ trợ cho mục đích của tôi, tôi đều dấn thân tìm hiểu. Gần đây, tôi quan tâm đến SEO. Tôi đọc thêm nhiều kiến thức về mảng này. Càng học, tôi càng biết thêm nhiều điều bổ ích. Từ khi đến với viết, mọi thứ đến với tôi giống như câu thơ trong bài thơ “Từ ấy” của Tố Hữu: 

    “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
    Mặt trời chân lý chói qua tim
    Hồn tôi là một vườn hoa lá
    Rất đậm hương và rộn tiếng chim”

    Cứ như vậy, bạn sẽ khám phá thêm rất nhiều điều nữa có ý nghĩa trong cuộc đời mình. Khái niệm “mục đích sống” dường như trở nên nhạt nhòa. Ban đầu chúng ta nói về nó như những điều xa vời. Nhưng đúng như Mark nói, đó là khi bạn biết mình nên làm gì với khoảng thời gian quan trọng của mình. Và khi bạn thực sự bắt đầu, tự nhiên bạn sẽ biết đâu là điều phải làm tiếp theo, rồi tiếp theo nữa. Và cứ như thế bạn xây dựng được một con đường của riêng mình.

    Thực ra, có rất nhiều các khác nhau để bạn trải nghiệm và khám phá cuộc đời mình. Tôi sẽ viết thêm về chủ đề này, nếu như nhận được sự quan tâm của các bạn. Hãy để lại comment dưới bài viết này để tôi được biết mối quan tâm của bạn nhé.

    Điều chỉnh

    Trong khoảng thời gian khám phá, bạn sẽ nhận được phản hồi. Có thể đó là phản hồi từ tiếng nói bên trong bạn hay từ những người xung quanh. Hãy suy nghĩ về những phản hồi đó. Tìm ra những vấn đề và thay đổi nếu cần thiết. Hiện tại mục tiêu của tôi là viết để khám phá bản thân. Nhưng sau này, khi viết đủ lâu, đủ sâu, có thể tôi sẽ hướng đến viết để giúp đỡ và truyền cảm hứng cho mọi người. Hoặc xa hơn, có thể mục đích của tôi sẽ không chỉ dừng lại ở viết, mà còn là sáng tạo mọi thứ có ích cho cộng đồng. 

    Theo tôi, mục đích sống không nhất thiết phải cố định. Bạn luôn có thể thay đổi nó trong mỗi giai đoạn của cuộc đời. Dù vậy, trong một thời điểm, hãy gắn bó với một mục tiêu để có thể theo đuổi, khám phá và trải nghiệm một cách toàn vẹn nhất.

    Sống phù hợp với mục đích 

    Sống với những mục đích của bạn. Bất kể đó là gì. Để mỗi ngày thức dậy, bạn được làm việc mình yêu thích và cảm nhận được hương vị của cuộc sống. Dù có trải qua một ngày căng thẳng và khó chịu, mùi vị “đắng ngắt” đó vẫn là dấu hiệu tích cực cho thấy bạn đang sống. Chỉ cần được sống và cống hiến hết mình cho những giá trị mình theo đuổi, tôi nghĩ chúng ta đã đủ đầy.

    Đương nhiên, nói thì dễ, làm mới khó. Tôi rất sợ những gì mình viết ra là rao giảng, lý thuyết suông. Từ tận đáy lòng, tôi luôn cố gắng viết ra những gì chân thật nhất mà mình trải nghiệm. Tôi luôn tin rằng không gì là không thể. Chỉ cần chúng ta biết trăn trở, băn khoăn về nó đủ nhiều. 

    Khi viết những dòng này, tôi chợt nhớ đến cô gái vì hạt đậu nhỏ dưới 100 chiếc niệm mà không ngủ được. Chỉ cần bạn thấy có gì đó sai sai với cuộc đời, đừng cho đó là lẽ ngẫu nhiên. Steve Jobs đã nói “Keep looking. Don’t settle” – “Hãy tìm kiếm. Đừng thỏa mãn”. Tìm đủ sâu để trả lời cho những băn khoăn của bản thân, tôi nghĩ bạn sẽ tìm thấy “Ikigai” của mình. Rất sớm thôi!

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • Loại bỏ niềm tin giới hạn để giải phóng sức mạnh tiềm ẩn bên trong bạn

    Một người bạn của tôi nói rằng nếu bây giờ 20 tuổi bạn ấy sẵn sàng làm lại mọi thứ. Nhưng hiện tại thì đã quá muộn để thử nghiệm những điều mới mẻ trong cuộc đời. Tôi cũng từng có những suy nghĩ như vậy. Những suy nghĩ kiểu như còn quá trẻ hay đã quá già để làm điều gì đó. Cho đến đầu năm nay, khi tôi bước ra khỏi vùng an toàn của mình, tôi nhận ra một điều. Tất cả những gì tôi nghĩ chỉ là là những niềm tin giới hạn của bản thân tôi.

    Đùng là tôi không thể so sánh với những bạn trẻ năng động hiện nay. Nhưng khi bước ra và thử nghiệm những điều mới với tư cách một người đã đi làm nhiều năm, tôi cũng có những lợi thế của riêng mình. Dù chưa có nhiều thành công, nhưng những việc tôi làm được đã chứng minh một điều. Rằng mọi chuyện là hoàn toàn có thể. Bạn có thể loại bỏ niềm tin giới hạn, thử thách bản thân, theo đuổi ước mơ và sống cuộc đời bạn mong muốn.

    Bạn thường có những niềm tin giới hạn gì? Làm thế nào để loại bỏ niềm tin giới hạn và giải phóng sức mạnh tiềm ẩn bên trong của bạn? Cùng kiểm tra những gợi ý sau đây nhé!

    Bài viết này nằm trong series “Bài Viết Theo Yêu Cầu” được đăng vào mỗi thứ ba hàng tuần. Đây là yêu cầu từ một bạn khán giả gửi từ phần trả lời khảo sát cho khóa học blog miễn phí. Gửi yêu cầu của bạn về những chủ đề bạn muốn tôi thực hiện qua Fanpage hoặc mục Liên hệ trên TIW.

    Niềm tin giới hạn là gì?

    Niềm tin giới hạn là những niềm tin sai lệch ngăn cản bạn thực hiện những điều mình mong muốn. Chúng khiến bạn từ chối thực hiện những việc quan trọng trong cuộc đời mình. Tôi cũng là người từng có nhiều niềm tin giới hạn về bản thân. Ví dụ như tôi nghĩ rằng mình không giỏi về công nghệ. Tuy nhiên từ khi bắt đầu tập tành blog và học hỏi thêm nhiều kiến thức mới, niềm tin này đã dần phai nhạt.

    Niềm tin giới hạn thường có những ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của bạn. Chúng giới hạn những lựa chọn của bạn, khiến bạn không thể đưa ra quyết định sáng suốt cho bản thân. Niềm tin này cũng ngăn bạn nắm lấy những cơ hội tuyệt vời trong cuộc đời. Bạn không giải phóng được năng lực cao nhất của mình. Tất cả đều cản trở bạn tiến gần đến cuộc sống bạn mong muốn.

    Những niềm tin giới hạn thường gặp trong cuộc sống

    Một số niềm tin giới hạn thường gặp trong cuộc sống, được chọn lọc từ trang Simple Minded.

    Niềm tin giới hạn về bản thân

    • Tôi không xinh đẹp…
    • Tôi quá già (quá trẻ) để làm điều gì…
    • Tôi không thông minh…
    • Tôi không có thời gian để….
    • Tôi không có đủ tiền để…
    • Tôi không có khả năng…
    • Tôi không giỏi…
    • Không ai quan tâm đến những gì tôi nói…

    Niềm tin giới hạn về tiền bạc

    • Người giàu thường…(những điều xấu)
    • Tôi không giỏi về tiền…
    • Tôi không thể đầu tư…
    • Tôi không thể tiết kiệm…
    • Tôi chẳng bao giờ kiểm đủ tiền để…
    • Tiền bạc là nguồn cơn của mọi tội lỗi.

    Niềm tin giới hạn về tình yêu

    • Tôi không xứng đáng được yêu.
    • Yêu là đau khổ.
    • Tôi không bao giờ tìm được người nào như anh ấy/cô ấy.

    Niềm tin về nghề nghiệp

    • Tôi không có đủ kinh nghiệm…
    • Tôi không giỏi về….
    • Tôi không thể kiếm tiền từ việc tôi thích.
    • Đã quá muộn để tôi theo đuổi giấc mơ của mình.
    • Đã quá muộn để phát triển sự nghiệp từ….

    Niềm tin giới hạn thường đến từ đâu?

    Môi trường sống – mọi thứ xung quanh bạn

    Những niềm tin giới hạn thường đến từ những điều xung quanh bạn. Bạn có chú ý đến nó không? Nó có thể bắt nguồn từ những niềm tin khi còn nhỏ, từ chính ông bà, bố mẹ của bạn. Ví dụ như tôi luôn có niềm tin rằng học Văn là bị hâm, hay dở hơi. Vì mọi người trong nhà tôi, bố mẹ tôi đều nói vậy. 

    Những niềm tin này cũng có thể hình thành từ những sự việc xung quanh bạn. Ví dụ khi nhà hàng xóm có một anh xăm trổ đầy mình, hay gây gổ đánh nhau. Bạn nghĩ rằng ai mà xăm trổ đều là những người không ra gì. Hoặc gần nhà bạn, nhiều anh chị lên thành phố làm, có nhiều cơ hội kiếm tiền. Bạn nghĩ rằng nhất định phải bỏ quê lên phố mới mong có cơ hội đổi đời. Khởi nghiệp ở trên chính quê hương của mình là điều bạn không bao giờ nghĩ đến. 

    Bạn hãy để ý xem có điều gì tương tự tác động đến suy nghĩ của bạn?

    Sự kiện trong cuộc đời bạn

    Những sự kiện trong cuộc đời bạn cũng có thể mang đến những niềm tin giới hạn. Ví dụ như bạn từng thi trượt đại học. Bạn nghĩ rằng mình thật kém cỏi, không bằng những người khác. Có thể bạn từng tham dự một sự kiện nhưng có trải nghiệm không vui. Từ đó, bạn nghĩ rằng mình không phù hợp với những nơi đông đúc. Khi trải qua thất bại trong tình yêu, bạn tin rằng tình yêu chỉ toàn mang đến đau khổ. Bạn quyết định sẽ không yêu nữa.

