Phát triển bản thân

Trong cuộc sống, có những ngày tôi phấn chấn, tràn đầy năng lượng. Dường như tôi có rất nhiều ý tưởng và có thể hoàn thành mọi thứ một cách tuyệt vời nhất. Nhưng cũng có những ngày mức năng lượng ở mức trung bình, tôi chỉ làm việc như mọi thứ đã được lập trình sẵn. Dù hoàn thành công việc nhưng cũng chẳng có mấy cảm xúc buồn vui.

Tệ hơn nữa, thi thoảng, có ngày tôi muốn từ bỏ mọi thứ mình đang cố gắng. Mọi cảm giác tệ hại nhất như chán nản buông xuôi mệt mỏi đều tìm đến tôi cùng một lúc. Liệu bạn có từng trải qua những cảm giác như vậy trong cuộc đời? Bạn đã làm gì khi đối mặt với những khoảnh khắc đó?

Có những ngày chán nản buông xuôi mệt mỏi…

Bạn không muốn tiếp tục:

• Làm công việc yêu thích của mình. Ví dụ như với tôi là viết lách. Có những ngày tôi thực sự cảm thấy chán nản và không có tâm trạng để viết
• Những thói quen tốt có ích cho sức khỏe. Ví dụ như với tôi là việc đi bộ cầu thang, ăn những món ăn tốt cho cơ thể, có nguồn gốc thực vật, ít dầu mỡ, hạn chế thức ăn sẵn.
• Con đường sự nghiệp của mình. Với tôi là từ bỏ blog này vì nghi ngờ tính khả thi, lo lắng cho tương lai của bản thân. Ngoài ra còn là bởi suy nghĩ tiêu cực khi so sánh với thành công của người khác. Rồi buồn bã vì lượt tương tác, vân vân và mây mây.
• Tư duy tích cực. Cảm thấy những điều tích cực mình tin tưởng và xây dựng không có ý nghĩa và tác dụng gì hết.
• … (Nhiều điều nữa, dành cho bạn kể tên).

Đâu có thể là giải pháp cho mỗi chúng ta?

Nếu bạn đã từng trải qua những tình huống tương tự, có lẽ, bạn sẽ cần đến một điều. Đó là “Grit”. Grit, theo định nghĩa của Angela Duckworth, tác giả cuốn sách cùng tên, bán chạy nhất New York Times, là “đam mê và kiên trì theo đuổi mục tiêu dài hạn”. 

“Một trong những cách giúp bạn hiểu grit là gì, đó là hãy định nghĩa điều ngược lại. Grit không phải là tài năng, không phải là may mắn. Nó cũng không phải là việc bạn mong muốn mãnh liệt một điều gì đó ở thời điểm hiện tại”.

“Thay vào đó, grit là điều mà các nhà nghiên cứu gọi là “ mục đích cuối cùng”. Mục tiêu mà bạn quan tâm nhiều đến mức, giúp bạn định hướng và mang lại ý nghĩa cho mọi việc bạn làm. Grit còn có nghĩa là kiên định với mục tiêu đó. Kể cả khi bạn gặp phải những khó khăn, thử thách và thất bại. Ngay cả khi bạn mắc sai lầm, khiến mọi thứ rối tung rối mù không kiểm soát. Cả khi tiến độ hướng tới mục tiêu của bạn đang dậm chân tại chỗ hoặc chậm lại”.

“Tài năng và may mắn đóng vai trò quan trọng trong thành công. Nhưng tài năng và may mắn không thể mang đến cho bạn grit. Trên con đường dài phía trước, tôi nghĩ grit có tầm quan trọng ít nhất là ngang hàng với tài năng và may mắn, nếu không muốn nói là nhiều hơn” – Một đoạn trích giải thích về Grit trên website của Angela Duckworth.

Vậy bạn có thể hiểu nôm na, grit chính là kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng, dù có bất kỳ điều gì xảy ra.

Để gan góc, kiên cường theo đuổi mục tiêu đến cùng

Nhớ lại lý do mình đã bắt đầu

Ralph Marston từng nói: “Hãy nhớ tại sao bạn bắt đầu, nhớ rằng bạn đang đi đến đâu, nghĩ về việc tuyệt vời thế nào khi mình đặt chân đến đó, và tiếp tục cố gắng”. Khi gặp những vấn đề khó khăn, tôi thường nhớ lại lý do mình bắt đầu. Thật may, trước khi quyết định điều gì đó, tôi thường viết vào nhật ký. Xem lại những lý do khiến mình bắt đầu làm tôi dao động. 

