Blogging

Hiện nay, ngày càng có nhiều người quan tâm đến blog và bắt đầu viết blog. Tuy nhiên, để xây dựng được blog thành công không phải là việc dễ dàng với bất kỳ ai. Vậy cần chuẩn bị những gì trước khi bắt đầu viết blog để bạn có thể kiên trì đến cùng và chạm tay đến thành công?

11 điều quan trọng cần biết này được đúc kết từ quá trình xây dựng blog trong suốt hơn một năm qua của The Introvert Writer.

Chúng ta cùng nhau khám phá nhé!

Bắt đầu với câu hỏi tại sao

Dành thời gian trả lời câu hỏi “Tại sao bạn muốn bắt đầu viết blog?” một cách nghiêm túc là việc đầu tiên cần làm. Nhiều bạn cho rằng việc này thật sáo rỗng và không cần thiết. Nhưng bắt đầu mà không biết rõ tại sao dễ khiến bạn sớm bỏ cuộc sau một thời gian ngắn. Vì bạn không có động lực để tiếp tục. Một lý do rõ ràng với kế hoạch và mục tiêu phù hợp sẽ định hướng cho con đường phía trước của bạn, giúp bạn tránh được tình trạng thích thì làm, chán rồi bỏ.

Liệt kê tất cả các lý do bạn khiến bạn bắt đầu, nghĩ đến những khó khăn bạn có thể đối mặt và tự hỏi bản thân liệu đã thực sự sẵn sàng. Bạn có thể muốn bắt đầu viết blog để thỏa mãn sở thích, đam mê, xây dựng thương hiệu cá nhân hay phát triển sự nghiệp kinh doanh? Dù câu trả lời là gì, một khi có trong tay do cụ thể, bạn đã bước những bước đầu tiên trên hành trình blog “vạn dặm” của mình.

Đọc thêm: Blog là gì và tại sao bạn nên sở hữu một chiếc blog?

Luôn có một chủ đề dành cho bạn

Nhiều bạn băn khoăn không biết nên bắt đầu viết blog về chủ đề gì. Bắt đầu từ chính bản thân sẽ giúp bạn tìm thấy câu trả lời. Dù hầu như mọi chủ đề bạn thích có thể đều đã có những blogger khác khai thác và phát triển, nhưng mỗi người cũng sẽ có cách nhìn, trải nghiệm và cách thức triển khai bài viết khác nhau. 

Không những thế, bạn cũng có thể phát hiện ra các chủ đề mới lạ khi tìm tòi, đào sâu vào những gì mình thực sự quan tâm, yêu thích. 

Nếu cần hỗ trợ, bạn có thể tham khảo một số công cụ gợi ý như Answer the Public hay Blog Topic Idea Generator.

Tạo một nơi lưu trữ các ý tưởng

Có sẵn nguồn ý tưởng dồi dào sẽ giúp bạn không bao giờ phải rơi vào tình trạng bí ý tưởng, không biết hôm nay nên viết về vấn đề gì. Tuy nhiên, ý tưởng thường đến và đi một cách bất chợt. Nếu không lập tức lưu lại, bạn sẽ nhanh chóng quên đi. Sử dụng các ứng dụng hỗ trợ việc lưu trữ ý tưởng như Evernote hay đơn giản là Google Sheet có thể giúp bạn tránh được tình trạng này.

Nghiên cứu từ khóa là điều không nên bỏ qua

Bạn tạo ra những bài viết tuyệt vời nhưng nếu người đọc không thể tìm thấy chúng thì điều đó chẳng có ý nghĩa gì cả. Nghiên cứu từ khóa giúp bạn tối ưu bài viết để Google có thể lựa chọn và hiển thị chúng trên trang kết quả tìm kiếm. Đây được xem như một trong những việc quan trọng bạn không nên bỏ qua nếu muốn xây dựng blog thành công. 

Một số công cụ nghiên cứu từ khóa như Google Keyword Planner, Keywordtool.io, Keyword Everywhere, KWfinder giúp khảo sát số lượng, xu hướng tìm kiếm và độ khó của từ khóa. Từ đó, bạn sẽ đưa ra được quyết định sử dụng từ khóa phù hợp cho bài viết của mình.

Lên kế hoạch nội dung cho blog

Khi bắt đầu viết blog, bạn nên có một kế hoạch nội dung trong khoảng 3-6 tháng. Mục đích của việc này là giúp bạn kỷ luật với lộ trình đã có, duy trì tần suất đăng bài đều đặn và làm việc hướng tới mục tiêu. Bạn có thể sử dụng Airtable, Notion hoặc plugin Editorial Calendar trên WordPress để lên kế hoạch nội dung dễ dàng, tiện lợi. 

Thu thập email ngay khi bắt đầu viết blog

Thu thập email là một cách kết nối với độc giả hiệu quả. Bằng các hình thức email khác nhau, bạn có thể lôi kéo người dùng quay trở lại blog, hay quảng bá sản phẩm dịch vụ nhằm tăng tỷ lệ chuyển đổi hoặc đơn giản là thăm dò, khảo sát ý kiến khách hàng để cải thiện nội dung và chất lượng của blog. 

Quan trọng là, đừng chờ đợi khi blog thực sự lớn mạnh mới bắt đầu. Bạn có thể cài đặt form thu thập email ngay sau khi xuất bản những bài viết đầu tiên. Một gợi ý nhỏ giúp bạn thu thập email hiệu quả đó là cung cấp những món quà miễn phí như ebook, khóa học, checklist khuyến khích người đọc để lại email. 

Bài viết hôm nay là khoản đầu tư dài hạn cho mai sau

Giống như một món đầu tư dài hạn, những bài viết bạn đăng trên blog theo thời gian sẽ đem lại cho bạn “lợi nhuận kép” đặc biệt. 

Một thống kê từ Hubspot cho thấy, 73% lượt truy cập Hubspot blog trong tháng 2/2014 đến từ những nội dung đã được xuất bản trước đó. Và 33% lượt truy cập của năm 2014 đến từ những nội dung được xuất bản trước năm 2013. Số liệu này cho thấy nếu họ có đi du lịch một tháng và không hề thực hiện bài đăng nào trên blog, họ vẫn có thể tạo ra 73% lượt truy cập bằng những gì họ đã thực hiện trong quá khứ. Vì lẽ đó, những nội dung được tạo ra trên blog hôm nay sẽ là một khoản đầu tư mang lại lợi nhuận tốt cho mai sau.

Đừng cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người

Khi bắt đầu viết blog, chắc hẳn bạn sẽ có nhiều kỳ vọng. Kỳ vọng có nhiều người đọc bài viết, yêu thích chúng và để lại những lời nhận xét tốt đẹp. Sự thật, trái lại, đôi khi không diễn ra như ý muốn. Có thể bạn sẽ phải đối mặt với sự phản đối hay những lời nhận xét tiêu cực cho nội dung của mình. Trong trường hợp này, hãy tư duy tích cực và xem đó như những góp ý chân thành cho sự tiến bộ của bạn.

Tuy nhiên, cũng cần nhấn mạnh một điều rằng, bạn không thể làm hài lòng tất cả mọi người. Ngay cả những blogger nổi tiếng, đôi khi, cũng nhận về lời nhận xét không tốt cho các sản phẩm của họ. Việc cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người có khi lại phản tác dụng, khiến bạn mất đi bản sắc riêng.

Cùng một vấn đề, mỗi người sẽ có những cách nhìn nhận khác nhau. Góc nhìn khác biệt của bạn có thể không phù hợp với người này, nhưng biết đâu sẽ thực sự hữu ích với người khác. Hiểu được nét độc đáo của mình và phát huy chúng giúp bạn hình thành và phát triển phong cách viết riêng, và nhanh chóng có thêm những độc giả trung thành cho blog.

Không nên nghĩ đến việc kiếm tiền từ tiếp thị liên kết hoặc quảng cáo quá sớm

Thời gian đầu, bạn nên tập trung xây dựng nội dung, quảng bá blog để gia tăng lượt truy cập cho website thay vì nghĩ ngay đến việc kiếm tiền từ tiếp thị liên kết hoặc quảng cáo quá sớm. Ngoài ra, bạn cũng nên dành thời gian xây dựng mối quan hệ với các blogger khác để tạo được sự uy tín và chuyên nghiệp cho trang web của mình. Bài học này mình học được từ Adam Enfroy. Anh chia sẻ về lộ trình bạn có thể theo đuổi sau khi cho ra đời blog với khoảng 5-10 bài đăng trụ cột lần lượt là:

• Từ tháng đầu tiên đến tháng thứ 3 (hoặc từ 0 – 2.500 lượt truy cập/tháng): Tập trung chủ yếu vào việc kết nối và xây dựng backlink. Ngoài ra, nếu có thể, hãy cung cấp một số dịch vụ tư vấn hoặc khóa học trực tuyến.
• Từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 6 (hoặc từ 2.500 – 10.000 lượt truy cập/tháng): Sau khi blog đã hoạt động và có lượt truy cập ổn định, hãy bắt đầu tham gia các chương trình tiếp thị liên kết.
• Từ tháng thứ 7 đến tháng thứ 12 (hoặc 10.000 – 50.000 lượt truy cập/tháng): Tiếp tục tập trung vào tiếp thị nội dung, quảng bá blog và xây dựng backlink. Trọng tâm lúc này là gia tăng lưu lượng truy cập cho các trang mang lại thu nhập cao trong website của bạn.
• Từ tháng thứ 12 trở đi (hoặc hơn 50.000 lượt truy cập/tháng): Đa dạng hóa thu nhập bằng cách thêm vào một số sản phẩm dịch vụ bạn chưa có như bài đăng được tài trợ hay membership subscription.