    Có sự kiện nào tác động mạnh mẽ đến cuộc đời và làm thay đổi những suy nghĩ của bạn hay chưa?

    Kiến thức trong cuộc đời bạn

    Những kiến thức bạn từng học ở trung học hay đại học hình thành những niềm tin sai lầm trong bạn. Ví dụ như tôi học cách phát âm một số từ tiếng Anh từ cô giáo của mình. Tôi tin rằng đó là cách phát âm đúng. Nhưng sau này tôi biết những từ đó không phải phát âm như vậy. 

    Những kiến thức mà chúng ta học được hôm nay có thể không còn hữu ích cho vài tháng hay vài năm tới. Nếu không cập nhật liên tục, những kiến thức lỗi thời, lạc hậu sẽ khiến tư duy của bạn bị giới hạn. Như vậy sự nghiệp và cuộc sống của bạn sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. 

    Bạn có biết những kỹ năng cần có của một nhân viên được thay đổi và cập nhật liên tục sau mỗi 3 năm. Trên diễn đàn kinh tế thế giới, nhiều kỹ năng trước đây xuất hiện bây giờ đã không còn nữa. Nếu cứ có niềm tin vào những dữ liệu đã cũ này, bạn sẽ không kịp chuyển mình để tạo ra những thay đổi có lợi cho sự nghiệp của bản thân.

    Kết quả trong quá khứ của bạn

    Những kết quả trong quá khứ có khiến bạn tin rằng mình có năng lực giới hạn ở một lĩnh vực hay khía cạnh nào đó? Ví dụ như một người bạn của tôi cho rằng bạn ấy không thể viết vì ngày trước luôn nhận điểm kém môn Văn. Điều này khiến bạn ấy sợ viết và không bao giờ viết. 

    NIềm tin giới hạn đã ngăn cản bạn ấy khám phá những lợi ích tuyệt vời từ viết. Thật là đáng tiếc nếu bạn không thử viết, dù chỉ là những trang nhật ký hàng ngày. Ngoài ra, kể cả khi bạn không viết kiếm tiền, viết vẫn là một kỹ năng chuyển đổi. Đây chính là kỹ năng mà bạn có thể sử dụng trong bất kỳ lĩnh vực nào của cuộc sống.

    Học cách vượt qua nỗi sợ viết và hình thành thói quen viết bằng cách download ebook miễn phí “Write to Done – Dấn thân để Viết” của tôi.

    Loại bỏ niềm tin giới hạn để giải phóng sức mạnh tiềm ẩn bên trong bạn

    Nhận diện MỘT niềm tin giới hạn 

    Đầu tiên, bạn hãy đọc kỹ phần phía trên để đi tìm nguồn gốc niềm tin giới hạn của bạn. Sau đó, nhận diện cho mình MỘT niềm tin giới hạn. Niềm tin mà bạn cho rằng có ảnh hưởng sâu sắc đến sự nghiệp và cuộc sống của bạn. 

    Nếu như vẫn thấy khó khăn bạn có thể sử dụng một vài câu hỏi trợ giúp sau đây: (tốt nhất được dùng với nhật ký)

    • Bạn đang cảm thấy mệt mỏi không thoải mái vì những điều gì?
    • Điều gì khiến bạn thấy khó chịu nhất nhưng bạn lại không làm gì để thay đổi?
    • Nếu tiếp tục như vậy, bạn có nghĩ mình sẽ sống hạnh phúc trong suốt phần đời còn lại? Bạn thỏa mãn về lựa chọn của mình không?
    • Bạn nghĩ rằng nếu không phải quan tâm đến bất kỳ điều gì, bạn sẽ làm gì để thay đổi?

    Viết ra những suy nghĩ của bạn

    Bước tiếp theo trong quá trình này, là viết. Viết ra những suy nghĩ của bạn, để bạn có thể nhìn, sờ, chạm, cảm được chúng. Khi viết, mọi thứ sẽ rõ ràng hơn với bạn. Bạn nhìn nhận được vấn đề của mình. Một điều quan trọng nữa mà tôi muốn nhấn mạnh trong bước đi này, đó là hãy chấp nhận. Chấp nhận rằng đó là một niềm tin giới hạn của bản thân là bước quan trọng để bạn loại bỏ đi cảm giác khó chịu, không thoải mái và bắt đầu mở ra những ý tưởng mới cho chính mình.

    Những dòng tôi từng ghi trong nhật ký.  

    “10.12.2020

    Mình muốn thay đổi công việc. Làm thế nào để vừa làm việc ở nhà vừa chăm sóc con nhỏ mà vẫn có thu nhập? Nhiều người nói với mình làm gì có cái nghề nào ngon ăn như vậy. Họ hàng đều khuyên mình đi tìm công việc ổn định nào đó. Mình cũng nghĩ như vậy. Nhưng còn con mình thì sao? Mình không thể để con ở trường và nhờ cô trông thêm giờ khi các bạn đều đã về hết. Nhìn con qua camera, mình không thể tập trung làm việc được. 

    Mình có thể làm gì đó để thay đổi không? Chắc chắn sẽ có cách đúng không? Cách để mình có thể vừa làm công việc yêu thích, vừa chăm sóc con cái? Hai điều mà mình cảm thấy thật hạnh phúc nếu thành sự thật. Nếu bây giờ mình có thật nhiều tiền và không cần quan tâm đến điều gì, mình sẽ làm gì nhỉ? Mình thích được chơi cùng con mỗi ngày và viết về những điều mình yêu thích. Tận hưởng cuộc sống bình dị cùng thiên nhiên. Liệu mình có thể làm thế?”

    Tôi từng viết như thế này rất nhiều lần. Và liên tục hỏi bản thân rất nhiều lần về những điều mình muốn. Cho đến khi có thể tìm ra được câu trả lời cho mình, hãy cố gắng duy trì điều này thường xuyên. Tôi nghĩ như vậy sẽ khiến bạn dễ dàng phát hiện những niềm tin giới hạn. Học cách chấp nhận. Và dần loại bỏ niềm tin giới hạn ra khỏi cuộc sống.

    Chứng minh điều ngược lại

    Đã đến lúc thử nghiệm rồi. Bạn đã sẵn sàng chưa? Bây giờ, hãy dành cho mình một khoảng thời gian để chứng minh điều ngược lại. Trước hết hãy đặt mục tiêu nhỏ. Dành cho bản thân 1 tuần để trải nghiệm niềm tin giới hạn của bạn. Nếu như bạn nghĩ rằng mình không thể viết, hãy viết đều đặn hàng ngày trong một tuần.

    Bạn có thể chia sẻ những bài viết của mình cho những người thân, bạn bè. Hãy hỏi cảm nhận của họ. Liệu bạn thực sự không thể viết? Và không thể viết hay? Nếu bạn chứng minh được điều ngược lại, tôi tin bạn đã có một điểm tựa mới cho mình.

    Thay thế bằng một niềm tin tích cực khác

    Khi biết rằng những gì mình tin tưởng là không hoàn toàn đúng đắn, hãy thay thế nó bằng một niềm tin tích cực khác. Nếu được, bạn có thể sử dụng cách tự kỷ ám thị để niềm tin nhanh chóng ăn sâu vào tiềm thức. Tôi sử dụng cách viết nhật ký hàng ngày. Khi viết, tôi luôn sử dụng từ “có thể”. “Tôi có thể làm điều này”. Từ đây, nhận thức của bạn sẽ dần thay đổi.

    Hành động dựa trên niềm tin mới và nhận phản hồi

    Chỉ nói và viết không thì chưa đủ. Bạn phải luôn hành động, hành động và hành động. Nếu không thực hành, niềm tin của bạn không có nền móng vững chắc để neo đậu. Tôi tin mình có thể viết tốt hơn bằng cách tập viết hàng ngày. Chỉ cần đặt mọi nỗ lực vào bài viết, sẽ có một ngày những bài viết chạm được đến những độc giả của tôi.

    Vì vậy, tôi nỗ lực học hỏi không ngừng, tìm tòi những ý tưởng mới để mang đến nhiều thông tin hữu ích cho độc giả. Ngoài ra, tôi cũng cố gắng hình thành cho mình một tư duy phát triển. Tư duy này giúp tôi nhận ra những điều cần cải thiện, thử nghiệm để tạo ra kết quả tốt hơn.

    Lập danh sách những niềm tin giới hạn và lặp lại quá trình

    Khi bạn đã thành công loại bỏ một niềm tin giới hạn, hãy lập ra một danh sách những điều giới hạn khác. Sử dụng list này, chọn một niềm tin bạn muốn thay đổi nhất và lặp lại quá trình trên. Một khi thực hành đủ nhiều, bạn sẽ nhanh chóng phát triển được tư duy tích cực cho cuộc sống của mình. Từ đó, bạn sống ý nghĩa và trọn vẹn hơn.

    Nhận ra những niềm tin sai lệch và hành động để thay đổi không phải là điều dễ dàng. Nhưng chắc chắn, đó là một quá trình xứng đáng để bạn trải nghiệm. Tôi cũng đang đi trên hành trình này. Vẫn còn nhiều điều tôi chưa thể giải quyết triệt để. Nhưng tôi rất hy vọng khi mọi người cùng nhau thử nghiệm, chúng ta sẽ tìm ra được những cách thức hiệu quả để giải phóng năng lượng tích cực của bản thân, hướng tới một cuộc sống ý nghĩa, trọn vẹn hơn.

    Chúc các bạn tự do!

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • Bài học từ quá khứ: Tuổi 20 đã mang đến cho tôi những gì?

    Bạn có bao giờ nghĩ về quá khứ và ao ước giá như? Tôi đã từng mơ có một cỗ máy thời gian quay ngược về quá khứ để thay đổi vài chuyện đã qua. Nhưng khi thay đổi xong rồi, liệu tôi sẽ thỏa mãn? Tôi cũng không chắc. Gần đây, tôi có nói chuyện này với một người bạn. Sau cuộc nói chuyện đó, hai chúng tôi đều đồng ý rằng, quá khứ với những điều không hoàn hảo là món quà đáng trân trọng.

