Tự nhận thức

Blog Bài học cuộc sống Hướng nội Journal Lối sống Mục đích sống Năng suất Phát triển bản thân Solopreneur Sách hay Sở thích Sức khoẻ Thói quen Thương hiệu cá nhân Tài chính cá nhân Tư duy Tự nhận thức Viết lách Đọc

  • Đi tìm giá trị cốt lõi định nghĩa con người bạn

    Nếu như phải lựa chọn 5 giá trị cốt lõi của bản thân, tôi sẽ chọn: yêu thương, thấu cảm, tối giản, phát triển, trung thực. Điều đó có nghĩa là gì? Có nghĩa là nếu như phải lựa chọn giữa một công việc đầu tắt mặt tối không có thời gian dành cho gia đình, tôi sẽ chọn gia đình. Nếu như phải bắt buộc phải nói ra những suy nghĩ của mình, tôi sẽ chọn trung thực.

    Khi cần phải lựa chọn giữa một ngôi nhà to rộng với một ngôi nhà vừa đủ cho cuộc sống gia đình mình, tôi sẽ chọn ngôi nhà thứ hai. Nếu như phải lựa chọn giữa tiếp tục một công việc không có khả năng phát triển và bước ra ngoài vùng an toàn để thay đổi bản thân, học nhiều điều bổ ích và có nhiều trải nghiệm sống, tôi sẽ chọn bước ra, dù có thể không dễ dàng hơn những lựa chọn ban đầu.

    Vậy đã bao giờ bạn tự hỏi giá trị cốt lõi của bản thân là gì và đi tìm câu trả lời cho nó?

    “Giá trị cốt lõi của bản thân” là gì?

    Có thể nói rằng giá trị cốt lõi của bản thân là những thứ định nghĩa con người bạn, cho biết điều gì có ý nghĩa đối với bản thân bạn, định hướng cho những quyết định và hành động trong cuộc sống của bạn. Tôi nghĩ rằng giá trị là thứ giúp phân biệt bạn với những người khác. Bởi mỗi một người sẽ có cho mình những giá trị khác nhau.

    Có người yêu thích việc phát triển bản thân, người khác lại ưu tiên cuộc sống ổn định về tài chính. Người thì ưu tiên sức khỏe, người lại quan trọng cống hiến hết mình. Dù là gì đi chăng nữa, giá trị cốt lõi của bản thân sẽ giúp bạn biết mình nên đầu tư thời gian, sức lực, tài nguyên vào đâu và như thế nào.

    Một khi cuộc sống và công việc của bạn không phù hợp với hệ giá trị của bạn, bạn sẽ cảm thấy không thoải mái và hạnh phúc. Ví dụ như trường hợp của tôi. Khi tìm kiếm một việc làm, tôi chỉ để ý đến mô tả sơ qua về vị trí công việc và mức lương, hầu như tôi không bao giờ dám hỏi những điều tôi thực sự quan tâm như thời gian hay cách thức làm việc. Tôi sợ họ nghĩ rằng tôi là người không biết cống hiến cho công việc.

    Tuy nhiên, tôi cũng rất muốn có có một công việc có thời gian linh hoạt khi còn phải nuôi con nhỏ, hay có thể toàn tâm toàn ý cho gia đình để lại công việc phía sau cánh cửa khi đã về nhà. Chính vì đi làm nhưng lúc nào cũng không hoàn toàn thoải mái về công việc, tôi luôn nhấp nhổm không yên. Tôi lại tìm kiếm cơ hội để chuyển sang một công việc khác mà tôi nghĩ là tốt hơn (nhưng lại không phù hợp hơn).

    Do đó, khi biết được giá trị cốt lõi của bản thân, bạn sẽ có những quyết định đúng đắn phù hợp cho riêng mình. Nhờ vậy mà có một cuộc sống có ý nghĩa hơn. Khi tìm thấy hệ giá trị của mình, tôi đã bắt đầu hành trình dấn thân vào công việc viết lách tự do với nhiều niềm vui và ý nghĩa mà không tiền bạc hay bất kỳ điều gì có thể so sánh được.

    Làm sao để biết giá trị cốt lõi nào đại diện cho bạn?

    Rất nhiều người trong chúng ta lầm tưởng về những giá trị của mình. Họ tưởng rằng những giá trị họ mong muốn trong suy nghĩ chính là những giá trị đại diện cho bản thân mình. Hoàn toàn không phải.