Chuẩn bị và quản lý tài chính

Dù đang đi làm và muốn bắt đầu viết blog như một nghề tay trái hay dự định bỏ công việc hiện tại và chuyển sang làm blogger full time, bạn cũng nên tiết kiệm một khoản dự phòng để đầu tư và phát triển blog thuận lợi. Đầu tiên là một khoản tiền nho nhỏ để duy trì blog. Ngoài ra, còn có thể là khoản sinh hoạt phí trong vòng 6 tháng nếu bạn muốn nghỉ việc và làm blogger full time. 

Bạn cũng nên theo dõi chi tiêu – thu nhập chặt chẽ ngay từ những ngày đầu tiên và sử dụng một tài khoản chuyên biệt để quản lý tất cả các vấn đề liên quan đến blog. Như vậy, khi blog lớn dần, mọi vấn đề liên quan đến tài chính sẽ đơn giản và dễ dàng hơn.

Kiên trì là chìa khóa của thành công 

Như đã nói phía trước, blog chính là một khoản đầu tư dài hạn. Nhưng khác với những loại hình đầu tư khác, bạn cần đầu tư không chỉ tiền bạc mà còn là công sức và thời gian.

Sẽ cần nhiều thời gian để bạn có thể thiết lập, xây dựng và phát triển blog đem lại thành công nhất định. Theo một báo cáo từ Marketing Benchmarks, trung bình sau khi có khoảng từ 11-20 hoặc 21-50 bài viết, các công ty mới có được sự tăng trưởng khoảng 45% về lưu lượng truy cập. Càng tạo ra nhiều nội dung chất lượng, cơ hội phát triển blog càng lớn. Và tất nhiên, để tạo ra nội dung chất lượng, sẽ cần bạn kiên trì tìm tòi, học hỏi và phát triển kỹ năng. 

Thành công sẽ không đến sau một đêm. Những blogger thành công nhất trên thế giới là những người thực sự kiên trì và nỗ lực không ngừng để đem đến những nội dung có giá trị cho độc giả của họ.

Để kết thúc bài viết này, tôi muốn mượn một câu nói của Arthur Ashe – vận động viên quần vợt nổi tiếng người Mỹ. Câu nói đó là “Chìa khóa quan trọng dẫn đến thành công là sự tự tin. Và chìa khóa của tự tin nằm ở sự chuẩn bị.”

Tin rằng 11 gợi ý nhỏ này sẽ phần nào giúp bạn có được chuẩn bị hoàn hảo cho một hành trình blog đầy hứa hẹn phía trước.

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

“Em đã đọc hầu hết các bài viết của chị trên blog, em rất thích lối viết của chị, rõ ràng dễ hiểu nhưng không hề nhàm chán.”

“Khi mình đọc các bài viết của chị, mình đều thấy có sự đồng cảm và thích cách viết của chị.”

“Chị rất ấn tượng về những bài viết chân tình, gần gũi của em. Đặc biệt, một số chia sẻ thực sự đã “chạm” vào bên trong tâm hồn chị, khiến chị đồng cảm sâu sắc.”

“Do đồng điệu với những lời chị chia sẻ trên podcast của chị nên mình đã tìm đến blog The Introvert Writer.”

Đây là một vài nhận xét tôi có được sau khi đăng tải gần 70 bài viết trên The Introvert Writer trong suốt 8 tháng qua^*. 

Nhiều độc giả tham dự tư vấn 1:1 thường hỏi tôi về cách viết blog. Phần lớn mọi người đều muốn biết làm sao để viết đơn giản, dễ hiểu tạo được sự đồng cảm nơi độc giả mà vẫn tối ưu với công cụ tìm kiếm. 

Tôi chẳng có bí quyết gì và thực sự vẫn thấy bản thân vẫn còn nhiều thiếu sót trong viết lách. Tuy nhiên, những lời nhận xét có cánh của độc giả đã tiếp cho tôi thêm sức mạnh và tự tin để cho ra đời bài viết này. 

Nếu bạn cũng tò mò về cách viết blog post mang đậm dấu ấn cá nhân, tạo được sự đồng cảm sâu sắc với độc giả mà vẫn “chuẩn SEO”, mời bạn dừng chân đôi chút để cùng “đọc chậm” bài viết này nhé!

Blog post là gì?

“A blog post is any article, news piece, or guide that’s published in the blog section of a website. A blog post typically covers a specific topic or query, is educational in nature, ranges from 600 to 2,000+ words, and contains other media types such as images, videos, infographics, and interactive charts.”

Hubspot

Blog post (bài đăng trên blog) là bất kỳ bài báo, mẩu tin tức hoặc hướng dẫn nào được xuất bản trong phần blog của một trang web. Một bài đăng trên blog thường nói về một chủ đề hoặc thắc mắc cụ thể có tính giáo dục nào đó. Nội dung của blog post thường nằm trong khoảng từ 600 đến hơn 2.000 từ. Kèm theo đó là hình ảnh, video, infographic, biểu đồ hoặc các phương thức biểu đạt khác có thể.

Bài đăng blog chia sẻ thông tin, cách nhìn, cảm nghĩ hay câu chuyện về tất cả những chủ đề mà website muốn hướng tới. Nhờ blog post, lưu lượng truy cập có thể tăng lên đáng kể, giúp gia tăng nhận diện thương hiệu, xây dựng được niềm tin nơi độc giả, khách hàng, quảng bá sản phẩm dịch vụ đến một bộ phận rộng rãi người dùng và tạo ra doanh thu. 

Cũng theo trang Hubspot, 6 loại blog post phổ biến nhất có thể kể đến:

The “How-To” Post  

Bài đăng dạng “Làm thế nào để…”, giải thích từng bước cách thức để làm một việc gì đó. Bài viết cũng cho người đọc công cụ hoặc hướng dẫn để họ có thể thực hiện hiệu quả.

Ví dụ: Tạo blog cá nhân dù không biết code với 9 bước đơn giản

The List-Based Post  

Bài đăng dạng liệt kê, thường sẽ chia nhỏ các bước hoặc các vấn đề để bạn có thể thực hiện một điều gì đó. Thương dạng này rất đơn giản, nhắm trúng vào vấn đề và hiệu quả. 

Ví dụ: 15+ ý tưởng nghề tay trái gia tăng thu nhập

The “What Is” Post 

Bài văn giải thích khái niệm với mục đích thông tin và chia sẻ kiến thức về một vấn đề cụ thể nào đó. 

Ví dụ: Tự nhận thức – Kỹ năng quan trọng để thành công

The Pillar Page Post (“Ultimate Guide”) 

Bài đăng “trang trụ cột” (Dạng hướng dẫn toàn tập để làm điều gì đó). Thường là một bài báo dài, đi sâu về một chủ đề nào đó, chứa đựng nhiều thông tin quan trọng, có ví dụ và quy trình cùng nhiều thông tin hữu ích khác. 

Ví dụ: Tất cả những điều bạn cần biết về xây dựng thương hiệu cá nhân

The Newsjacking Post 

Bài đăng “bắt trend”, “ăn theo” được tận dụng nhiều để quảng cáo sản phẩm. Ví dụ như ăn theo chiến thắng của đội tuyển Việt Nam hay trend “cô Ba Sài Gòn”

The Infographic Post 

Bài đăng có nội dung được trình bày bằng đồ họa

Ví dụ: Content Creator 101: Tôi muốn trở thành content creator

Tham khảo: 6 mẫu blog post miễn phí từ Hubspot. 

Thế nào là một “good blog post”?

Mỗi người sẽ có một quan điểm thế nào là một bài đăng tốt không giống nhau. Trong bài viết này, tôi muốn đưa ra quan điểm về một bài blog tốt dựa trên trải nghiệm, suy nghĩ và sự nghiên cứu của bản thân. 

• Đơn giản, rõ ràng, dễ đọc, dễ hiểu đến mức một cậu bé/cô bé 14 tuổi cũng có thể hiểu điều bạn muốn nói.
• Giải quyết “nỗi đau” của một đối tượng cụ thể. Không chỉ đơn giản cho họ câu trả lời mà còn gợi ý hành động cụ thể để họ thực hiện giải quyết vấn đề.
• Thu hút độc giả. Có thể đó là một tiêu đề bắt tai, một câu chuyện làm họ không thể rời mắt, một điều gì đó có tính chất giải trí hay một lời kêu gọi hành động mà họ không thể từ chối.