    Món quà là những bài học từ quá khứ chứa đựng vô vàn kinh nghiệm quý giá mà bạn không thể học được ở bất kỳ đâu. Như Ken Hensley từng phát biểu: “The past has infinite value if one learns from it.” (Tạm dịch: Giá trị của quá khứ là vô hạn nếu bạn biết học hỏi từ đó).

    Hôm nay, tôi dành chút thời gian trở về quá khứ, nhìn lại những bài học đã tìm thấy trên hành trình của mình. Cùng với đó là cả những điều tôi bỏ lỡ. Những khoảnh khắc nhìn lại như thế này là điều tôi thực hành thường xuyên những tháng gần đây. Mỗi một lần nhìn lại là một lần tôi biết mình đã “nghịch gì với cuộc đời mình” và nên làm gì tiếp theo.

    Bài viết này là bài viết đầu tiên trong series “Bài Viết Theo Yêu Cầu” được đăng vào mỗi thứ ba hàng tuần. Dành tặng cho bạn N.H.Y.

    Lắng nghe toàn bộ bài viết trên The Introvert Writer Podcast!

    Những bài học từ quá khứ tôi biết được khi 20

    Bài học về thất bại – Thất bại là động lực để bước tiếp

    Tôi là người hay thất bại. Dù có những thành tích rất tốt trong học tập, nhưng cứ đến những kỳ thi quyết định, tôi lại trượt vỏ chuối. Khi đối diện với thất bại, tôi luôn hoang mang, sợ hãi, và cảm thấy rất tự ti.

    Cuộc khủng hoảng trượt đại học năm 18 tuổi đã giúp tôi lần đầu học cách vượt qua thất bại. Khi bố tôi tuyên bố một câu xanh rờn: “Ở nhà năm sau thi lại”, nước mắt tôi cứ lã chã rơi. Tôi thuyết phục bố mẹ cho tôi vừa đi học vừa ôn thi. (Tôi đi học theo nguyện vọng 2). Cuối cùng, tôi kết thúc năm học đầu tiên với thành tích tốt và đỗ đại học. 

    Đã có lúc, tôi thực sự nghĩ rằng thất bại là dấu chấm hết của cuộc đời. Tuy nhiên, thực tế chứng minh điều ngược lại. Thất bại đã khiến tôi kiên cường hơn và thêm quyết tâm đạt được điều mình muốn. 

    Dù bạn sẽ phải trải qua hàng nghìn cảm xúc khó chịu khi thất bại, hãy kiên nhẫn với bản thân. Chấp nhận rằng mình đã thất bại. Dùng thất bại làm bàn đạp, cho mình cơ hội thử thách bản thân và bắt đầu lại mọi thứ. Đó là bài học mà tôi đã học được từ khi ngấp nghé 20.

    “You will fall. It is a matter of when. The true test is if you can continue and stand up and accept failure and move forward.” – Lady Gaga 

    (Tạm dịch: Bạn sẽ thất bại. Có điều chỉ là khi nào mà thôi. Bài kiểm tra thực sự chính là việc liệu bạn có thể tiếp tục đứng dậy, chấp nhận thất bại và tiến về phía trước hay không.)

    Bài học về tình yêu – Tình yêu là biết buông tay đúng lúc

    Tôi từng có một tình yêu “gà bông” trong nhiều năm liền. Lúc đó, tình yêu là tất cả với tôi. Tôi luôn tin vào kết thúc “khi hai ta chung một nhà, khép đôi mi chung một giường” như lời một bài hát nào đó. Tuy nhiên, cuộc sống luôn dành cho chúng ta những bất ngờ không lường trước.

    Đó là khi tôi biết thực sự người bạn đó không còn cảm giác yêu đương với tôi. Bạn ấy tâm sự với một người bạn khác của tôi rằng không muốn chia tay tôi chỉ đơn giản vì đã gắn bó quá lâu rồi. Không hiểu sao, sau khi nghe chuyện đó, một tiếng nói trong lòng tôi lại vang lên. “Nếu không chia tay, cuộc đời mày sẽ chìm trong địa ngục”. 

    Và thế là dù còn yêu, tôi vẫn nói lời chia tay. Tôi nghĩ đây là quyết định tuyệt vời nhất của mình cho đến thời điểm đó. Một cuộc chia tay không hề có nước mắt, chỉ có sự nhẹ nhõm và bình yên. 

    Lúc đó tôi đã biết được một mặt khác của tình yêu. Có lẽ, tình yêu còn là biết buông tay đúng lúc.

    Bài học về tư duy – Mở cửa tư duy để học hỏi và phát triển

    Những năm 20, tôi có được những người bạn tuyệt vời ở đại học. Chúng tôi là một nhóm vô cùng ăn ý. Trải qua nhiều bài tập nhóm thành công, tôi nhận ra một điều tuyệt vời ở sự kết hợp này. Đó là việc tất cả chúng tôi đều biết “mở cửa tư duy” để đón nhận những điều khác biệt từ các thành viên còn lại. 

    Khi làm việc nhóm, mỗi người đều có những ý kiến riêng của mình. Tuy nhiên, thay vì đấu tranh đến cùng để bảo vệ ý tưởng của bản thân, chúng tôi lắng nghe và học hỏi lẫn nhau. Vì vậy, nhóm tôi luôn có được những ý tưởng tốt. Nếu bây giờ nhớ lại, chắc hẳn ai cũng nhớ đến buổi diễn kịch bằng Tiếng Anh với vở Cinderella huyền thoại năm nào. Vở diễn khiến tôi hình thành nên tư duy phát triển và cam kết không ngừng học hỏi để cải thiện bản thân. 

    Những điều tôi đã bỏ lỡ và luôn ao ước giá như….

    Bước ra ngoài vùng an toàn của bản thân

    Tôi là người thích an toàn, ổn định. Nếu nhận định những việc trước mắt là không an toàn, tôi không bao giờ dám thử. Điều này có thể đúng với những việc tiêu cực. Ví dụ như bạn biết hút thuốc lá là không tốt và không thử. Nhưng với những việc còn lại, tư duy này khiến bạn mắc kẹt trong chiếc ổ của mình. Bạn không bao giờ biết đến những điều tươi đẹp khác tồn tại bên ngoài vùng an toàn của bạn.

    Thời điểm đó, tôi từng có suy nghĩ kiếm tiền, nên cũng đi tìm việc làm thêm. Tôi nghĩ mình phù hợp với làm gia sư nhất. Vậy là tôi lên mạng tìm kiếm những công việc gia sư. Nhưng khi tìm kiếm, tôi đọc được rất nhiều bài viết về những trung tâm gia sư lừa đảo, những sinh viên đi gia sư bị nhà chủ hiếp đáp. Tôi đâm ra sợ hãi và không thử nghiệm điều gì khác nữa. 

    Nhìn những bạn trẻ năng động thử nghiệm những điều mới mẻ của cuộc sống ở thời điểm hiện tại, tôi tiếc cho chính mình. Các bạn không sợ hãi làm thêm, gap year, khởi nghiệp, tạo ra thu nhập cho bản thân và trải nghiệm cuộc sống. Cho đến giờ khi đã bước sang tuổi 31, tôi mới dám chui ra khỏi chiếc ổ của mình để làm khác đi. Nếu như dành tặng cho chính mình chỉ một từ cho tuổi 20, tôi muốn nói: “Fearless”.

    Biết đặt mục tiêu cho bản thân

    Tôi là người ham học những thứ mới mẻ, nhưng lại thường không đặt ra mục tiêu cho mình. Khi học Đại học, tôi đã từng có thời gian học tiếng Trung. Thế nhưng lúc đó, tôi chỉ nghĩ học để cho biết mà không đặt bất kỳ mục tiêu gì. Cuối cùng, tôi kết thúc hành trình khi còn chưa học xong quyển một. Đến năm ba tôi bắt đầu thử thách với tiếng Hàn. Lần này, tôi đăng ký học ở trung tâm để lấy động lực học cho tốt. Kết quả cũng chẳng khá khẩm hơn là bao. 

    Chỉ học vì thích, thấy khó lại bỏ, không có mục tiêu rõ ràng khiến tôi đã bỏ lỡ nhiều cơ hội. Nếu được làm lại, chắc chắn tôi sẽ bắt đầu với câu hỏi “why” để đặt mục tiêu cho bản thân mình. Điều này sẽ giúp tôi đi đúng hướng và không chùn bước trước khó khăn. Như Les Brown đã từng nói: “Your goals are the road maps that guide you and show what is possible for your life.” (Tạm dịch: Mục tiêu chính là tấm bản đồ chỉ đường cho bạn. Nó còn cho bạn biết bạn có thể làm những gì với cuộc đời của mình.)

    Tích lũy kiến thức về đầu tư

    Dù là người có ý thức tiết kiệm, tôi lại có chút kiến thức nào về đầu tư. Tôi đã nghĩ đầu tư chỉ dành cho người đi làm. Đó là một niềm tin sai lầm. Chúng ta luôn có thể học hỏi mọi thứ dù ở bất kỳ độ tuổi nào.

    Rất nhiều bạn trẻ bây giờ đã biết quan tâm đến đầu tư và sở hữu vốn kiến thức đáng ngưỡng mộ. Trong số đó, tôi biết có bạn nắm trong tay những danh mục đầu tư ấn tượng. Điều này đã giúp bạn kiếm tiền tỉ ở độ tuổi 20. 

    Bởi vậy, nếu được làm lại, tôi chắc chắn sẽ dành thời gian học hỏi và thực hành đầu tư để túi tiền của mình được thêm “rủng rỉnh”.

    Biết theo đuổi đam mê của mình

    Tôi có niềm đam mê với viết lách từ khi học cấp hai. Vấn đề ở chỗ, tôi được mọi người khuyên nên từ bỏ. Có nhiều lý do được đưa ra. Có thể kể đến như học văn dễ bị hâm hoặc học Văn thì sau này không có tiền mà sống. Bố mẹ tôi cũng khuyến khích tôi chuyển sang học các môn tự nhiên. Mong muốn của mẹ tôi là tôi có thể trở thành nhân viên của một trong bốn ngân hàng thương mại lớn nhất.

    Cuộc đời chẳng như mong đợi. Dù thành tích các môn tự nhiên rất tốt, tôi vẫn trượt đại học. Tôi cũng chẳng trở thành nhân viên của các ngân hàng thương mại top đầu như mẹ đã mong. Tôi vật lộn với cuộc sống. Đi làm ở đâu cũng thấy những khó khăn bất cập. Lúc nào cũng cảm thấy mệt mỏi chán nản. Tôi luôn khao khát một điều gì đó mà chẳng biết là gì.