    Bạn sẽ tìm được những giá trị cốt lõi của bản thân thông qua hành trình khám phá chính mình. Nếu như có được một người tư vấn chuyên nghiệp hỗ trợ bạn trong quá trình khám phá này, có thể bạn sẽ nhanh chóng nhận ra hơn. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể tự nhận ra miễn là bạn luôn chân thật, kiên trì và quyết đoán khi thực hiện những bước sau đây.

    Bước 1: Nhìn lại bản thân

    Khi muốn tìm ra những giá trị của bản thân, tôi đã thực sự ngồi xuống, nghĩ lại về tất cả sự việc trong quá khứ. Tôi nhớ lại những quyết định tôi đã đưa ra, sai lầm tôi từng mắc phải, hoặc thành công tôi có. Tôi ghi chép lại hoàn cảnh, nguyên nhân, lý do, hoặc tất cả những điều tôi nghĩ một cách ngắn gọn vào nhật ký.

    Ví dụ, tôi từng nhận lời làm việc cho một công ty, nhưng sau một thời gian ngắn, tôi đã xin nghỉ việc. Vì công việc này đòi hỏi làm việc thường xuyên 12, 13 tiếng một ngày. Tôi sẵn sàng làm thêm giờ, nhưng với tần suất quá thường xuyên như vậy (6/7 ngày), tôi không đáp ứng được. Tôi nhận thấy mình không có thời gian cho bản thân, tái tạo năng lượng và học hỏi những điều mới, vì luôn mệt mỏi. Có lẽ, tôi là người quan tâm đến cân bằng cuộc sống, phát triển của bản thân? Chính những điều này đã ảnh hưởng đến quyết định nghỉ việc của tôi?

    Tips: Câu hỏi gợi ý

    Bạn có thể sử dụng những câu hỏi dưới đây để định hướng cho quá trình của mình:

    • Nếu không phải lo lắng gì về tiền bạc hay những vấn đề khó khăn bạn gặp phải trong thực tế, bạn sẽ làm gì?
    • Khi bạn đọc tin tức hay các mẩu chuyện, thể loại nào thường có tác động tích cực lên bạn?
    • Bạn tự hào nhất về điều gì?
    • Khoảnh khắc nào khiến bạn hạnh phúc nhất?
    • Thành công/Thất bại lớn nhất của bạn?
    • Khi nào bạn sợ hãi nhất?
    • Điều gì làm bạn xấu hổ?
    • Với bạn điều gì là quan trọng nhất?

    Khi hỏi mình những câu hỏi này, hãy nhớ rõ về hoàn cảnh xảy ra sự việc, bạn đã làm gì, quyết định như thế nào, kết quả là gì và bạn đã học được điều gì. Từ đó bạn sẽ có một cái nhìn bao quát hơn về chính bản thân mình.

    Bước 2: Tìm câu trả lời từ những người bạn thân nhất

    Gần đây, tôi gửi email cho một vài người bạn thân cũ. Chúng tôi chia sẻ về cuộc sống, công việc, và những chuyện riêng tư. Tôi cũng hỏi các bạn suy nghĩ, cảm nhận thế nào về con người tôi. Hầu như ai cũng nhận xét tôi là người thật thà, tình cảm và biết quan tâm đến người khác. Vậy có thể nào tình yêu, sự thành thật, hay biết quan tâm là những giá trị bản thân của tôi?

    Bạn cũng có thể hỏi ý kiến những người xung quanh mình xem họ nghĩ gì về mình. Có thể bạn sẽ nhận được câu trả lời bất ngờ từ họ. Hãy để dành những câu trả lời này như một sự tham khảo để tiếp tục chọn ra cho mình những giá trị phù hợp nhất với bản thân bạn. Bạn nên xem xét kỹ lưỡng tránh để những ý kiến của người khác tác động quá lớn đến phán đoán của bạn.

    Bước 3: Tham khảo danh sách giá trị và chọn ra giá trị phù hợp nhất

    Tôi tập hợp một danh sách gồm gần năm trăm giá trị cốt lõi. Bạn có thể sử dụng danh sách này kết hợp với những phân tích, kết luận có được từ hai bước trên để lựa chọn ra cho mình 20 giá trị phù hợp nhất.

    Sau đó, hãy rút ngắn xuống còn 10 giá trị.

    Xem lại một lần nữa, và rút ngắn xuống còn 5 giá trị.

    Cuối cùng, hãy xếp nó theo thứ tự ưu tiên của bản thân.