Cách viết blog post hiệu quả

Chọn chủ đề tiềm năng

Chủ đề tiềm năng có thể là sự giao thoa giữa điều bạn quan tâm, yêu thích và điều độc giả cần/muốn. Dù đúng là chúng ta cần quan tâm đến độc giả đầu tiên, nhưng nếu viết về một chủ đề mà bản thân không có chút hứng thú nào, có lẽ bạn sẽ gặp nhiều khó khăn để hoàn thành một bài viết có sức “chạm” đối với độc giả.

Nếu là một người viết cho khách hàng thì không phải lúc nào bạn cũng có quyền được lựa chọn. Tuy nhiên, bạn có thể nhìn nhận vấn đề theo những hướng khác. Tiếp cận vấn đề ở những khía cạnh khiến bản thân thấy tò mò hoặc thích thú về chủ đề bạn phải viết là một cách. 

Ví dụ, nếu phải viết về nội thất nhưng không có hứng thú và kinh nghiệm gì về chủ đề này, nhưng bạn lại quan tâm đến chủ nghĩa tối giản, bạn có thể lên ý tưởng bài viết kết hợp hai khía cạnh này với nhau. 

Tham khảo: Sử dụng những công cụ blog topic generators để lên ý tưởng cho bài đăng blog. 

Lên kế hoạch nội dung 

Kế hoạch nội dung là một sự chuẩn bị tuyệt vời giúp bạn làm việc hiệu quả hơn. Trước đây, tôi muốn viết về rất nhiều chủ đề nhưng không có kế hoạch sắp xếp một cách cụ thể mà chỉ thích gì viết đấy. Ban đầu thì cũng không có vấn đề gì quá lớn. Nhưng sau khi đã đi được một thời gian, bạn có thể thấy đây là cách làm khá tủn mủn, manh mún. 

Kế hoạch nội dung mang đến một bức tranh tổng thể hướng đến mục tiêu. Xác định kế hoạch nội dung xoay quanh bốn chủ để chính (Hiểu về bản thân, Phát triển bản thân, Làm việc hiệu quả và Sống đời mơ ước), khiến tôi nghĩ sâu hơn và có thêm nhiều ý tưởng nhỏ để củng cố nội dung cho chủ đề chính. Các bài blog post được lên kế hoạch chi tiết sẽ có sự liên kết với nhau chặt chẽ, giúp độc giả và Google hiểu được thông điệp chính tôi muốn truyền tải.  

Ngoài ra, nếu quan tâm đến marketing, bạn sẽ hiểu rằng một kế hoạch nội dung tốt sẽ phục vụ từng giai đoạn trên hành trình của khách hàng (buyer journey). Không phải ai khi truy cập vào website của bạn cũng ngay lập tức mua hàng, họ cần có kiến thức, thông tin, sự tư vấn phù hợp với nhu cầu và cần được thuyết phục để hành động. Kế hoạch nội dung chính là một phần quan trọng quyết định sự thành công cho chiến dịch tiếp thị của bạn. 

Bạn có thể suy nghĩ:

• Bạn viết cho nhóm đối tượng nào? Tạo “topic cluster” – “cụm chủ đề” và các chủ đề con mà đối tượng bạn hướng đến sẽ quan tâm.
• Câu hỏi mà bạn sẽ trả lời cho họ là gì? Tìm kiếm trên các diễn đàn, trên mạng xã hội, trên Google những câu hỏi mà đối tượng của bạn thường quan tâm. Bạn cũng có thể yêu cầu độc giả gửi yêu cầu hoặc dựa trên comment, phản hồi của độc giả để có được những câu hỏi này. Nhiều ý tưởng bài viết của The Introvert Writer đến từ chính những comment hay phản hồi từ độc giả. Ví dụ: bài viết về mục đích sống, cách lập kế hoạch, quản lý thời gian hay đặt mục tiêu trong cuộc sống. 
• Brainstorm các ý tưởng, nghiên cứu từ khóa liên quan. Chọn ra những ý tưởng và từ khóa liên quan. Sử dụng các công cụ tìm kiếm từ khóa như Google Search Box, Google Keyword Planner, SEMrush, Moz Keyword Explorer, Ahrefs, KWfinder… Công cụ hiện tại tôi sử dụng là Keywordtool.io.

Nghiên cứu từ khóa

Nghiên cứu từ hoặc cụm từ mà bạn muốn chúng được xếp hạng bởi công cụ tìm kiếm của Google. Từ khóa này sẽ cần phải xuất hiện trong thẻ tiêu đề, tiêu đề bài viết và trong suốt bài blog post. 

Nghiên cứu từ khóa là một bước quan trọng bạn không nên bỏ qua nếu muốn nhanh chóng có được lưu lượng truy cập từ Google. Một từ khóa có nhiều lượt tìm kiếm nhưng tính cạnh tranh thấp sẽ rất dễ lên top trong thời gian ngắn. 

Nghiên cứu từ các chuyên gia SEO hàng đầu hiện nay như Neil Patel hay Brian Dean đều chỉ ra từ khóa là câu hỏi hoặc từ khóa dài (long tail keyword) là lý tưởng cho những người mới bắt đầu. 

Bài viết đầu tiên trên The Introvert Writer tôi áp dụng SEO đó là bài viết “Đi tìm giá trị cốt lõi định nghĩa con người bạn”. Bài viết này tôi chọn từ khóa “giá trị cốt lõi của bản thân” với 260 lượt search và xu hướng tìm kiếm tăng 176%, độ khó của từ khóa dù chưa rõ (nhưng tôi đánh giá là rất dễ). 

Bài viết này đã nhanh chóng leo lên vị trí đầu tiên trên trang tìm kiếm của Google cùng một vài từ khóa liên quan khác như “giá trị bản thân”, “giá trị con người”, “giá trị cốt lõi”,…đem về một lượng traffic ổn định cho website.

Đặt deadline cho bài viết

Có một deadline cụ thể sẽ khiến bạn làm việc năng suất hơn. Bạn có thể đặt ra deadline cho bài viết, hoặc deadline cho từng giai đoạn của bài viết như khi nào thì xong bản nháp, khi nào thì xong phần biên tập và ngày dự kiến xuất bản. 

Lên outline cho blog

Sau khi quyết định chủ đề cho bài viết từ kế hoạch nội dung đã soạn sẵn, bạn cần lên outline cho bài viết. Nhiều người có thể viết luôn mà không có outline vì đã có sẵn định hướng trong đầu, hoặc vì tự tin vào khả năng của bản thân. Việc này tùy thuộc vào quyết định của bạn. 

Tôi thường lên outline cho bài viết để viết nhanh hơn, trơn tru hơn và không bỏ sót những chi tiết quan trọng. Trình tự như sau:

• Viết tiêu đề có chứa keyword  (tạm thời)
• Quyết định ý chính của bài viết, phân loại theo H2, H3,…
• Trong mỗi thẻ H2, H3, đặt các từ khóa phụ liên quan hoặc ý tưởng/câu chuyện đặc biệt muốn nhắc đến (một cách tóm tắt nhất)
• Nếu có tài liệu miễn phí đi kèm blog, thêm một dòng “call to action” tại nơi bạn muốn để nhắc nhở bản thân chuyển ý nhịp nhàng và kêu gọi hành động từ độc giả.

Viết nháp

Mỗi người sẽ những cách viết khác nhau. Có người viết nháp xong rồi mới biên tập. Có người thì lại vừa viết vừa edit. Tôi đã thử cả hai cách này. Với cách đầu tiên, bạn sẽ dễ viết theo cảm hứng và không bị phân tâm. Tuy nhiên phần edit sau này có thể mất nhiều thời gian hơn một chút vì đôi khi tôi nổi hứng và viết lan man khá nhiều. Đến khi biên tập, có khi tôi phải bỏ cả đoạn đó, hoặc vài đoạn để viết lại.

Vừa viết vừa edit thì dễ khiến bạn phân tâm và có thể quên mất ý tưởng thú vị nào đó chợt lóe lên trong đầu. Ưu điểm của cách này là việc chọn lọc và sắp xếp câu văn sẽ khiến bạn không lan man quá đà ra khỏi khuôn mẫu ban đầu.

Dù lựa chọn cách nào, hãy bảo đảm rằng mình cảm thấy thoải mái với việc đó, Đồng thời bạn cũng nên đo lường hiệu suất làm việc của mình để biết được cách nào thực sự mang lại hiệu quả trong công việc. 

Viết từ trái tim

Viết từ trái tim, bày tỏ suy nghĩ, cảm nhận, trải nghiệm chân thực của bản thân là một cách rất hiệu quả để có được sự đồng cảm từ độc giả. Họ có thể cảm nhận rất rõ tấm chân tình của bạn thể hiện qua từng câu, từng chữ trong bài viết của bạn.