    Cho đến khi 30 và quyết định yêu lại từ đầu với viết lách, tôi nhìn thấy những tia sáng le lói phía cuối đường hầm. Lần đầu tiên tôi tìm được một điều gì đó ý nghĩa trong cuộc sống. Dù mức thu nhập hàng tháng còn thấp, chưa bằng khi đi làm full time, tôi vẫn thấy mình giàu có. Thật lạ.

    Tôi thấy giàu khi nhận được những lời khen ngợi, động viên từ các bạn độc giả. Giàu có khi có thêm những người bạn cùng chung chí hướng. Hay khi cho ra đời những “đứa con tinh thần” được đón nhận nhiệt tình. Đó là những giá trị mà không tiền bạc nào có thể so sánh được.

    Nếu bạn nhận ra những đam mê của mình từ khi 20 và bắt đầu theo đuổi nó, bạn nghĩ cuộc sống của mình sẽ ra sao?

    Lời cuối 

    Nhìn lại, tôi nghĩ 20 là độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời. Bạn được trải nghiệm những điều tuyệt vời nhất của tuổi trẻ. Dù không tránh khỏi những lo lắng, mông lung, hỗn loạn, và mọi cảm xúc phức tạp khác bạn có thể gọi tên. Chỉ đến khi đi qua, kết nối những dấu chấm, bạn mới hiểu được những điều đó quý giá và đáng trân trọng nhường nào. Nếu bạn đang trong độ tuổi 20, tôi muốn dành tặng bốn chữ nổi tiếng của Steve Job: “Stay Hungry. Stay Foolish”. Hãy tận dụng tối đa bốn chữ này để đối đãi với cuộc đời mình. Chắc chắn, bạn sẽ không bao giờ thất vọng.

    Còn nếu bạn đã đi qua tuổi 20, bạn có đồng ý với tôi những điều này? Quá khứ là để nhìn lại và trân trọng. Tương lai thì xa vời, ngoài tầm với. Tập trung vào hiện tại và luôn là chính mình. Chỉ có như vậy, bạn mới tự tin tạo ra những dấu ấn riêng, không lẫn với ai khác. Khi bạn khác biệt, bạn sẽ tỏa sáng.

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • Những câu hỏi và bài test giúp bạn khám phá bản thân

    Có một tác giả tôi cực kỳ yêu thích. Đó là cô Nguyễn Phi Vân. Cô là một trong số ít những người tôi follow trên Facebook. Theo dõi cô từ lâu, tôi thấy cô luôn nhấn mạnh một vài điều. Một trong những điều khiến tôi để ý nhất là việc hiểu về bản thân (khám phá bản thân).

    Tôi xin trích dẫn một phần từ bài viết trên Zing News nói về quan điểm này của cô: “Trải qua những thăng trầm trong cuộc sống và sự nghiệp, Nguyễn Phi Vân quay về với tâm thế: “Làm gì, cũng bắt đầu từ nền tảng giá trị cốt lõi.” Hiểu rõ thế giới đang vận hành như nào chỉ cốt yếu cũng chỉ để chúng ta có thể soi rõ bản thân mình. Bạn không cần quá hiểu thế giới này một cách sâu sắc, hiểu được chính mình, mới là yếu tố quan trọng nhất.”

    Nhận thấy việc hiểu bản thân đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống, tôi luôn dành thời gian kết nối với bản thân. Khi bắt đầu, tôi biết đây không phải là việc dễ dàng. Người lớn thường hỏi con trẻ: “Sau này khi lớn con muốn làm gì?”. Thi thoảng tôi cũng như vậy. Vậy mà bạn biết không? Cách đây một năm, tôi vẫn còn đang loay hoay không biết phải trả lời cho câu hỏi này như thế nào.

    Hiểu về bản thân là một hành trình dài cần nhiều nỗ lực của mỗi chúng ta. Trong một bài viết trên The Introvert Writer, tôi đã chia sẻ với các bạn một vài cách để hiểu về bản thân mình. Trong đó, tôi có nhắc đến việc thực hiện các bài test và trả lời một số câu hỏi. Ở bài viết này, tôi muốn giới thiệu rõ hơn những bài test và các câu hỏi bạn có thể sử dụng trên hành trình khám phá bản thân. Hy vọng sẽ giúp ích được phần nào trong việc phát triển bản thân của bạn.

    1. Khám phá bản thân thông qua những bài test.

    Carl Jung Test

    Đây là một bài test tính cách được phát triển bởi nhà tâm lý học Carl Jung. Bài test cho biết thiên hướng tính cách của bạn trong việc xử lý các mối quan hệ, sử dụng thông tin, đưa ra quyết định và tổ chức cuộc đời. Kết quả cung cấp một cái nhìn tổng quan về tính cách và cách hành xử của bạn.

    DISC Test

    Cùng với Carl Jung test, bài kiểm tra tính cách DISC được sử dụng rộng rãi và được nhiều người biết đến. Bài trắc nghiệm này được thiết kế để kiểm tra tính cách dựa trên những câu hỏi về những hành vi hàng ngày của bạn.

    Enneagram

    Tôi mới biết đến bài test Enneagram gần đây, nhưng có thể mọi người đã biết về nó. Mục tiêu của Enneagram là giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân và hỗ trợ bạn trên con đường phát triển bản thân.

    Enneagram – bắt nguồn từ Hy Lạp với chữ “Ennea” có nghĩa là số 9 (tượng trưng cho 9 nhóm tính cách cơ bản) và “Gram” nghĩa là Đồ thị. Enneagram là một mô hình cấu trúc tính cách con người dựa trên 9 kiểu hoạt động khác nhau. Tất cả liên quan đến định hướng của ba trung tâm trí tuệ tinh thần, cảm xúc và bản năng. 

    Bài test chỉ mất khoảng 5 phút để hoàn thành. Thay vì cung cấp cho bạn một Enneagram duy nhất, kết quả sẽ cho biết ba tính cách mạnh nhất của bạn. Hãy đọc qua mô tả của ba loại. Sau đó, tìm ra loại thể hiện mạnh nhất đối với tính cách của mình.

    NERIS Type Explorer

    Bài kiểm tra NERIS là một phiên bản thu nhỏ của bài kiểm tra MBTI nổi tiếng. Những kiến thức bạn nhận được từ bài kiểm tra này sẽ giúp cho bạn hiểu được các loại tính cách của mình ảnh hưởng đến các khía cạnh trong cuộc sống như thế nào. Nhờ đó, bạn biết cách phát triển bản thân mình trở nên tốt hơn.

    Insight Quiz

    Insight Quiz được phát triển bởi Tasha Eurich. Cô là tác giả của cuốn sách nổi tiếng cùng tên với quiz này – Insight. Tasha là người tôi đã nhắc đến rất nhiều trong những bài viết về sự tự nhận thức. Bài test này thú vị ở chỗ, sau khi làm xong, bạn phải gửi cho một người bạn để họ trả lời thêm một vài câu hỏi. Chỉ khi người bạn này trả lời xong, bạn mới có thể nhận được kết quả.

    Tại sao lại cần thêm sự xuất hiện của một người bạn?  Tôi nghĩ rằng, đây chính là hai mặt của sự tự nhận thức mà Tasha đã đề cập. Tự nhận thức bên trong và tự nhận thức bên ngoài. Xem xét những câu trả lời của người bạn, bài test mới có thể đưa ra được những đánh giá về khả năng tự nhận thức của bạn trong mối liên quan với những người khác.

    2. Những câu hỏi giúp bạn hiểu về bản thân

    Câu hỏi được tổng hợp từ trang Positivepsychology và trang Bigselfschool. Các bạn có thể sử dụng những câu hỏi này cùng với nhật ký .để cho hiệu quả tốt nhất.

    Câu hỏi về nhận thức cảm xúc

    • Bạn cảm thấy ghen tị với ai nhất, tại sao?
    • Bạn cảm thấy thoải mất nhất khi nói chuyện với ai về cảm xúc của mình?
    • Những người khác làm gì khiến bạn buồn phiền? Họ nói gì về bạn?
    • Bạn có thể thực hiện được một cuộc nói chuyện khó khăn nhưng cần thiết?
    • Điều gì khiến bạn chán nản và làm thế nào để bạn lấy lại được động lực sau đó?
    • Lần cuối cùng bạn thấy thất vọng hoặc bị tổn thương là khi nào? Bạn đã phản ứng như thế nào?
    • Bạn định nghĩa thế nào là hạnh phúc?
    • Điều gì khiến bạn cảm thấy không hạnh phúc?
    • Bạn thường cảm thấy như nào sau khi thức dậy và khi bạn đi ngủ?
    • Bất an đã bao giờ là điều hữu ích với bạn? Bạn nghĩ thế nào về tự tin thái quá?
    • Những hành động của bạn thường được định hướng bởi tình yêu hay sự sợ hãi?
    • Mọi người xung quanh bạn thường giúp bạn vui vẻ hay làm bạn buồn lòng?
    • Bạn có thường đối xử với bản thân bằng tình yêu và sự tôn trọng?
    • Có ai từng khiến bạn tổn thương trong quá khứ và có ai bạn cần phải tha thứ?
    • Bạn có hối hận điều gì về quá khứ và lo lắng gì cho tương lai?
    • Tình huống giao tiếp nào khiến bạn cảm thấy không thoải mái?
    • Khi bạn nhìn lại những tháng vừa qua, đâu là cảm giác vui vẻ nhất bạn từng trải qua?
    • Khi bạn không thể ngủ được mỗi buổi tối, bạn thường nghĩ về những điều gì?
    • Bạn thường cảm thấy thế nào khi nhìn bản thân mình trong gương?
    • Cảm giác sợ hãi thất bại nào khiến bạn không thể hành động?