    Như đã nói ở trên, dưới đây là danh sách gồm 5 giá trị cốt lõi của bản thân tôi trong năm nay:

    Phát triển

    Tôi quan tâm đến việc phát triển bản thân, học hỏi điều mới mẻ và áp dụng chúng vào cuộc sống mỗi ngày. Tôi hiểu rằng nếu không thể tạo ra thay đổi tích cực lên bản thân, không đơn giản là bạn đang đứng yên tại chỗ, mà thực chất là đang tụt lại phía sau.

    Trung thực

    Tôi luôn chọn trung thực làm một trong những tính cách của mình. Tôi tin điều này sẽ giúp tôi có được những mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống.

    Yêu thương

    Mỗi khi quyết định làm việc gì, tôi luôn luôn nghĩ đến gia đình đầu tiên. Tôi cân nhắc lợi ích và khó khăn có thể mang lại cho các thành viên trong gia đình trước khi đưa ra những quyết định của bản thân mình. Ngoài ra, tôi cũng dành thời gian cho những người bạn bè có ảnh hưởng tích cực đến cuộc sống của tôi. Trao đi yêu thương cũng là cách giúp tôi cảm thấy hạnh phúc hơn trong cuộc sống.

    Tối giản

    Tôi yêu sự tối giản. Với tôi, tối giản là tập trung vào những điều quan trọng, hay giá trị cốt lõi của bản thân, lược bỏ những điều làm cho bạn không hạnh phúc. Tối giản là một trong những nguyên tắc giúp tôi đưa ra những lựa chọn cho cuộc sống của mình.

    Thấu cảm

    Tôi từng là một người hay cáu gắt, không biết lắng nghe, chỉ quan tâm đến những gì mình nói. Đến khi có con, tôi bắt đầu học cách lắng nghe và thấu hiểu con cũng như tất cả mọi người trong cuộc sống.

    Những giá trị của bạn có thể sẽ thay đổi theo thời gian. Từng giai đoạn của cuộc đời bạn sẽ có những ưu tiên riêng cho mình, nên sẽ có những giá trị cốt lõi khác nhau với vị trí thứ tự ưu tiên không giống nhau. Vì vậy, nhìn lại và cập nhật những giá trị của mình sau một khoảng thời gian là một điều cần làm. Hãy coi như đây là khoảng thời gian “me time” để bạn tận hưởng hành trình phản tư thú vị của bản thân mình.

    Tìm ra giá trị cốt lõi của bản thân giúp bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về chính mình. Từ đó, có được định hướng tốt hơn trong tương lai. Có lẽ, bạn cũng sẽ trở nên tự tin hơn với những gì sắp đến. Hy vọng rằng, bài viết này có thể giúp các bạn (dù chỉ một phần trăm thôi) tìm ra những giá trị riêng cho mình để kiến tạo cuộc sống hạnh phúc và tràn đầy ý nghĩa của riêng mình.

    Đọc thêm:

    Q

    Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
    Write to grow, then inspire!

    8 comments on Đi tìm giá trị cốt lõi định nghĩa con người bạn

  • Tìm mình trong thế giới hậu tuổi thơ: Lòng trắc ẩn và thấu cảm là liều thuốc quan trọng trong hành trình chữa lành

    Khi nghe tựa đề cuốn sách mới của chú Đặng Hoàng Giang, tôi đã không chần chừ đặt ngay cho mình một cuốn. Vì trước đó, tôi đã cực kỳ ấn tượng với những “Thiện, Ác, Smartphone”, “Bức xúc không làm ta vô can” hay “Điểm cuối của cuộc đời”.

    Chú Đặng Hoàng Giang luôn mang đến cho tôi những cái nhìn mới, đi ngược với số đông. Chú luôn tiếp cận vấn đề từ cả hai phía, chứ không chỉ một chiều.  Bằng lòng trắc ẩn, thấu cảm và sự kiên trì, “sau khi ngồi với nhau từ mùa xuân năm nay đến mùa hè năm sau”, chú đã viết nên một cuốn sách mang lại nhiều cảm xúc cho bất cứ ai đã từng là người trẻ và đang trải qua tuổi trẻ.

    Đọc cuốn sách, ai cũng sẽ có cho mình một sự chiêm nghiệm về cuộc sống, về những mối quan hệ gia đình. Đặc biệt, cuốn sách có thể giúp mỗi người chúng ta bắt đầu đặt những bước chân đầu tiên trên hành trình chữa lành tâm hồn mình.