Viết như bạn nói

Viết như khi bạn nói, như khi bạn thủ thỉ tâm tình với người bạn tri kỷ sẽ khiến bài viết của bạn trở nên gần gũi và nhanh chóng chiếm được cảm tình từ người đọc.

Biên tập bài viết

Biên tập (Edit) là khâu quan trọng nhất trong toàn bộ quá trình viết. Một văn bản thô có thể được gọt giũa trở thành một viên ngọc sáng bóng đầy giá trị sau khi trải qua quá trình biên tập cẩn thận, tỉ mỉ, kỹ lưỡng. 

Một vài tips nhỏ dành cho công đoạn biên tập:

• Đọc to văn bản
  Đọc to văn bản sẽ giúp bạn dễ dàng phát hiện ra những đoạn trúc trắc, tối nghĩa và cả những lỗi chính tả trong văn bản.
• Rút gọn câu văn dài
  Câu văn quá dài nên được tách ra thành hai, ba câu ngắn.  
• Sử dụng câu chủ động
  Câu chủ động giúp mọi người dễ hiểu hơn.
• Loại bỏ từ thừa
• Dùng từ đơn giản
  Từ ngữ mang tính chất học thuật hoặc từ tiếng nước ngoài không thông dụng nên được dịch và giải thích cặn kẽ để đơn giản và dễ hiểu hơn.
• Sử dụng đoạn văn ngắn
  Một đoạn văn chứa khoảng 2-3 câu được ngăn cách bởi những khoảng trắng giúp cho bài viết thoáng và dễ đọc.
• Quy tắc 10% của Stephen King
  Cắt 10% bản nháp đầu tiên khi biên tập. 
• Hướng tới độc giả
  Luôn nhớ tới độc giả và đặt ra những câu hỏi như: Liệu độc giả sẽ nghĩ gì về đoạn này, họ có thể hiểu những gì mình viết, điều gì sẽ khiến họ hứng thú, cách viết nào làm họ dễ hiểu, dễ nhớ hơn?…
• Sử dụng công cụ kiểm tra chính tả
• Trở lại biên tập sau 1-2 ngày hoàn thiện bản nháp

Tối ưu bài viết cho SEO

Bạn có thể sử dụng các plugin hỗ trợ SEO để tối ưu bài viết của mình. Hiện tại, tôi sử dụng plugin Rank Math SEO Pro và rất hài lòng về plugin này.

Sử dụng dịch vụ làm blog trọn gói từ The Introvert Writer để được cài đặt Rank Math SEO Pro miễn phí. 

Bạn sẽ cần thêm vào từ khóa, tùy biến thẻ tiêu đề, slug, meta description và featured image. Ngoài ra, bài viết cũng cần phải có từ 300 từ trở lên. Một bài viết có điểm SEO tốt sẽ có ít nhất 1000 từ. 

Khi cài Rank Math SEO (hoặc Yoast SEO), plugin sẽ đưa ra gợi ý để bạn có thể tối ưu nội dung theo đó. Rất dễ dàng và tiện lợi. Bài viết có điểm SEO tốt sẽ có số điểm từ 81-100 (với Rank Math) và được hiển thị màu xanh lá (với Yoast). 

Đăng bài viết

Khi đã hoàn thiện bài viết, đừng chờ đợi bài viết phải hoàn hảo hay chờ đến bạn tự tin hơn để chia sẻ bài viết với người khác, hãy xuất bản nó ngay lập tức. 

Một bài viết được xuất bản dù có vấp phải những ý kiến trái chiều, những nhận xét chưa tốt vẫn là một tài sản có giá trị. Vì bạn đã vượt qua được chính bản thân mình, đã có độc giả đọc bài viết của bạn, có người sẵn sàng để lại phản hồi. Quan trọng là, bạn sẽ biết mình cần gì và nên cố gắng thế nào để trở nên tốt hơn.

Chờ đợi mãi điều hoàn hảo, giống như “ôm cây đợi thỏ”, vì ngoài chờ đợi, bạn chẳng tạo ra được bước tiến nào trên hành trình khám phá thế giới của mình.

Quảng bá bài viết 

Khi đã có những bài đăng chất lượng, hãy bắt đầu quảng bá cho sản phẩm của mình. Bạn có thể tham gia các mạng xã hội, kết nối với những blogger khác để xây dựng mối quan hệ, viết bài cho báo, bắt đầu thu thập danh sách email hoặc quảng cáo đa kênh (youtube hay podcast). 

Dù cách bạn là gì, đừng chờ đợi độc giả tìm đến bài viết của bạn, hãy mang chúng đến trước những người cần đọc, như vậy mọi người mới có thể biết đến những bài viết chất lượng từ bạn.

Để kết thúc bài viết này, xin dành tặng các bạn độc giả của The Introvert Writer checklist hoàn toàn miễn phí hỗ trợ bạn viết một bài blog hoàn chỉnh.

^*Tôi thực sự viết trên The Introvert Writer vào thời điểm tháng 3/2021. Những bài viết trước thời điểm này được tôi đăng lại từ blog cũ trên nền tảng WordPress.com. 

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Mỗi một năm qua đi, những người quan tâm đến blog lại thường hỏi nhau: “Liệu viết blog có còn là mảnh đất giàu tiềm năng?” Có người cho rằng giờ đây nhìn đâu cũng thấy người người blog, nhà nhà blog. Thị trường này đã quá đông đúc và không còn là một “đại dương xanh” cho bạn dấn thân. 

Người khác thì phỏng đoán, với sự lên ngôi của các nền tảng mạng xã hội, chia sẻ video, streaming, rồi sẽ chẳng có ai đọc blog. Không những vậy, Facebook, Twitter, TikTok, Instagram, Linkedin hay Youtube giúp chúng ta kết nối với độc giả dễ dàng hơn rất nhiều. Những nền tảng này cũng tạo ra các bộ máy trợ giúp hoàn hảo (quảng cáo trả tiền) cho các doanh nghiệp và cá nhân để quảng bá thương hiệu và tăng tỷ lệ chuyển đổi. 

Cạnh tranh khốc liệt, không còn người đọc, quảng bá kém hiệu quả, liệu rằng blog thực sự đã không còn phù hợp và chỉ còn là một cỗ máy kiếm tiền lỗi thời chẳng ai ngó ngàng đến? 

Bạn sẽ tìm được câu trả lời khi đọc xong bài viết này.

Blog là gì?

Blog là một dạng website. Điểm khác biệt lớn nhất giữa blog và website nằm ở việc blog bao gồm những bài đăng được hiển thị theo thứ tự thời gian và update nội dung một các thường xuyên. 

Trong khi đó, website thường có xu hướng tĩnh hơn. Website bao gồm nhiều thành phần khác nhau như trang đích (landing pages), trang “About me” hay trang về sản phẩm dịch vụ. Một blog có thể được coi là một website hoặc đơn thuần là một phần nhỏ trong website đó. 

Lấy The Introvert Writer làm ví dụ. The Introvert Writer là một website. Trong đó, ngoài blog, The Introvert Writer còn có những trang thông tin khác về sản phẩm, dịch vụ hay giới thiệu bản thân.  

Blog có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau. Mục đích chính là cung cấp những nội dung cập nhật nhất lôi kéo người dùng quay trở lại website. Nếu không có những nội dung cập nhật như blog, chẳng có ai quay trở lại trang web để xem những thông tin mình đã từng đọc qua trước đó. 

Ban đầu, hầu như chỉ có các cá nhân viết blog, như một dạng viết nhật ký. Tuy nhiên, sau khi nhận thấy tầm quan trọng của blog, nhiều doanh nghiệp đã tích hợp phần này vào website. Họ sử dụng blog để cập nhật các sự kiện sản phẩm, như một phần của chiến lược tối ưu hóa công cụ tìm kiếm. 

Ngoài ra, họ cũng sử dụng những câu chuyện thú vị độc đáo để gia tăng nhận diện thương hiệu, thúc đẩy chuyển đổi, tăng doanh thu.

Với cá nhân, viết blog hiện tại không còn giống cách đây chục năm. Bất kể bạn là ai, freelance writer, content creator, graphic designer hay KOL, thêm blog vào trang web chính là một cơ hội để trở thành chuyên gia trong lĩnh vực của mình và quảng bá thương hiệu cá nhân hiệu quả. 

Và bạn có biết không? Điều tuyệt vời nhất về viết blog đó là đây có thể là một cơ hội kinh doanh mang lại nguồn thu nhập tốt với chi phí đầu tư gần như bằng không.

Viết blog có còn tiềm năng trong những năm tới?

Trong một thế giới biến đổi không ngừng về công nghệ như hiện nay, viết blog liệu có còn tiềm năng? Trước khi trả lời câu hỏi này, tôi muốn hỏi: “Bạn nghĩ gì về những điều dưới đây?”