    Câu hỏi về đánh giá bản thân

    • Tính cách tích cực nào mang lại cho bạn những mối quan hệ thân thiết?
    • Nhiệm vụ và trách nhiệm nào mà mọi người ở công ty thường tin tưởng giao cho bạn?
    • Những kỹ năng nào bạn muốn học trong vòng 5 năm tới?
    • Bạn đóng góp cho gia đình, cộng đồng, tổ chức theo những cách nào?
    • Những hoạt động nào khiến bạn cảm thấy vui vẻ, đủ đầy và hưng phấn?
    • Chiến lược vượt qua thất bại của bạn là gì?
    • Đâu là cơ hội và thách thức mà bạn đang gặp phải trong cuộc sống?
    • Điều gì bạn thường xuyên nhầm lẫn?
    • Điều gì có thể giúp bạn phát biểu trong vòng 30 phút mà không hề có sự chuẩn bị nào?
    • Bạn có “nghiện” một điều gì đó không? Đò là gì vậy?
    • Bạn làm điều gì mất nhiều thời gian nhất? Nếu như không đủ thời gian thực hiện, bạn sẽ làm gì?
    • Bạn thích điều gì ở bản thân mình?
    • Khi mọi người tìm đến bạn nhờ sự giúp đỡ, họ thường hỏi bạn về điều gì?
    • Bạn nghĩ gì khi bạn ở một mình?
    • Ba câu hỏi nào bạn rất muốn có một câu trả lời chính xác cho bản thân?
    • Điểm mạnh nhất và yếu nhất của bạn là gì?
    • Nếu như bạn có thay đổi một quyết định trong quá khứ, bạn sẽ thay đổi điều gì?
    • Bạn mô tả bản thân như thế nào chỉ trong một câu nói?
    • Bạn có niềm tin giới hạn nào với bản thân và về thế giới xung quanh?

    ‍Câu hỏi giúp xây dựng sự tự tin 

    • Bạn muốn nghe lời khen nào nhất và tại sao?
    • Thách thức nào bạn đã từng đối mặt trong quá khứ và khiến bạn cảm thấy tự hào vì đã vượt qua?
    • Sai lầm nào khiến bạn học được nhiều nhất?
    • Khi nào bạn thường nói “Tôi không thể” nhiều nhất – và có thực sự là bạn không thể?
    • Đâu là lần cuối cùng bạn làm một điều đó bạn cảm thây sợ hãi và không thoải mái?
    • Vấn đề khó khăn nào bạn đã giải quyết được mà ban đầu bạn nghĩ rằng mình không thể giải quyết?
    • Lần cuối cùng bạn nói “Không” và cảm thấy thoải mái về điều đó?
    • Nếu như thành công được đảm bảo, bạn sẽ làm điều gì?
    • Nếu như bạn được đưa ra lời khuyên với bản thân bạn khi còn vị thành niên, bạn sẽ nói gì?
    • Bạn sẽ làm điều gì khác đi nếu biết rằng không có ai phán xét bạn?
    • Bạn có đang đi đúng hướng trên hành trình cuộc đời? Vì sao bạn biết?
    • Lời khen nào khiến bạn tự hào nhất?
    • Bạn là người nói nhiều hơn làm hay ngược lại?
    • Thay đổi nào bạn đã thực hiện mà cách đây 5 năm bạn nghĩ rằng không thể?
    • Lần cuối cùng bạn cảm thấy tự chủ?
    • Bạn cần nói với bản thân điều gì ngày hôm nay?
    • Điều gì bạn sẽ không bao giờ từ bỏ?
    • Đâu là quyết định tốt nhất mà bạn từng đưa ra?
    • Đâu là điều tốt nhất bạn làm cho bản thân ngày hôm nay?
    • Lần cuối cùng bạn khiến bản thân ngạc nhiên là khi nào?

    Câu hỏi về giá trị và mục tiêu cuộc sống

    • Phiên bản lý tưởng của chính bạn trông như thế nào?
    • Bạn có những ước mơ và mục tiêu gì?
    • Tại sao những ước mơ hay mục tiêu này lại quan trọng?
    • Điều gì đang cản trở bạn thực hiện những ước mơ, mục tiêu này?
    • Xếp hạng 5-10 điều quan trọng nhất trong cuộc đời, sự nghiệp, gia đình, các mối quan hệ, tình yêu, tiền bạc…
    • Bây giờ hãy nghĩ về thời lượng thời gian bạn phân bổ cho những điều này
    • Bạn khuyến khích con cái mình làm hoặc không làm những điều gì?

    Câu hỏi về tính cách

    • Mô tả bản thân bạn trong 3 từ
    • Tích cách của bạn đã thay đổi ra sao so với khi còn nhỏ
    • Tính cách của bạn có giống bố hoặc mẹ bạn không?
    • Điều gì trong tích cách của bạn khiến bạn ngưỡng mộ nhất
    • Điều gì khiến bạn thấy sợ hãi?
    • Bạn quyết định dựa trên cảm tính hay lý trí?
    • Bạn hoàn thành câu hỏi này thế nào? Nếu như….

    Câu hỏi về mối quan hệ

    • Mô tả mối quan hệ lý tưởng của bạn
    • Bạn cảm thấy hài lòng như thế nào với những mối quan hệ của bản thân?
    • Nếu như bạn chỉ còn vài phút để sống, ai là người bạn sẽ gọi điện và bạn sẽ nói gì với họ?
    • Ai là người bạn yêu thương nhất?
    • Trong tất cả những mối quan hệ bạn đang có, đâu là khoảnh khắc tuyệt vời nhất bạn trải qua? Hãy mô tả nó
    • Mô tả một khoảnh khắc phá hủy một mối quan hệ của bạn
    • Bạn đối xử với bản thân tốt hơn hay với người khác tốt hơn?

    3. Sách giúp bạn khám phá bản thân bằng cách nâng cao sự tự nhận thức

    Alchemy 365: A Self-Awareness Workbook 

    Một cuốn sách được phân chia làm 12 tháng. Mỗi tháng là một phần giúp bạn phát triển nhận thức của bản thân. Đây là một cuốn sách thực hành hoàn hảo. Chậm nhưng chắc. Tôi nghĩ rằng nó sẽ giúp ích cho bạn.

    Insight: The Power of Self-Awareness in a Self-Deluded World

    Một cuốn sách của Tasha Eurich, một nhà tâm lý học tổ chức, người tôi nhắc đến phía trên. Những nghiên cứu của cô cho thấy kỹ năng tự nhận thức là một meta skill của thế kỷ 21. Kỹ năng này chính là nền tảng giúp bạn có năng suất làm việc hiệu quả, lựa chọn thông minh và những mối quan hệ lâu dài. Thông qua những câu chuyện trong cuốn sách, Tasha đưa ra những bí mật, chiến lược, kỹ thuật giúp cho chúng ta có thể cải thiện khả năng tự nhận thức. Nhờ đó có được những thành công trong công việc và cuộc sống. 

    Trí tuệ xúc cảm

    Một cuốn sách của Daniel Goleman đã được tôi giới thiệu trong bài viết về trí tuệ cảm xúc“. Trong sách, Daniel Goleman chỉ ra “một số yếu tố khiến người IQ cao có thể gặp lúng túng trong công việc, còn người IQ thấp hơn lại đạt hiệu suất đáng kinh ngạc. Đó là sự tự ý thức, tính kỷ luật tự giác, sự đồng cảm, và chúng không bị mặc định từ khi sinh ra.

    Trí tuệ cảm xúc được bồi đắp bởi những trải nghiệm từ khi còn nhỏ, nhưng nó cũng có thể được nuôi dưỡng và tăng cường trong quá trình mỗi cá nhân trưởng thành, đem đến lợi ích cho sức khỏe, công việc và cả các mối quan hệ của họ.” – Tiki

    Sức mạnh của hiện tại

    Cuốn sách này sẽ giúp bạn trên hành trình khám phá sâu vào bên trong bản thân thông qua tâm, thân, trí. Hy vọng rằng bạn có thể tìm thấy sự chân thật nhất và phiên bản tuyệt nhất của chính bản thân mình thông qua cuốn sách.

    Đánh thức con người phi thường trong bạn

    Một cuốn sách có thể đem lại cho bạn một cái nhìn mới về bản thân. Chắc chắn bạn sẽ được truyền cảm hứng rất nhiều từ “bậc thầy phát triển bản thân” Anthony Robbins. Ngoài ra, cuốn sách có thể giúp bạn có thêm một vài gợi ý để hiểu và làm chủ cảm xúc của mình. Cùng với đó là một kế hoạch 7 ngày giúp bạn làm chủ mọi khía cạnh trong cuộc sống. 

    Cởi trói linh hồn 

    Cuốn sách tuyệt vời được chắp bút bởi Michael Singer. Bạn là ai? Bạn có phải là những gì mà người ta gán cho bạn? Cuốn sách giúp chúng ta mở rộng tầm mắt hướng tới những góc nhìn giản đơn nhưng ít được chú ý trong cuộc sống. Bằng cách đào sâu vào bên trong, chắc chắn bạn sẽ có câu trả lời cho chính bản thân mình.

    4. Khóa học miễn phí giúp hiểu về bản thân

    Let’s Get Started: Building Self-Awareness

    Những người lãnh đạo hiểu về bản thân mình. Họ biết tận dụng thế mạnh và kiểm soát những điểm yếu bằng sự tự nhận thức. Trong khóa học này, bạn sẽ biết được cách sử dụng khả năng tự nhận thức để phát triển những kỹ năng của bản thân, đặc biệt trong công việc.

    Personal and Professional Development: Personal Development and Self-Awareness

    Khóa học miễn phí này sẽ giúp bạn hiểu được tại sao việc phát triển bản thân lại quan trọng. Ngoài ra, khóa học cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tự nhận thức trong việc phát triển bản thân bạn và làm thế nào để bạn có thể bắt đầu. Khóa học hữu ích cho những ai có mong muốn bắt đầu phát triển bản thân nhưng chưa biết phải bắt đầu từ đâu.

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • Điều gì khiến bạn không làm những việc cần làm?

    Tôi tin rằng bạn là một người thông minh. Bạn biết hết mọi thứ. Những bí mật để có thể sống hạnh phúc, khỏe mạnh và giàu có hơn. Nhưng tại sao bạn chưa thành công? Điều khác biệt chính là ở chỗ bạn BIẾT, nhưng bạn không LÀM. Bạn biết để hạnh phúc, bạn có thể kết nối với bản thân, thực hành thiền định, viết nhật ký, dành thời gian bên những người bạn yêu thương.