    Lần đầu tiên tôi biết đến “cha mẹ độc hại”

    Hiếm có cuốn sách nào mà tôi đọc một mạch không ngừng nghỉ cho đến trang cuối cùng như vậy. Nhân vật nào cũng làm tôi xúc động, rơi nước mắt. Tôi hoàn toàn đồng cảm với mọi suy nghĩ hành động của các nhân vật trong cuốn sách. Tôi cảm thấy như đang hòa mình vào với cuộc đời của nhân vật. Không phán xét. Không chỉ trích. Chỉ cảm thông.

    Cuốn sách có những câu chuyện về người trẻ, và cả những người làm bố làm mẹ – những người đã từng bị tổn thương trong quá khứ. Ai cũng có trong mình những nỗi đau. Có lẽ, bởi những nỗi đau đó chưa được chữa lành, mà họ vô tình gây nên nỗi đau vô hình lên thế hệ tiếp theo. Cha mẹ độc hại – tôi nghĩ không chỉ nói về những người cha người mẹ bạo hành con cái về thể xác, mà là những vị phụ huynh hành hạ con cái mình bằng vỏ bọc yêu thương.

    Ai cũng nói rằng sẽ mong những điều tốt đẹp nhất cho con. Ai cũng nói sẽ làm tất cả vì con. Nhưng con cái đôi khi chỉ cần những điều đơn giản thôi, là thời gian, là tình yêu thương và sự thấu cảm. “Buồn cái gì? Mày thì có cái gì mà buồn? Sao không buồn thay cho bố mẹ mày phải kiếm tiền ý”.  Đôi khi, cha mẹ bận bịu với nỗi lo cơm áo gạo tiền mà quên mất đi những điều đó.

    Cơm áo gạo tiền cũng quan trọng, nhưng có những thứ không cần mua bằng tiền cũng làm cho những đứa trẻ hạnh phúc hơn bất kỳ điều gì, đó là sự quan tâm và thấu hiểu của cha mẹ. Họ quên mất tại sao họ lại sinh ra những đứa trẻ? Hay họ sinh ra những đứa trẻ không phải là để làm cho chúng được hạnh phúc mà chỉ để phục vụ nhu cầu thờ phụng và chăm sóc khi về già?

    Câu chuyện đưa tôi về với “thế giới hậu tuổi thơ” của mình

    Câu chuyện ở M.H trong phần ba “Trong ngục tù của tình yêu” là câu chuyện mang lại cho tôi nhiều cảm xúc nhất. M.H làm thông dịch viên cho các quan chức của một cơ quan nhà nước – công việc khiến bố mẹ tự hào vì cho nó là “danh giá”. Tuy nhiên, thứ làm cô đam mê lại là âm nhạc.

    Hàng ngày, cô phải trang điểm rồi khoác lên mình bộ váy và áo vest công sở mà cô vốn dị ứng. Với cô, “thành tích là thứ duy nhất có thể dùng để khiến bố mẹ yêu thương”. Cô thương bố mẹ, “một tình thương đầy sợ hãi, tuyệt vọng và bế tắc”. Cô cũng biết bố mẹ cô thương cô với “một tình thương đầy kỳ vọng, một tình thương làm đau hơn là nuôi dưỡng nhau”.

    Tôi cảm thấy một phần của mình trong đó. Tôi luôn sống trong sự kỳ vọng của mẹ. Mẹ tôi luôn mong muốn tôi đi du học và vào làm việc tại Hội sở chính của một trong bốn ngân hàng thương mại lớn nhất. Vì mẹ tôi cũng làm việc trong ngành này, mẹ nghĩ rằng tôi sẽ có một tương lai tốt với nguồn thu nhập ổn định nếu thành công.

    Dù mẹ tôi không phải kiểu người hay đi khoe khoang khắp nơi, nhưng khi gặp gỡ mọi người và được hỏi thăm về con cái, mẹ muốn được tự hào khi kể về thành tích, vị trí hay nơi làm việc của tôi. Tôi đã không làm theo ý mẹ. Hay đúng hơn là tôi không đủ khả năng đáp ứng được nguyện vọng của mẹ.

    Tôi làm ngược lại với tất cả những gì mẹ mong muốn. Theo như mẹ nói, tôi đã làm mẹ thất vọng vì đã nuôi tôi ăn học tốn bao nhiêu tiền của, để rồi cuối cùng tôi lại lấy chồng, sinh con và nghỉ việc ở nhà trông con. 