Những con số biết nói 

• 77% người sử dụng Internet đọc blog thường xuyên. (ImpactBnd)
• Khoảng 61% người Mỹ thích đọc blog hơn email. (Social Media Today)
• Hơn 409 triệu người xem hơn 20 tỷ trang web mỗi tháng. (SEMrush)
• Có hơn 89.000 lượt tìm kiếm trên Google mỗi giây. (SEMrush)
• Các blogger đăng khoảng 70 triệu bài mới mỗi tháng (Trung bình 29 bài mỗi giây). (SEMrush)
• Food Blogger và Personal Finance Blogger là những người kiếm được nhiều thu nhập nhất. Thu nhập trung bình hàng tháng của họ lần lượt là 9169$và  9100$. (SEMrush)
• Mức lương trung bình hàng tháng của một blogger là $ 8.000. (SEMrush)
• Có hơn 31 triệu blog được thành lập, chỉ tính riêng tại Mỹ. (SEMrush)
• 46% mọi người thường xem xét các đề xuất từ ​​các blogger/vlogger. (SEMrush)
• Các bài đăng trên blog vẫn là hình thức quảng bá nội dung hiệu quả nhất so với email, ebooks và sách trắng. (SEMrush)
• Các loại nội dung hiệu quả nhất là webinars, bài tóm tắt thông tin (roundups), phỏng vấn, nội dung có rào cản (gated content), hướng dẫn và ebooks. (SEMrush)
• 71% người mua hàng B2B đọc blog tại một số thời điểm trên hành trình mua hàng của họ. (DemandGen)
• Doanh nghiệp xuất bản 16 bài trên blog trở lên mỗi tháng tạo ra lượng khách hàng tiềm năng nhiều hơn 4,5 lần, so với những nơi chỉ đăng không quá 4 bài. (Hubspot)
• Tiếp thị nội dung (Content Marketing) được dự đoán là ngành có giá trị 412 tỷ đô năm 2021. (SEMrush)
• Tiếp thị nội dung (Content Marketing) tạo ra nhiều khách hàng tiềm năng hơn gấp ba lần so với tìm kiếm trả tiền và tiết kiệm hơn 62% so với tiếp thị truyền thống. (Demand Metric)

“Stock and Flow”

“Stock and flow” is an economic concept that writer Robin Sloan has adapted into a metaphor for media: “Flow is the feed. It’s the posts and the tweets. It’s the stream of daily and sub-daily updates that remind people you exist. Stock is the durable stuff. It’s the content you produce that’s as interesting in two months (or two years) as it is today.”

– Austin Kleon

Đây là một trích đoạn trong cuốn Show Your Work của tác giá Austin Kleon tôi cực kỳ ưa thích. Bạn có thể hiểu đại khái thế này: “Stock và Flow” là một khái niệm kinh tế mà nhà văn Robin Sloan sử dụng như một phép ẩn dụ cho phương tiện truyền thông.

Sloan cho rằng “ Những bài post trên Facebook hay những dòng tweet trên Twitter giống như một dòng chảy “flow”. Đó là những cập nhật hàng ngày, hàng giờ nhắc nhở mọi người về sự tồn tại của bạn. Trong khi đó “stock” giống như kho lưu trữ, là thứ lâu bền hơn. Đó là những nội dung bạn sản xuất sẽ vẫn còn tạo được sức hút và tầm ảnh hưởng đến tận 2 tháng sau (thậm chí 2 năm sau) như một số nội dung hiện nay.

Những bài đăng trên blog có tính chất như stock. Đó là những nội dung mang lại giá trị cho độc giả trong lâu dài. Nếu bạn biết sắp xếp những dữ liệu trên blog một cách logic và khoa học, như người ta sắp xếp hàng hóa trong kho, không chỉ người dùng dễ dàng tìm kiếm lại những thông tin hữu ích của bạn bất kỳ lúc nào, Google cũng sẽ ưu ái cho bạn một thứ hạng cao trên trang kết quả tìm kiếm. 

Đối với những bài post Facebook xuất hiện ngày hôm nay, một khi lướt qua rồi, hiếm có người cuộn trang đến vô tận để tìm đọc những dòng post đó. Đặc biệt, đặc điểm của những bài post trên Facebook lại thường ngắn và không sâu sắc, chi tiết, kỹ lưỡng như những bài blog. 

Blog = Tự do

Chị Linh Phan, mentor của tôi đã từng bị Facebook ba lần cho “bay màu” những account với hàng chục nghìn lượt subscribe, chỉ trong một đêm không rõ nguyên nhân. Tham gia Facebook, bạn sẽ bị giới hạn bởi những điều khoản và luật lệ của họ. Kể cả khi bạn không làm gì trái với những quy định của Facebook, account của bạn vẫn có nguy cơ biến mất đơn giản bởi Facebook (hay bot Facebook) thích thế.

Trong khí đó, self-hosted blog hay blog tự host (với wordpress.org là nền tảng phổ biến nhất hiện nay) cho phép bạn toàn quyền kiểm soát website của mình. Ý tôi là kể cả khi có những vấn đề xảy ra, bạn vẫn có thể khôi phục lại dữ liệu blog một cách nhanh chóng và đơn giản hơn nhiều so với việc kiến nghị lấy lại tài khoản Facebook (với tỷ lệ thành công rất thấp).

Cỗ máy kiếm tiền hoàn hảo: Blog và SEO

Dù bạn có hiện diện trên bất kỳ nền tảng nào: Facebook, Twitter, Linkedin, Youtube, hay Tiktok, bạn chỉ có thể kiếm tiền khi bán được sản phẩm dịch vụ của mình. Làm thế nào để bán được sản phẩm, dịch vụ? Bằng cách có thêm càng nhiều người truy cập càng tốt. Vậy làm thế nào để có thêm nhiều lượt truy cập? Câu trả lời được gói gọn trong ba chữ cái – S.E.O.

Dù những nền tảng mạng xã hội điển hình như Facebook cũng có chương trình quảng cáo sản phẩm trả phí giúp bạn tiếp cận nhiều người dùng hơn, nhưng chi phí cho việc này ngày càng trở nên đắt đỏ mà hiệu quả thì không được chắc chắn (tùy thuộc nhiều yếu tố). 

Một vài người bạn của tôi than phiền chi phí cho một cú click chuột đã tăng lên cả chục lần và hiệu quả không được như trước. Trong khi đó, với hàng tỷ lượt tìm kiếm mỗi ngày, blog vẫn là nơi lý tưởng mang lại lượng truy cập dồi dào. Tối ưu bộ máy tìm kiếm (SEO) mang đến cho bạn cơ hội gia tăng thu nhập thụ động tuyệt vời với chi phí gần như bằng không. 

Sử dụng từ khóa một cách có chiến lược, liên tục cập nhật và chỉnh sửa nội dung lỗi thời, xây dựng hệ thống backlink thông minh giúp nâng cao điểm domain authority (độ tin cậy của website) là một trong những cách thực hành SEO hiệu quả. Nhờ vậy, bạn dễ dàng có được thứ hạng cao trên trang kết quả tìm kiếm, mang lại nguồn traffic miễn phí và không giới hạn cho blog. Có thể nói, blog là nền tảng tuyệt vời nhất cho SEO.

Có hay Không?

Tôi cho rằng, viết blog vẫn còn là công việc mang lại lợi nhuận lớn trong thập kỷ tới. Nhưng đó mới là một nửa câu trả lời. Bạn có để ý tại sao có hàng chục triệu blog đã được thành lập tại Mỹ, nhưng chỉ có vài phần trăm trong số đó tạo ra thu nhập lên tới 7 chữ số một năm? Đó là bởi không phải ai cũng kiên trì và bền bỉ để đi đến cùng trên con đường này. 

Vậy nên tôi cho rằng, viết blog sẽ thực sự là tiềm năng cho những ai bền gan, vững chí. Bạn không cần phải là người giỏi nhất. Ai cũng có khởi đầu khó khăn. Chị Linh Phan cũng từng nói: “Ai cũng bắt đầu từ con số 0. Một ngày nào đó bạn sẽ thành công, nhưng trước hết hãy vượt qua con số 0 đi đã.”

Đọc thêm: 9 bước đơn giản tạo blog cá nhân dù không biết lập trình

Để bắt kịp với xu hướng viết blog trong tương lai?

Quảng bá đa kênh

Tôi đã nói nhiều về sự lên ngôi của các nền tảng mạng xã hội như Youtube, Facebook. Instagram, Tiktok trong bài viết này. Mặc dù blog vẫn là một miếng bánh tiềm năng nhưng cũng không thể phủ nhận sự thật là các nền tảng này đã phần nào thành công thu hút và chuyển hướng lưu lượng người sử dụng từ blog. 

Tuy nhiên, hãy nhìn thấy cơ hội trong thách thức bằng cách xem đây là cơ hội để thu hút thêm nhiều lượt truy cập cho blog của mình. 