    Để khỏe mạnh, cần tập thể dục hàng ngày, uống nhiều nước, ăn nhiều rau hoa quả, hạn chế chất béo, dầu mỡ. Để giàu có, cần học hỏi, trau dồi kiến thức, kỹ năng áp dụng vào công việc, rèn luyện tư duy làm chủ,…Bạn biết rất nhiều và có thể còn rất rõ làm sao để đạt được những mục tiêu trong cuộc sống. Tại sao bạn không làm việc cần làm?

    Nghe toàn bộ bài viết trên The Introvert Writer Podcast.

    Vào năm 2017, khi sinh con đầu lòng, tôi đã rất nhiều lần hỏi bản thân mình về những việc mình muốn làm trong đời. Lúc đó, tôi đã rất muốn viết blog. Tôi nghĩ rằng mình có thể tạo ra được những cơ hội tốt từ blog. Rất có thể, tôi không cần phải đi làm công việc full time mà tôi không thích nữa và có thêm thời gian cho con. 

    Tôi háo hức đi mua một tên miền. Cuối cùng…tôi bỏ đấy. Tôi dành thời gian xem phim, lướt facebook, đọc báo lá cải. Nếu như tôi thực sự nghiêm túc xây dựng website của mình từ năm đó, có lẽ mọi chuyện giờ đã khác. 

    Tại sao tôi biết rằng có một website sẽ là một cơ hội tốt cho bản thân nhưng lại không thực hiện nó? Cũng giống như việc tôi biết rằng dậy sớm sẽ giúp tôi hoàn thành được nhiều việc hơn và tiến nhanh hơn nhưng tôi không làm?

    Điều gì đã khiến tôi không làm những việc đáng ra mình phải làm? 

    5 lý do khiến bạn không làm việc cần làm

    1. Obstacles (Khó khăn)

    Một trong những lý do chính khiến tôi dừng việc làm blog vào năm 2017 là do…khó quá. Lúc đó, tôi có quyết tâm cao và thực sự đã mua dịch vụ host từ Bluehost. Đây là dịch vụ được nhiều blogger nổi tiếng nước ngoài gợi ý. 

    Tuy nhiên, khi mua xong xuôi, tôi không bắt đầu cài đặt được. Tôi liên hệ và họ bắt tôi xác minh vài thứ. Sau khi cung cấp thông tin, trao đổi qua lại nhiều lần nhưng vẫn không giải quyết được, tôi từ bỏ. Thay vì tìm cách khác giải quyết, tôi kết thúc giấc mơ blog vào năm 2017 ở ngay vạch xuất phát.

    Bạn có bao giờ trải nghiệm những việc tương tự? Bạn nghĩ rằng mình cần phải làm một việc gì đó, nhưng thấy quá khó. Và rồi, bạn viện ra đủ lý do để từ bỏ. Ví dụ như khi bạn nghĩ cần phải rèn luyện kỹ năng tiếng Anh.

    Tuy nhiên, chỉ mới bắt đầu đọc vài đoạn, nghe vài phút, bạn đã thấy chẳng hiểu gì. Khó quá khiến bạn chẳng muốn tiếp tục nữa. Bạn nghĩ: “Thôi chưa cần tiếng Anh vội, tập trung làm tốt những việc khác đã”. Kết quả là, bạn chẳng làm được điều gì cho chính mình.

    2. Fear (Sợ hãi)

    Ai trong chúng ta cũng có nhiều nỗi sợ. Tôi nghĩ đây là một nguyên nhân khiến bạn không làm những việc có lợi cho bản thân. Tôi trải nghiệm điều này rõ nhất trong những mối quan hệ của mình. 

    Khi có những vấn đề khúc mắc cần giải quyết, tôi biết điều cần làm là nói ra những suy nghĩ của mình cho đối phương và tìm cách tháo gỡ. Tuy nhiên, tôi luôn lảng tránh. Vì tôi sợ một khi tôi nói ra, mối quan hệ sẽ không còn được như trước nữa. Khi tôi nói ra, có thể tôi sẽ mất đi một người quan trọng trong cuộc đời mình. 

    Trước đây, tôi từng có một mối tình. Dù biết người đó không tốt với mình, tôi vẫn không đủ dũng cảm để nói lời chia tay. Lúc đó còn trẻ, tôi nghĩ rằng vì mình yêu người đó quá nhiều nên không thể sống thiếu họ.

    Tuy nhiên, khi đã trải qua rồi, tôi nghĩ lý do là bởi tôi sợ. Tôi sợ là người thất bại trong mối quan hệ này, sợ chỉ còn lại một mình, sợ không còn được yêu thương, sợ mất đi cả những cảm giác quen thuộc mà tôi từng có trong đời.

    Liệu bạn có sợ hãi khi làm những việc nằm ngoài ngưỡng an toàn của bản thân, dù biết đó là những việc phải làm?

    3. Distraction (Xao nhãng)

    Đã bao giờ bạn dự định viết một bài viết nhưng rồi lại lang thang trên Facebook, xem một loạt video, ngó nghiêng trên Pinterest và kết thúc bằng không gì cả? Tôi đã từng có khoảng thời gian dài trong cuộc đời như vậy. Dù mục đích ban đầu tích cực, nhưng kết quả trả về là con số 0. 

    Chỉ mới gần đây thôi, khi tôi bắt đầu viết một bài blog và cần tìm tư liệu. Như thói quen, tôi Google Search. Nếu như chỉ dừng lại ở việc lấy tư liệu, mang về bài viết và kết thúc thì không còn gì phải bàn. Tuy nhiên, tôi đọc được một bài viết cực hay của một tác giả. Sau đó, tôi lân la sang các bài viết khác, quên luôn việc của mình. 

    Khi thấy tác giả này giới thiệu một cuốn sách, tôi tiếp tục tìm kiếm về cuốn sách đó. Đọc review ở vài nơi, tôi thấy cuốn sách có nhiều thông điệp ý nghĩa nên search tên tác giả. Rồi lại vào blog của anh ta. Một vòng lặp không hồi kết và quên luôn việc làm ban đầu của mình.

    Chắc rằng các bạn cũng đối diện với việc xao nhãng trong khi làm việc. Có quá nhiều thứ khiến chúng ta không tập trung. Bạn thấy không, kể cả tôi không lên mạng xã hội, vẫn có những việc khiến tôi xao nhãng. Cuối cùng, tôi đã không làm những việc mà mình định làm ban đầu.

    4. Uncertainty (Không chắc chắn)

    Một lý do nữa để giải thích cho vấn đề này là do không chắc chắn. Có thể bạn biết viết nhật ký là sẽ giúp bạn hiểu về bản thân, bạn chưa hoàn toàn tin vào điều đó. Chỉ viết những gì mình nghĩ thì có ích gì được chứ. Bạn băn khoăn, nghi ngờ về tính xác thực của nó, dù chưa hề thử. Vì không chắc chắn, bạn từ chối bắt đầu.

    Tôi cũng đã từng có cảm giác này. Tôi biết rằng để viết một bài viết cần phải lập dàn ý (outline). Vì đã quá quen với việc viết theo dòng chảy cảm xúc, tôi từ chối làm việc này. Nhưng khi thấy những bài viết của mình thiếu logic và rời rạc, tôi bắt đầu thử lên outline trước khi viết. Sau vài lần thử nghiệm, tôi thấy những chuyển biến tích cực trong bài viết của mình và dần hình thành thói quen này khi viết.

    5. Instant gratification (Thỏa mãn nhất thời)

    Tôi học được từ “instant gratification” của James Clear. Anh giải thích về việc tại sao chúng ta lại không làm những việc mình nên làm thông qua ví dụ về Victor Hugo: “Tại sao Victor Hugo cam kết viết một cuốn sách mà lại trì hoãn đến tận hơn một năm? Tại sao chúng ta lên kế hoach, đặt ra deadline, cam kết với mục tiêu nhưng cuối cùng lại thất bại trong hành trình đó?”

    “Khi bạn lập kế hoạch cho bản thân, như đặt cho mình mục tiêu giảm cân, viết một cuốn sách, hay học một ngôn ngữ, bạn đang lên kế hoạch cho bản thân trong tương lai. Bạn nghĩ ra viễn cảnh về cuộc sống của mình trong tương lai.”

    “Khi nghĩ về tương lai, não bộ của bạn dễ dàng nhận ra được giá trị của những lợi ích dài hạn. Tuy nhiên, đến khi quyết định, bạn lại sống trong hiện tại. Lúc này, bộ não của bạn nghĩ về hiện tại. Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng bản thân trong hiện tại thích những thỏa mãn nhất thời, chứ không phải những kết quả trong dài hạn.”

    “Đây là lý do tại sao bạn đi ngủ với tâm trạng háo hức để chuẩn bị tạo ra sự thay đổi trong cuộc đời. Nhưng khi thức dậy, bạn lại tiếp tục những thói quen cũ. Bộ não của bạn coi trọng những giá trị dài hạn trong tương lai, nhưng lại đưa ra quyết định dựa trên những thỏa mãn nhất thời trong hiện tại”

    Có lẽ chính vì vậy mà tôi luôn đi ngủ với tâm trạng háo hức chuẩn bị dậy sớm ngày mai để hoàn thành công việc. Cuối cùng lại nhấn “Snooze” để tiếp tục giấc mơ đẹp đang dang dở của mình.

    Bạn có như vậy không?

    Giải quyết tình trạng này với “The Do Plan”

    1. Awareness: Hiểu về bản thân

    Chỉ có hiểu về những thói quen, suy nghĩ của bạn mới giúp bạn biết mình nên làm gì. Tôi gợi ý bạn sử dụng nhật ký để ghi chép về mọi hoạt động của bản thân. Sau đó, thường xuyên đọc lại để biết mình đang gặp những vấn đề gì. Xác định xem đâu là vấn đề bạn cần giải quyết. Mỗi một lần, chỉ lựa chọn cho mình một vấn đề mà thôi. 

    Liệu bạn đang sợ hãi, hay xao nhãng? Bạn thích thỏa mãn nhất thời hay cảm thấy không chắc chắn với lựa chọn của mình? Dựa vào đó, bạn tìm kiếm (brainstorm) ý tưởng và thử nghiệm những giải pháp để khắc phục tình trạng này.