    Tôi không biết mình đã làm gì sai. Mọi người đều nói rằng, tôi phải hiểu cho mẹ. Những mong muốn của mẹ là hết sức bình thường. Một người tốt nghiệp đại học và có nền tảng tốt như tôi lại ở nhà chăm sóc em bé. Mà công việc của mẹ thì gặp rất nhiều người, nên nếu họ hỏi, mẹ không biết phải trả lời sao. Mẹ thất vọng và buồn là chuyện thường. Tôi có thể hiểu cảm giác của mẹ. Nhưng tôi không hiểu mình đã làm gì sai?

    Tôi không trộm cắp, không đua đòi, không làm việc gì xấu gây tổn hại đến mọi người. Chỉ đơn giản là tôi cho phép mình nghỉ một khoảng thời gian để chăm sóc hai em bé. Vì tôi tin, với con trẻ, điều tuyệt vời nhất là có bố mẹ ở bên, cảm nhận tình yêu thương và sự quan tâm của bố mẹ hàng ngày. Nhưng mẹ sẽ không bao giờ hiểu điều đó. 

    Có khoảng thời gian tôi cũng có mâu thuẫn dù muốn sống cuộc đời của mình nhưng vẫn muốn bố mẹ yên tâm như cô bạn Minh Khuê. Vậy nên tôi cũng định đầu hàng, làm theo những điều mẹ muốn. Tuy nhiên, nếu như cứ tiếp tục đáp ứng những nhu cầu của mẹ, vậy còn những nhu cầu của tôi? Liệu tôi có còn là chính tôi, khi sống cuộc đời của mẹ? 

    Chú Giang đã viết:”Khi đứa trẻ thực hiện được mong muốn của họ, họ cảm thấy cái tôi của mình được vuốt ve, bản thể của mình lành lặn, cuộc sống của mình đầy đủ có ý nghĩa. Khi đứa trẻ không đáp ứng được hoặc không muốn đáp ứng nhu cầu của họ, họ sẽ đau đớn sợ hãi hay giận dữ như một trẻ sơ sinh bị bỏ rơi.

    Để chống lại cảm giác suy sụp tan vỡ, thất bại, họ đánh trả bằng cách cáo buộc đứa con là kém cỏi, vô dụng (khi nó không có khả năng thực hiện mong muốn của họ), hay ích kỷ, không biết nghĩ, không biết thương bố mẹ (khi nó khước từ).”

    Tôi nghĩ mình may mắn khi khước từ mong muốn của mẹ, để sống cuộc sống cho riêng mình. Tuy nhiên, tôi vẫn tổn thương vì mối quan hệ không lành lặn với mẹ. Tôi vẫn loay hoay trên hành trình chữa lành, cho những tổn thương của tôi và cả của mẹ. Tôi hy vọng ngày nào đó, tôi sẽ tìm thấy ánh sáng phía cuối con đường mờ mịt tôi đang đi.

    Chữa lành bằng trắc ẩn và thấu cảm

    Compassion (n.): A feeling of deep sorrow for another who is stricken by misfortune, accompanied by a strong desire to alleviate the suffering.

    Empathy (n.): The ability to step into the shoes of another person, aiming to understand their feeling and perspectives, and to use that understanding to guide our actions.

    Anonymous

    Với chú Đặng Hoàng Giang, trắc ẩn là “sự thương cảm hướng vào trong, coi bản thân là một thực thể để mình chăm sóc và quan tâm, đặc biệt trong lúc mình khổ đau nhất”. Thấu cảm giúp chúng ta đặt mình vào vị trí của người khác để hiểu họ, đồng thời buông bỏ oán giận và cay đắng đối với những người đã gây ra đau khổ cho mình, đem lại cho mình cảm giác tự do, giải phóng và thoải mái về tinh thần.

    Có thể nói rằng, trắc ẩn và thấu cảm cực kỳ cần thiết cho cuộc sống. Không phải ngẫu nhiên, năng lực thấu cảm, kỹ năng về trí tuệ cảm xúc lại được xếp vào những kỹ năng cần thiết phải có cho công dân thế kỷ mới. Khả năng lắng nghe và thấu hiểu nỗi đau của người khác giúp kết nối mọi người lại với nhau, tạo ra những mối quan hệ tốt đẹp hơn trong cuộc sống.

    “Tìm mình trong thế giới hậu tuổi thơ” là món quà tinh thần ý nghĩa cho tất cả mọi người. Ai cũng nên đọc cuốn sách này một lần trong đời, để thấy mình, thấy người, hiểu mình và hiểu người hơn. Từ đó có thể tự chữa lành cho chính mình.

    No comments on Tìm mình trong thế giới hậu tuổi thơ: Lòng trắc ẩn và thấu cảm là liều thuốc quan trọng trong hành trình chữa lành