Bạn có thể không có đủ nguồn lực để xuất hiện trên mọi nền tảng, nhưng vẫn có thể lựa chọn những nền tảng phù hợp với thị trường mình theo đuổi. Nếu bạn là một photographer chuyên nghiệp, bạn có thể vừa blog vừa Instagram, Nếu là một foodblogger, bạn có thể mở rộng địa bàn hoạt động của mình trên Youtube. 

Quảng cáo chéo nội dung là cách chị Chi Nguyễn – The Present Writer sử dụng rất thành công. Blog + Podcast + Youtube khiến The Present Writer trở thành một thương hiệu hấu hết các bạn trẻ không ai không biết đến. Chị Chi có thể tạo ra thu nhập rất tốt từ tiếp thị liên kết, tổ chức webinars, ra sản phẩm như sách, sổ tay…

Điều tôi muốn nói ở đây là, hãy chủ động bước ra khỏi vùng an toàn của bạn để thích hợp với tình hình mới. Đừng giới hạn bản thân chỉ ở trang blog cá nhân. Hãy mạnh dạn repurpose content (tái sử dụng nội dung), tích hợp và quảng bá ở những nền tảng có nhiều khách hàng tiềm năng nhất.  

Với The Introvert Writer, hiện tại những nền tảng được lựa chọn là Facebook, Podcast (vì một vài lý do kỹ thuật, The Introvert Writer Podcast hiện đang dừng thu âm và sẽ được update sớm trong thời gian tới) và sắp tới sẽ là Youtube. 

Đặc biệt, định dạng video đang ngày càng trở nên phổ biến và là một trong những mắt xích quan trọng của tiếp thị nội dung. Nghiên cứu cho thấy khoảng 68% người tiêu dùng thích xem video giải thích các vấn đề liên quan đến sản phẩm, trong khi 41% blogger có được kết quả tốt khi sản xuất các nội dung bằng video.

Ứng dụng chiến lược SEO mới nhất

Google liên tục thay đổi thuật toán tìm kiếm bởi vậy bạn cũng cần cập nhật những “chiêu thức” SEO mới nhất cho blog của mình nếu muốn “chen chân ” vào trang đầu tiên của kết quả tìm kiếm. Tất nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc nhồi nhét từ khóa vô tội vạ hay cố gắng bằng mọi giá để đạt 100/100 điểm SEO. 

Ngày nay, Google ưu tiên cho những nội dung mà người dùng yêu thích. Bởi vậy, tập trung vào những nội dung chất lượng và có giá trị mà độc giả thực sự muốn đọc cũng là một trong những cách SEO blog hiệu quả. 

5 khóa học SEO miễn phí chất lượng dành cho bạn:

• SEO – Hubspot Academy
• Free SEO by Yoast
• Become an SEO expert – Linkedin Learning
• SEO Training Course by Moz – Udemy
• SEO Training Course – Ahrefs Academy

Storytelling

Điều gì khiến bạn khác biệt với những blog khác cùng chủ đề. Đó chính là câu chuyện của bạn. Cùng kiến thức về một chủ đề, điểm khác biệt bạn có thể là mang lại chính là câu chuyện và trải nghiệm của bản thân khiến độc giả đồng cảm và muốn tìm hiểu nhiều hơn nữa về bạn. Storytelling không đơn giản là kể câu chuyện không đầu không cuối, đó cả là một kỹ năng cần học hỏi và trau dồi. Tuy nhiên, chân thực là vẫn là điều tôi nằm lòng mỗi khi sáng tạo nội dung mới cho blog.

Không ngừng học hỏi

Nếu mang tâm thế của một lifelong learner – người học suốt đời, luôn tò mò vì những điều mới mẻ thì dù xu hướng có thay đổi đến thế nào, bạn vẫn có khả năng bắt kịp. Đây là điều vô cùng quan trọng đối với mọi blogger. 

Giữ cho mình một tư duy mở, linh hoạt trước những biến đổi để thích nghi với những thay đổi không ngừng của công nghệ và thế giới. Bạn sẽ đứng vững và gặt hái thành công trên con hành trình viết blog đã lựa chọn. 

Chúc các bạn đủ tự tin, bản lĩnh, kiên trì trên con đường phía trước!

The Introvert Writer luôn đồng hành cùng bạn!

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Tháng 12/2020, lần đầu tiên tôi bắt đầu mày mò học cách tạo blog cá nhân. Lúc đó, tôi tạo blog miễn phí trên WordPress.com. Sau hơn một tháng sử dụng, tôi quyết định bước vào chặng đường khó khăn hơn khi quyết định từ bỏ công việc full time trong ngành xuất nhập khẩu để thực sự “khởi nghiệp” với blog. Tội lựa chọn nền tảng WordPress đi kèm với hosting để xây dựng blog chuyên nghiệp. 

Tôi dành gần hai tháng để học hỏi, cài đặt và chỉnh sửa blog. Quá trình tốn nhiều thời gian công sức này hóa ra cho tôi nhiều bài học quý giá hơn những tất cả những gì bản thân có thể tưởng tượng. Sau tất cả, tôi biết rằng, ai cũng có thể tự tạo blog cá nhân cho riêng mình, dù không rành về kỹ thuật và không có kiến thức về lập trình.

Hướng dẫn này dành cho tất cả những ai muốn bắt đầu một sự nghiệp nghiêm túc với blog. Điều kiện duy nhất bạn cần là kiên trì học hỏi và sẵn sàng hành động hướng tới mục tiêu.

Cùng bắt đầu nhé!

1. Bắt đầu với câu hỏi “Tại sao?”: 

Tại sao bạn muốn tạo blog cá nhân? Một lý do mạnh mẽ, rõ ràng là động lực giúp bạn tiến về phía trước, vượt qua khó khăn và là kim chỉ nam định hướng cho bạn trên con đường tương lai. Hãy viết những lý do của bạn ra giấy hoặc trên ứng dụng điện thoại và lưu giữ vào những nơi dễ nhìn để nhắc nhở bản thân mỗi ngày.

2. Chọn niche (ngách) cho blog

Khi bắt đầu làm blog, tôi từng muốn viết về rất nhiều chủ đề, như lối sống tối giản, tài chính cá nhân, nuôi dạy con và phát triển bản thân. Sau khi suy nghĩ rất nhiều, tôi quyết định chọn phát triển bản thân vì đây là điều tôi thích, đang học hỏi mỗi ngày và thực sự thực hành cuộc sống. Việc bản thân trực tiếp thử nghiệm ắt hẳn sẽ mang lại nhiều ý tưởng, bài học quý giá cho chính tôi và cho cả độc giả.

Nhưng không chỉ dừng lại ở đó, tôi còn thu hẹp hơn nữa. Tôi tập trung vào vấn đề hiểu về bản thân – tự nhận thức (self-awareness). Bên cạnh đó, tôi điểm xuyết một số bài viết về phát triển kỹ năng và làm việc hiệu quả để blog thêm phần đa dạng, phong phú.

Sau đây tôi sẽ trình bày từng bước tôi đã thực hiện để các bạn có thể tham khảo và quyết định ngách viết cho bản thân. 

Bước 1: Viết ra tất cả những gì mình yêu thích

Bước 2: Trả lời những câu hỏi sau đây:

• Bạn có thể kiên trì viết về chủ đề nào trong vòng 1 năm tới mà không bỏ cuộc? Liệt kê ra 52+ ý tưởng bạn định viết về chủ đề này (tương ứng với một bài viết/1 tuần).
• Mọi người có quan tâm đến chủ đề bạn định viết? Bạn có thể hỏi những người xung quanh, đồng nghiệp, tham gia vào các hội nhóm trên mạng xã hội, diễn đàn để khảo sát nhu cầu người dùng hoặc tìm kiếm thông tin trên Google để trả lời cho câu hỏi này.
• Chủ đề bạn định viết có thể mang lại thu nhập cho bạn? Bạn dự định kiếm tiền như thế nào? Cụ thể bạn sẽ tạo ra sản phẩm, dịch vụ gì hay kiếm tiền thông qua các hình thức như tiếp thị liên kết, Google Adsense,…?

Bước 3: Sau khi trả lời được 3 câu hỏi này, bạn đã thu nhỏ được danh sách của mình. Dựa vào những gì đã viết, hãy sử dụng phương pháp loại trừ và tìm ra mảng tiềm năng nhất để bắt đầu.

Bước 4: Khi có được lựa chọn duy nhất, bạn vẫn nên cố gắng thu hẹp hơn nữa. 

Gần đây tôi có thực hiện dịch vụ tư vấn miễn phí cho một bạn đang băn khoăn đi tìm ngách viết. Bạn ấy nói đã nghiên cứu về SEO 6 tháng nhưng không muốn chọn niche này vì sợ cạnh tranh. Nếu đây thực sự là mảng yêu thích của bạn, là điều bạn làm tốt, có khả năng đem lại lợi nhuận và có nhiều nhu cầu, tôi nghĩ bạn vẫn có thể bắt đầu mảng này bằng cách thu hẹp lại niche.