    2. KISS (Keep It Small and Simple): Bắt đầu những điều nhỏ và đơn giản

    Bất kỳ điều gì bạn định làm, nhớ đặt cho mình những mục tiêu đơn giản, có thể thực hiện được. Hỏi bản thân rằng: “Ba điều đơn giản nhất bạn có thể làm hôm nay để tạo ra sự thay đổi là gì?”. Nếu ba điều vẫn là quá nhiều, hãy rút xuống còn một. Sau đó, hãy bắt tay vào làm, ngay khi bạn vừa nghĩ đến. Không chần chừ, không nghi ngại, không để cho bất kỳ một điều gì xen lẫn vào những suy nghĩ và hành động của bạn. 

    Tôi thực hiện điều này một thời gian và thấy khá hiệu quả. Ví dụ, tôi hay trì hoãn việc viết. Bạn đừng nghĩ rằng tôi là người viết thì luôn có thể viết dễ dàng. Ban đầu khi chưa có thói quen viết, tôi hay lảng tránh chuyện viết. Thay vào đó, tôi ngồi học các khóa học online, hay đọc tài liệu. Nhưng tất cả những việc này đều không có ý nghĩa gì nếu như tôi không viết. 

    Sau đó, tôi đặt mục tiêu mỗi ngày hoàn thành một bài viết. Ngay lập tức sau khi thức dậy và làm vệ sinh cá nhân, tôi ngồi vào bàn và viết. Để đơn giản hơn, tôi chẻ nhỏ việc cần làm. Tôi nghĩ về chủ đề mình cần viết từ buổi tối hôm trước. 

    Ngoài ra, tôi còn thiết lập sẵn quy trình viết, bắt đầu từ việc trả lời câu hỏi viết cho ai, về vấn đề gì, lên outline, rồi nghiên cứu. Tất cả tôi đều quy định thời gian. Khi dự định bài viết 1000 chữ, tôi chỉ nghiên cứu trong 30 phút. Hết thời gian, tôi tắt hết các tab và tập trung vào viết. Nhờ đó, tôi hoàn thành xong được bài viết của mình.

    3. The 2 minutes rule: Quy tắc 2 phút

    Dù là bất kỳ lý do gì, chỉ cần bạn nghĩ rằng đó là việc nên làm, hãy thử làm nó trong 2 phút. Làm một việc trong hai phút đơn giản, đúng không? Sợ viết, hãy viết trong hai phút. Ngại đọc sách, hãy đọc trong hai phút. Lười học Tiếng Anh, chỉ học trong 2 phút thôi. Nếu qua hai phút rồi mà bạn không muốn làm nữa, bạn có thể dừng lại. 

    Hãy kiên trì thực hiện những điều này hàng ngày. Sẽ có một ngày bạn không còn cảm thấy muốn dừng lại nữa, mà tiếp tục những công việc của mình.

    4. Keep Focused: Giữ tập trung

    Khi bạn thực hiện bất kỳ nhiệm vụ gì, hãy tập trung hoàn toàn vào nó. Điều này nói thì đơn giản nhưng thực hiện không dễ dàng. Khi làm việc, tôi thường loại bỏ tất cả những thứ có thể gây mất tập trung xa khỏi tầm mắt. Chỉ có tôi và chiếc máy tính. 

    Bạn có thể sử dụng một ứng dụng có tên Forest để duy trì sự tập trung của mình. Một khi bạn bấm nút “Start”, bạn bắt đầu trồng một cái cây. Trong thời gian bạn hoàn toàn tập trung vào công việc mà không sử dụng điện thoại, hạt giống của bạn sẽ phát triển thành cây. Nếu như bạn thoát ra khỏi ứng dụng để làm một việc khác, cây của bạn sẽ chết. Không ai nỡ giết chết một cái cây đang phát triển cả, phải vậy không?

    5. Find your motivation: Tìm kiếm động lực

    Bạn hãy tìm kiếm động lực từ bên trong của mình. Điều gì khiến bạn có cảm hứng để hoàn thành những việc mình phải làm? Viết ra một danh sách những điều bạn sẽ có được. (Có thể là cả những điều bạn sẽ phải đánh đổi khi thực hiện một điều gì đó). Nếu như đã chắc chắn điều đó mang lại nhiều lợi ích hơn cho bạn, đừng do dự nữa. Lấy những điểm tích cực này dán lên đâu đó để nhắc nhở bản thân mỗi ngày.

    Ngoài ra, nếu không thể tìm thấy động lực từ bên trong, bạn luôn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ. Bạn có thể tìm đến những người mình tin tưởng, ngưỡng mộ nhờ họ tư vấn về vấn đề của mình. Chắc chắn, họ sẽ đem lại nguồn động viên khích lệ quý giá trên hành trình của bạn.

    6. Positve Self Talk: Trò chuyện tích cực với bản thân

    Tôi là người hay nói chuyện một mình. Trong khi trò chuyện với bản thân, tôi thường nói về những điều tích cực. Tôi có niềm tin rằng nếu mình cố gắng làm việc chăm chỉ và kiên trì, tôi sẽ có được thành công. 

    Tuy nhiên, cuộc đời không bao giờ là dễ dàng. Khó khăn luôn xuất hiện khiến tôi nản lòng. Lúc này, thói quen nhắc nhở bản thân về những điều tích cực đã giúp tôi vượt qua những khoảnh khắc này. Tôi nói với bản thân tập trung vào điều mình có thể cải thiện, bỏ qua những gì bản thân không thể kiếm soát. Nhờ đó, tôi hoàn thành được mục tiêu đề ra.

    Để thực sự bắt đầu làm những việc bạn cho là nên làm không phải là việc dễ dàng.

    Nhưng bạn có nhớ lúc chơi game, dù đường đua của bạn có nhiều chướng ngại vật, bạn vẫn băng băng vượt qua để về đích?

    Vì vậy, lời khuyên cuối cùng tôi muốn dành cho bạn đó là hãy nghĩ đến viễn cảnh thành công. Bạn sẽ có lý do để bắt đầu.

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!


  • 10 cách hiệu quả giúp bạn hiểu về bản thân, sống đời mơ ước

    Có một vài bạn hỏi tôi về việc làm sao để tìm ra những điều mình mong muốn trong cuộc sống. Trong số đó, có bạn đang trải qua biến cố của cuộc đời khi hôn nhân tan vỡ, công việc gặp nhiều khó khăn. Bạn bày tỏ rằng mình không biết mình muốn gì và nên làm gì tiếp theo.

    Khi đó, tôi đã thử đặt mình vào cuộc sống của bạn để tự hỏi bản thân sẽ làm gì. Nhưng tôi không thể đưa ra được câu trả lời. Vì tôi thiếu những dữ kiện quan trọng để có thể đưa ra được quyết định. Tôi nghĩ rằng chỉ có hiểu rõ bản thân bạn mới có thể tự tìm thấy câu trả lời cho mình.

    Mỗi con người là một cuộc đời, một hoàn cảnh khác nhau, những dải tính cách khác nhau, suy nghĩ khác nhau, và còn nhiều những điều khác nhau nữa, Vì thế mà bạn là độc nhất vô nhị trong hơn 7 tỷ người tồn tại trên Trái Đất. Chỉ có bạn mới có biết mình muốn gì và nên làm gì. Bởi vậy, cải thiên khả năng tự nhận thức về bản thân là điều đầu tiên bạn nên làm để sống cuộc đời bạn mong muốn.

    Nhận thức về bản thân không phải là một tài năng thiên bẩm, nó là một kỹ năng mà bạn có thể làm chủ thông qua học tập và rèn luyện mỗi ngày. (Tất nhiên là nếu bạn muốn và sẵn sàng cam kết với nó.) Và tôi có một tin tốt dành cho bạn. Đó là  tôi biết một vài cách có thể giúp bạn hiểu rõ bản thân mình. Kiểm tra 10 cách tôi gợi ý dưới đây nhé.

    Lắng nghe toàn bộ bài viết trên The Introvert Writer Podcast.

    1. Kết nối với bản thân

    Nghe thật chung chung đúng không ạ? Làm thế nào để bạn có thể kết nối với bản thân mình? Đã bao giờ trong một ngày bạn dành 10 phút “ích kỷ” cho riêng mình? Kết nối với bản thân đơn giản chỉ là dành cho mình không gian yên tĩnh để lắng nghe từng nhịp thở và tận hưởng sự tĩnh lặng trong tâm trí.

    Nếu có điều gì bất chợt hiện lên trong đầu, bạn hãy lắng nghe mà không phán xét. Thực hành những khoảnh khắc này trong nhiều ngày, chắc chắn bạn sẽ cảm thấy những kết nối mạnh mẽ với tâm hồn mình.

    2. Đi tìm những giá trị cốt lõi của bạn

    Giá trị cốt lõi là chiếc la bàn chỉ đường cho bạn trước những mịt mù giăng lối trên đường đời. Tôi không hề biết đến giá trị cốt lõi cho đến thời điểm cách đây 6 tháng. Đó là trước khi tôi bắt đầu lại từ đầu ở tuổi 30 với con số 0 tròn trĩnh. Những câu hỏi như tôi là ai, tôi sống vì điều gì, tôi phải làm gì với cuộc đời mình là điều mà tôi đã liên tục hỏi bản thân trong những thời điểm đó (cũng giống như người bạn tôi kể ở phần đầu).

    Sau rất nhiều giờ đọc, viết và tìm kiếm câu trả lời, tôi nhận thấy mình có một số những ưu tiên trong cuộc sống. Khi không thỏa mãn được những điều này, tôi khó chịu, bất an, và luôn tìm cách thoát ra. Điển hình nhất là việc tôi liên tục thay đổi công việc. Việc sau vẫn có những vấn đề tương tự như việc trước. Có khi còn nhiều bất mãn hơn. 

    Đến khi khám phá được những giá trị cốt lõi của mình, tôi hiểu rõ về bản thân mình. Tôi biết được đâu là những điều quan trọng mà tôi dành ưu tiên trong cuộc sống. Bởi vậy tôi đưa ra quyết định dựa trên những điều này. Tôi hạnh phúc hơn vì công việc và cuộc sống tôi lựa chọn phù hợp với những giá trị của tôi.

    3. Quan tâm đến những cảm xúc tiêu cực của bạn

    Điều gì khiến bạn cảm thấy buồn bã, hờn giận, ghen tị, đố kỵ hay căng thẳng? Hoàn cảnh hay lý do gì thường dẫn bạn đến những cảm xúc như vậy? Nhận biết được điều này là một cách để bạn hiểu rõ bản thân. Chúng ta thường không kiểm soát được những cảm xúc của mình. Đặc biệt là những cảm xúc tiêu cực. Những cảm xúc này thường xuyên xảy ra, ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn. 