Thay vì viết về ngách SEO quá rộng lớn, bạn có thể chỉ viết về SEO cho một nền tảng nào đó như SEO cho Tiktok hoặc SEO cho Youtube. Tập trung vào một chủ đề ngách “vừa đủ” như vậy giúp bạn có thể viết đủ sâu và mang đến nhiều thông tin hữu ích cho người đọc, đặc biệt, thông tin đó có thể họ chưa tìm thấy ở đâu khác. Điều này sẽ tạo ra lợi thế lớn cho bạn – một blogger mới. Khi đã viết đủ nhiều, bạn có thể viết thêm về những chủ đề khác, hoặc xen lẫn những bài viết về các chủ đề khác với tỷ lệ phù hợp trên blog.

Một vài niche tiềm năng cho bạn tham khảo.

3. Chọn nền tảng lập blog 

Có rất nhiều nền tảng miễn phí để bạn bắt đầu blog như WordPress.com, Wix.com, Blogger.com, Tumblr.com, Medium.com,…Tạo blog cá nhân trên những nền tảng này không hề khó. Bạn chỉ cần truy cập vào trang chủ, đăng ký tài khoản và cài đặt một số tính năng đơn giản là đã có một chiếc blog nhỏ xinh cho mình rồi.

Tuy nhiên, để tạo blog cá nhân chuyên nghiệp, tích hợp nhiều tính năng như ý muốn, các nền tảng miễn phí bộc lộ nhiều hạn chế. Bạn không có nhiều lựa chọn tùy biến và không thể chỉnh sửa blog theo ý muốn nếu không nâng cấp lên gói trả phí. Bởi vậy, khi quyết định xây dựng sự nghiệp blog chuyên nghiệp, tôi đã chuyển sang sử dụng WordPress kèm hosting. 

Một số điểm nổi bật của blog xây dựng trên nền tảng WordPress kèm hosting đó là quyền tự chủ về website, tên miền riêng (không có thành phần wordpress.com, wix.com đi kèm). Bạn cũng có thể dễ dàng tùy biến giao diện, tính năng bằng việc cài đặt theme và plugin. Với kho theme và plugin đồ sộ, bạn có thể tùy biến không giới hạn theo ý thích với chi phí cực ưu đãi. 

Độc giả của bạn cũng sẽ không bị làm phiền bởi những quảng cáo hiển thị trên blog. Nếu muốn kiếm tiền từ một số hình thức như Adsense, bạn cũng không phải chia sẻ lợi nhuận với bên thứ ba.

Bên cạnh WordPress kèm hosting, một số lựa chọn khác phù hợp với người mới bắt đầu có thể kể đến Wix, Squarespace.

Trong khuôn khổ bài viết này, tôi chỉ giới thiệu về cách tạo blog cá nhân trên nền tảng WordPress kèm hosting (self-hosted blog). Tôi cho rằng đây là nền tảng tốt nhất để bạn bắt đầu xây dựng một blog chuyên nghiệp.

4. Chọn nhà cung cấp hosting và domain

Nếu bạn cũng lựa chọn nền tảng WordPress kèm hosting, bạn sẽ cần phải thuê hosting (máy chủ để lưu trữ dữ liệu) và domain (tên miền). 

Có rất nhiều nhà cung cấp hosting và domain để bạn lựa chọn. Có thể kể đến các nhà cung cấp dịch vụ nổi tiếng ở nước ngoài như Bluehost, Hostinger, Hawkhost, Stablehost,…Ngoài ra, Việt Nam cũng bắt đầu có nhiều dịch vụ cung cấp hosting để bạn bắt đầu với giá hợp lý như AZDIGI, iNet,… 

Với The Introvert Writer, tôi lựa chọn AZDIGI của anh Thạch Phạm vì ba lý do. 

Một là tôi không sử dụng thẻ tín dụng. 

Hai là website của tôi dành cho người Việt nên nhà cung cấp hosting ở Việt Nam đem lại lợi thế về tốc độ đường truyền và không bị ảnh hưởng bởi sự cố đứt cáp. 

Cuối cùng, tôi tin tưởng anh Thạch Phạm vì những giá trị anh mang đến cho cộng đồng người sử dụng WordPress tại Việt Nam. Chắc hẳn, nếu quan tâm đến blog, bạn cũng đã từng nghe đến cái tên Thạch Phạm.

Ban đầu, tôi lựa chọn gói shared hosting giá AZPro 2 45.0000/tháng vì gói này cho phép sử dụng 2 domain. Tuy nhiên, bạn có thể bắt đầu từ gói 29.0000/tháng và nâng cấp đơn giản sau khi nhu cầu tăng lên. Đây là mức giá khá hợp lý cho những ai mới bắt đầu blog. 

Tôi cũng mua luôn tên miền trên AZDIGI vì không muốn mất công thanh toán nhiều lần và bỏ được bước trỏ tên miền về hosting khá rắc rối nếu mua ở nhà cung cấp khác. Chi phí mua tên miền trên AZDIGI không rẻ. Vì vậy, nếu muốn tiết kiệm chi phí, bạn có thể lựa chọn một số nhà cung cấp khác như Namecheap, Godaddy hay iNet (Việt Nam).

Đánh giá nhanh về AZDIGI:

Ưu điểm:

• Dịch vụ shared hosting có tốc độ đường truyền tốt
• Hỗ trợ khách hàng nhanh chóng, nhiệt tình. Chỉ vài phút sau khi gửi ticket, đội ngũ kỹ thuật đã feedback và giải quyết vấn đề hiệu quả. Ngoài ra, có thể tìm kiếm hỗ trợ qua livechat hoặc trung tâm trợ giúp của AZDIGI.
• Thanh toán vô cùng tiện lợi.
• Thao tác thanh toán và sử dụng dịch vụ dễ dàng, không rắc rối

Nhược điểm:

• Giá cả mắc hơn so với một số nhà cung cấp khác
• Dung lượng lưu trữ cho các gói shared hosting không nhiều. Nếu bạn nào cần tạo blog cá nhân về các lĩnh vực nghệ thuật, cần nhiều tài nguyên để upload hình ảnh, video, cần cân nhắc sử dụng gói hosting khác hoặc từ các nhà cung cấp khác.

Để hỗ trợ một số khách hàng tạo blog cá nhân, tôi đã tìm kiếm một giải pháp khác cho những người cần sử dụng dung lượng lưu trữ lớn ngay từ ban đầu. Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, tôi lựa chọn Hostinger.

Đánh giá nhanh về Hostinger

Ưu điểm:

• Chi phí cực kỳ hợp lý nếu bạn lựa chọn gói 4 năm. Chi phí để bắt đầu chưa tới 30 nghìn/tháng nhưng bạn được sở hữu dịch vụ lưu trữ web với 30GB dung lượng, tài khoản email, SSL miễn phí, bảng điều khiển dễ sử dụng. Nói chung đây là một lựa chọn tuyệt vời cho những người mới bắt đầu tạo blog cá nhân.
• Hỗ trợ người dùng 24/7 nhanh chóng, chuyên nghiệp. Đặc biệt, dù là hosting của nước ngoài nhưng Hostinger có website bằng tiếng Việt và đội ngũ hỗ trợ bằng tiếng Việt nên thuận tiện hơn so với các dịch vụ hosting nước ngoài khác
• Thanh toán tiện lợi, dễ dàng với người Việt Nam.

Nhược điểm:

• Tốc độ đường truyền không được tốt, có thể bị ảnh hưởng bởi sự cố nếu so với dịch vụ hosting trong nước như AZDIGI.

5. Chọn tên miền cho blog

Quá trình này có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn bạn nghĩ. Vì hầu như những cái tên đẹp nhất, dễ nhớ nhất đã thuộc sở hữu của người khác. Tuy nhiên, sẽ luôn có một cái tên ấn tượng dành cho bạn và thuộc về bạn. Chỉ cần bạn nhìn sâu vào bên trong để suy nghĩ thực sự nghiêm túc về những giá trị bạn có thể mang lại cho người khác.

Có hai kiểu bạn có thể lựa chọn:

• Tên miền thể hiện thương hiệu cá nhân (tên của bạn, tên viết tắt, nickname, bút danh…). Ví dụ: theintrovertwriter.com, elnacain.com, mrmoneymustache.com…
• Tên miền thể hiện mục đích, ý nghĩa blog. Ví dụ: becomingminimalist.com, makelivingwriting.com, bemorewithless.com,…

Lưu ý khi chọn tên miền: 

• Nên ngắn gọn, không quá 14 ký tự.
• Ưu tiên tên miền .com
• Nên dễ nhớ, dễ đánh vần và phát âm. 
• Tránh sử dụng số và dấu gạch nối. 
• Đơn giản nhất bạn hãy sử dụng chính tên của mình. Lựa chọn này cũng giúp bạn xây dựng thương hiệu cá nhân trong tương lai.
• Cuối cùng, hãy kiểm tra tên miền bạn chọn liệu có sẵn để sử dụng hay không bằng cách truy cập vào các trang cung cấp dịch vụ tên miền hoặc hosting như domain.com, namecheap.com,…

6. Cài đặt WordPress

Sau khi đã thực hiện mua xong tên miền và hosting, bạn hãy truy cập vào trang khách hàng của dịch vụ hosting, tìm đến bảng điều khiển Cpanel và chọn WordPress để cài đặt rất dễ dàng chỉ với một cú nhấp chuột. 