    Trước đây, tôi là người không biết kiềm chế cảm xúc của mình. Nhìn mặt tôi, bạn sẽ đọc vị luôn được cảm xúc của tôi. Tôi bắt đầu chú ý hơn đến cảm xúc của mình từ khi có con. Khi nuôi con, tôi có rất nhiều niềm vui và hạnh phúc. Nhưng không thể tránh được những phút giây khó chịu, bực bội. Có những lúc không kiểm soát được, tôi đã quát mắng con. Sau đó tôi lại hối hận khi làm vậy. 

    Sau đó, tôi dần ý thức hơn về cảm xúc của bản thân. Khi biết mình sắp nổi giận, tôi thường đi ra chỗ khác để bình tĩnh lại. Không hẳn khi nhận thức được, bạn sẽ hình thành ngay được thói quen hiệu quả để kiểm soát cảm xúc của mình. Tuy nhiên, một khi có ý thức, bạn sẽ tiến gần hơn đến giải pháp giúp bạn làm chủ được cảm xúc của bản thân.

    4. Dành thời gian ghi chép nhật ký

    Ý tưởng này là một cách tuyệt vời để bạn ghi lại những gì diễn ra trong thế giới của bạn. Khi ghi chép lại tất cả trải nghiệm, cảm xúc và suy nghĩ, bạn sẽ dễ dàng theo dõi và đánh giá bản thân. Nghiên cứu chỉ ra rằng chúng ta có hơn 6000 suy nghĩ trong một ngày. Nếu như cứ để nó trôi qua mà không ghi chép lại, bạn sẽ bỏ lỡ nhiều cơ hội để hiểu rõ bản thân.

    Bạn đã làm những điều gì, tại sao bạn làm nó, bạn có những cảm xúc gì khi một sự việc cụ thể diễn ra, bạn có hối hận khi làm điều đó không….Nhìn lại những sự việc và kết nối chúng với nhau, bạn sẽ thấy được một bức tranh rõ ràng hơn về chính mình.

    5. Thực hiện những bài test về tính cách hoặc sự tự nhận thức

    Một trong những cách đơn giản được nhiều người lựa chọn đó để hiểu về bản thân là thực hiện những bài test tính cách hoặc đánh giá khả năng tự nhận thức. Những bài test này giúp bạn đưa ra một cái nhìn tổng thể về bản thân, những nét tính cách đặc trưng, những điều phù hợp với con người bạn. 

    Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng bạn không nên phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả bài test. Hãy coi đó là sự tham khảo. Nhìn vào đó để có một cách tiếp cân khác khi nhìn nhận vấn đề về bản thân. Dù sao thì không thể phủ nhận rằng đây là một trong những cách hiệu quả và nhanh chóng giúp bạn tiến gần hơn đến kết quả.

    6. Hỏi những người khác nhìn nhận thế nào về bạn

    Bạn có thể tìm đến sự giúp đỡ của những người bạn, đồng nghiệp hay bất kỳ ai mà bạn tin tưởng để hỏi về cảm nhận của họ dành cho bạn. Nhờ đó, bạn biết được cái nhìn của người khác về mình. Dù bạn cho rằng bản thân nhận thức được việc mình đối xử như thế nào với người khác thì tất cả cũng chỉ là phán đoán của bạn. Hỏi họ giúp bạn xác nhận những phán đoán này. Đồng thời đưa ra được đánh giá về mối quan hệ của bạn với những người xung quanh.

    Cách thức này dù có hiệu quả nhưng cũng bộc lộ một vài khuyết điểm. Đầu tiên là rất có thể mọi người không trung thực trả lời những gì bạn hỏi. Thứ hai là bạn dễ bị ảnh hưởng bởi những gì người khác nói. Điều này khiến bạn đưa ra những phán đoán hoặc quyết định không phù hợp với bản thân. Tôi nghĩ rằng bạn nên thực hiện việc này dựa trên sự tỉnh thức. Đó là luôn đặt những nhận xét này trong mối tương quan với bản thân bạn nữa. 

    Một người bạn có hơn 6000 followers cho tôi nhận xét để cải thiện giao tiếp trên mạng xã hội. Bạn nói đôi khi cũng phải sống ảo, chụp nhiều ảnh đẹp, up thêm ảnh con cái cuộc sống lên nữa kèm theo một vài tips nữa. Tôi biết đó là những điều hiệu quả. Nhưng với một người hướng nội như tôi, thì đây chưa hẳn là lựa chọn tôi thấy thoải mái. Tôi chỉ dựa trên lời khuyên này rồi tìm cách điều chỉnh phù hợp với tôi.

    7. Nhờ sự trợ giúp từ chuyên gia 

    Những chuyên gia hay các nhà tư vấn là những người có thể giúp bạn hiểu rõ bản thân. Họ được học và đào tạo một cách bài bản để giúp bạn đào sâu hơn vào bản thân. Họ cũng cho bạn những lời khuyên quý giá trên hành trình tìm kiếm chính mình. Nếu như thật sự gặp khó khăn và không thể bắt đầu, tôi nghĩ đây là cách hiệu quả nhất để bạn tìm hiểu về con người mình.

    8. Nghĩ về những thành công và thất bại của bạn

    Hãy nhớ về những thành công hoặc thất bại của bạn. Dành thời gian để tìm hiểu và phân tích kỹ càng những “case studies” này. Sự việc đã diễn ra như thế nào? Bạn đã làm những gì? Kết quả ra sao? Nếu như được thay đổi, bạn có làm khác đi? Bạn rút ra được những điểm mạnh, điểm yếu gì của bản thân sau những sự kiện đó? 

    Tôi nghĩ rằng điều quan trọng là bạn phải giữ được cho mình một đầu óc tỉnh táo để nhìn nhận khách quan vấn đề. Đây không phải là lúc để bạn nâng cao bản thân hay tự ti vì những gì mình đã có. Điều quan trọng là bạn biết được đâu là điểm mạnh của mình để tiếp tục phát huy. Và đâu là những điểm yếu mà bạn cần cải thiện hay những sai lầm bạn cần tránh.

    9. Không ngừng học hỏi và đầu tư vào bản thân 

    Albert Einstein đã từng nói: “Khi bạn ngừng học hỏi, bạn bắt đầu chết đi”. Luôn tò mò và không ngừng học hỏi giúp chúng ta khám phá bản thân và trải nghiệm cuộc sống. Khi hiểu còn nhiều điều cần khám phá và học hỏi, chúng ta biết khiêm tốn với chính mình. Nhờ đó, bạn có được cái nhìn khách quan và chính xác về bản thân. 

    Hẳn các bạn đã biết đến hiệu ứng Dunning-Kruger trong tâm lý học. Hiểu nôm na là việc một người đánh giá năng lực của mình cao hơn năng lực thực tế của họ. Những người không hiểu rõ bản thân thường có biểu hiện như vậy. Bởi vậy, không ngừng học hỏi chính là một trong những cách giúp bạn nâng cao khả năng nhận thức về bản thân.

    10. Tập luyện. Tập luyện. Và tập luyện.

    Bạn có thể đọc rất nhiều về sức mạnh của việc hiểu bản thân. Nhưng một khi bạn không bắt tay vào hành động thì mọi thứ sẽ chỉ nằm trên trang giấy. Chúng không thể bước vào cuộc đời và trở thành một phần của bạn. 

    Nếu như 10 cách là quá nhiều, hãy chỉ chọn cho mình một cách duy nhất. Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây là bắt đầu đã là một điều tuyệt vời. Nhưng nếu bạn không “keep going” bạn vẫn có thể tụt lùi lại phía sau. Và bạn có thể mất đi tất cả những gì bạn cố gắng. Hy vọng những câu nói truyền cảm hứng dưới đây sẽ giúp bạn có động lực mỗi ngày. Mong rằng bạn không bỏ cuộc trên hành trình “tôi đi tìm tôi” của mình.

    Những lời nói truyền cảm hứng cho bạn thêm hiểu rõ bản thân mình

    • “Tự nhận thức mang đến cho bạn năng lực học hỏi từ lỗi lầm cũng như thành công. Nó giúp bạn ngày một trưởng thành hơn.” – Lawrence Bossidy
    • “Khi tôi biết mình là ai, tôi trở nên tự do.” – Ralph Ellison
    • “Nhận thức về bản thân là khả năng nhìn nhận cuộc sống của bạn một cách trung thực mà không ràng buộc về việc đúng sai, tốt xấu.” – Debbie Ford
    • “Nếu bạn không có trí tuệ cảm xúc, không có sự tự nhận thức, không thể kiểm soát những cảm xúc tiêu cực của mình, không có thấu cảm và những mối quan hệ hiệu quả, thì bất kể bạn có thông minh nhường nào, bạn cũng không thể tiến xa được.” – Daniel Goleman
    • “Mọi thứ khiến chúng ta khó chịu về người khác cũng có thể giúp chúng ta hiểu rõ bản thân mình.” – Carl Jung
    • “Tôi nghĩ nhận thức về bản thân có lẽ là điều quan trọng nhất khiến bạn trở nên thành công.” – Billie Jean King
    • “Bằng sự soi sáng từ sự tự nhận thức bền vững và sự bình tĩnh, năng lượng bên trong bạn sẽ được đánh thức và tạo ra những thay đổi diệu kỳ mà không cần bất kỳ nỗ lực nào từ phía bạn.” Nisargadatta Maharaj
    • “Khiêm tốn không phải là tự ti hay kém tự trọng. Khiêm tốn là hiểu rõ bản thân mình” – Erwin McManus
    • “Sống mà không hiểu rõ bản thân mình thì không đáng sống” – Socrates
    • “Không có sự tự nhận thức, chúng ta chỉ như những đứa trẻ nằm trong nôi.” – Virginia Woolf
    • “Sự phát triển bản thân sâu sắc nhất không xảy ra khi bạn đọc sách hay thiền định. Nó xảy ra trong cơn xung đột, khi bạn tức giận, sợ hãi, hoảng loạn. Nó xảy ra khi bạn liên tục làm những điều bạn thường xuyên làm và chợt nhận ra bạn được quyền lựa chọn”― Veronika Tugaleva

    Chúc bạn luôn “vững tay chèo” trên con đường khám phá bản thân phía trước!

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!