7. Tùy biến blog

Sau khi cài đặt xong WordPress là lúc bạn đối mặt với vấn đề thách thức nhất nhưng cũng không kém phần thú vị. Đó là tùy biến blog phù hợp với sở thích cá nhân.

Cài đặt theme (giao diện)

WordPress cung cấp kho theme đồ sộ hoàn toàn miễn phí cho bạn cực nhiều lựa chọn về giao diện cho blog. Một số nhà cung cấp theme uy tín bạn có thể chọn lựa như Astra, Divi, Genesis Press, Hello Elementor, Mythemeshop, Themeforest, CSSIgniter…Các bạn yêu tông màu pastel nhẹ nhàng, tươi sáng và ưa thích sự tối giản nhiều khả năng sẽ muốn cài đặt những giao diện đến từ nhà cung cấp Blossom Theme hay 17th Avenue.

Cách cài đặt theme:

Đăng nhập vào bảng điều khiển (Dashboard) của WordPress. Ở phía bên tay trái, bạn chọn Themes (Giao diện) → Add new (Thêm mới). Say đó, bạn sẽ được chuyển đến màn hình có chứa rất nhiều giao diện miễn phí của WordPress. Tại đây, bạn có thể lựa chọn giao diện mình thích và nhấp chuột vào Install (Cài đặt) → Activate (Kích hoạt). Hoặc upload file theme (đuôi .zip) từ máy tình và làm tương tự. 

Cài đặt plugin

Để bổ sung các tính năng quan trọng cho website như bảo mật, tăng tốc, lưu trữ dữ liệu và tối ưu SEO, bạn sẽ cần sự trợ giúp của một số plugin phổ biến. 

Có thể kể đến:

• Akismet – Giúp lọc comment, hạn chế spam.
• Yoast SEO hoặc Rank Math SEO – Giúp tối ưu SEO cho trang web.
  Contact Form 7 – Tạo form liên hệ, đặt lịch hẹn
  Google Site Kit: Tích hợp Search Console, Analytics, Adsense và Page Speed Inside giúp kiểm tra và phân tích hoạt động của website
• Solid Security: Tăng cường bảo mật cho website
• WP Rocket: Tăng tốc website mạnh mẽ, hiệu quả và dễ sử dụng
• Updraft Plus: Giúp sao lưu, khôi phục dữ liệu website một cách nhanh chóng.
• Elementor: Giúp tạo trang đơn giản, hiệu quả chỉ bằng cách kéo thả các phần tử, các khối mà không cần biết code
• Easy Table of Contents: Chèn mục lục cho bài viết
• Imagify hoặc WebP Converter: Tối ưu hình ảnh
• WP Mail SMTP : Cấu hình gửi email trong WordPress
• WooCommerce: Hỗ trợ tính năng thương mại điện tử

Cách cài đặt plugin:

Đăng nhập vào bảng điều khiển (Dashboard) của WordPress. Ở phía bên tay trái, bạn chọn Plugin → Add New (Thêm mới) rồi gõ tên plugin bạn muốn cài đặt. Sau đó, nhấn vào nút Install (Cài đặt) → Activate (Kích hoạt) để bắt đầu thiết lập cài đặt cho plugin.

Cấu hình blog cơ bản

Cài đặt thông tin cơ bản cho blog

Bao gồm blog’s title (tiêu đề của blog), description (mô tả về blog), language (ngôn ngữ bạn sử dụng), upload favicon – một hình icon được hiển thị ở góc trên cùng của trình duyệt, thông tin người dùng (tên, hình ảnh, mô tả ngắn,..).

Cài đặt cấu trúc đường dẫn tĩnh (Permanent link)

Đường dẫn tĩnh mặc định trong WordPress sẽ có dạng http://www.blogcuaban.com/?p=123.

Đường dẫn như vậy không thân thiện với người dùng và sẽ gây khó khăn cho việc thu thập dữ liệu của các công cụ tìm kiếm. 

Bởi vậy, bạn nên thay đổi cấu trúc đường dẫn tĩnh cho blog. Để thay đổi, bạn truy cập vào bảng điều khiển WordPress (Dashboard), chọn Cài đặt (Settings) và nhấp chuột vào phần Đường dẫn tĩnh (Permanent link), chọn postname (Tên bài đăng). Đây là tùy chọn tốt nhất cho Google và người đọc. 

Kiểm tra cài đặt hiển thị blog với công cụ tìm kiếm

Truy cập phần Setting (Cài đặt) → Reading (Đọc) và bỏ dấu tick ở ô “Discourage Search Enigine from Indexing this site” → Save changes.

Tham khảo:  How to configure your site.

Tạo các trang chính và menu 

Tạo trang

Trước khi xuất bản blog cá nhân, bạn cần tạo một số trang cần thiết cho blog như trang giới thiệu (About me – giới thiệu về bạn, blog của bạn và những giá trị bạn có thể mang đến cho độc giả) và trang liên hệ (Contact – giúp độc giả có thể liên hệ với bạn dễ dàng, có thể liên kết đến các tài khoản mạng xã hội phù hợp).

Cách tạo trang khá đơn giản. Từ bảng điều khiển WordPress, bạn chọn Page → Add New và bắt đầu soạn thảo nội dung, tương tự như trên Word. Sau đó, bạn nhấn nút “Publish” ở phía trên cùng bên tay phải.

Tạo menu 

Thanh menu giúp điều hướng người dùng, để họ có thể dễ dàng khám phá website của bạn. Hãy đặt những mục quan trọng nhất và cần thiết nhất trên menu của mình.

Để tạo menu, bạn lại truy cập từ bảng điều khiển WordPress, chọn Appearance → Menus. Sau đó, bạn đặt tên cho Menu → chọn “Create menu”. Bây giờ, bạn có thể lựa chọn các thành phần mong muốn từ cột bên trái như Post, Page, Custom Links để thêm vào Menu của mình. Tiếp theo, bạn sắp xếp các thành phần của menu vào vị trí bạn muốn chỉ với thao tác kéo thả đơn giản. Cuối cùng, chọn “Save Menu”.

8. Đăng bài viết đầu tiên

Nhiều người chỉ quan tâm đến giao diện của blog mà quên rằng nội dung mới là linh hồn của blog. Lần đầu tiên lập blog, tôi cũng dành nhiều giờ liền để thay đổi giao diện, tùy chỉnh phông chữ, màu sắc, sắp xếp các thành phần của blog. 

Thế rồi thời gian trôi qua, tôi vẫn chưa thể đăng được bài viết nào. Lúc này, tôi nhận ra điều quan trọng nhất mình cần tập trung vào là nội dung chứ không phải bất kỳ điều gì khác. Từ đó, tôi dành phần lớn thời gian tạo ra các bài viết chất lượng, hữu ích cho mọi người. 

Tham khảo:Viết bài đăng blog “chuẩn SEO” và chạm đến trái tim độc giả

9. Quảng bá blog 

Ngay khi xuất bản được bài viết đầu tiên, bạn nên chia sẻ chúng đến mọi người và nhận về phản hồi. Đừng sợ sẽ nhận được những lời nhận xét tiêu cực. Bởi bạn sẽ học hỏi được rất nhiều từ chúng.

Bạn cũng có thể đăng chéo bài viết lên các nền tảng mạng xã hội, group, forum để tiếp cận nhiều độc giả hơn nữa.

Ngoài ra, SEO là một cách thức miễn phí và hiệu quả để đem blog của bạn đến đúng đối tượng độc giả tiềm năng. Bạn nên dành thời gian nghiên cứu thêm về SEO và áp dụng cho blog của mình. Chắc chắn, blog của bạn sẽ có thêm nhiều lượt truy cập chất lượng trong tương lai.

5 khóa học SEO miễn phí chất lượng dành cho bạn:

• SEO – Hubspot Academy
• Free SEO by Yoast
• Become an SEO expert – Linkedin Learning
• SEO Training Course by Moz – Udemy
• SEO Training Course – Ahrefs Academy

Bạn biết không? Có đến hơn 66% người dùng không cập nhật blog của họ trong vòng một năm. Tạo blog chỉ là bước đầu tiên bạn cần vượt qua. Để duy trì và phát triển blog, cần rất nhiều sự kiên trì và nỗ lực từ phía bạn. Hãy cố gắng tạo cho mình thói quen viết hàng ngày. Liên tục cập nhật blog theo lịch trình đã định. Tin rằng “Hard work pays off”.

Chúc các bạn blog vui!

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!