Lúc đó có thể tôi sẽ nghĩ: “Liệu có còn quá sớm để bỏ cuộc? Hay cố gắng thêm chút nữa”. Hình ảnh mà tôi thường liên tưởng lúc này là bức tranh một người bỏ cuộc khi chỉ còn cách mỏ vàng một nhát cuốc. Đây chính là điểm bắt đầu khiến tôi dần dần dịch chuyển suy nghĩ của mình.

Nhìn lại hành trình đã qua

Theo dòng chảy của cảm xúc, tôi nhớ về những điều đã trải qua. Dù có những chút vướng bận, hoài nghi, nhưng cũng có lúc bộ não của tôi tua chậm đến khoảnh khắc hạnh phúc. Nhiều khi muốn ngừng viết, tôi chợt nhớ đến những lời động viên của độc giả. Như điều kỳ diệu của luật hấp dẫn, bằng cách nào đó, tôi nhận được tin nhắn cảm ơn chân thành từ bạn đọc. Tôi dần cảm thấy khá hơn và lạc quan hơn với công việc của mình.

Nhớ về những điều đã trải qua, những chua cay ngọt bùi từng nếm trải, có lẽ, bạn sẽ có thêm một chút tích cực để tiếp tục. Bởi lẽ, bạn thấy tiếc những gì bản thân đã gây dựng và cố gắng. Biết đâu đấy, bạn sẽ nghĩ mọi chuyện cũng không đến nỗi tệ như vậy. Và rồi, bạn nhìn thấy le lói chút ánh sáng để viết tiếp câu chuyện của mình.

Chú ý: Những ý tưởng tiếp theo đây không phải là của tôi. Đây là những điều tôi học được từ James Clear. Một số đoạn được đặt trong ngoặc kép là phần tôi chuyển ngữ từ bài viết của James. Phần còn lại là những suy nghĩ của chính tôi khi trải nghiệm những gợi ý này từ James. Tôi đã thực hành những điều này được một thời gian và cảm nhận được thay đổi tích cực trong cuộc sống của mình.

Tâm trí bạn chỉ là công cụ gợi ý 

Điều này có nghĩa là gì? Có nghĩa rằng, suy nghĩ của bạn chỉ là gợi ý để bạn tham khảo mà thôi. Chúng không phải là những mệnh lệnh bạn cần tuân theo. Bởi vậy, bạn luôn có thể đưa ra những lựa chọn cho cuộc đời mình. 

Nếu bạn dừng lại một chút, như tôi đã nói phía trước, bạn có thể nhận ra bộ não cũng đưa ra cho bạn vài gợi ý khác nữa. Ngoài những gợi ý rằng bạn mỏi mệt, cần nghỉ ngơi, liệu đâu đó trong bạn vẫn còn vang lên những tiếng nói yếu ớt: “Hay là cố thêm chút nữa, sắp xong rồi”. “Viết thêm một bài này thôi, rồi kệ ra sao thì ra”. “Làm một lần nữa thôi rồi bỏ cũng được”. Bạn đã từng nghe thấy những tiếng nói như vậy? Tôi đoán, chắc là có.

Tôi nghĩ rằng, chúng ta luôn có quyền lựa chọn cho mình. Mỗi một giây phút trôi qua, bạn đều đang đưa ra những lựa chọn cho cuộc sống. Những lựa chọn trong những giờ phút như vậy dần dần tạo nên cuộc sống và chính con người bạn. Nếu như hôm nay bạn không lựa chọn tỉnh táo, có thể một lúc nào đó, bạn sẽ hối tiếc vì những việc bạn chưa làm. 

Bởi vậy, rất nhiều lần trong khoảng thời gian 4 tháng vừa qua, tôi lựa chọn tiếp tục viết bài, trung thành với thói quen viết tôi đã cố gắng tạo ra. Dù có những ngày tôi không muốn viết, không có cảm xúc để viết, tôi vẫn ngồi vào bàn, viết những gì mình nghĩ. Đôi khi những dòng đầu tiên nguệch ngoạc tôi viết lúc bắt đầu đó, tôi không thể sử dụng được gì và phải bỏ đi tất cả. Nhưng nếu không có sự bắt đầu cần thiết đó, tôi đã không thể hoàn thành bài viết của mình.

Cảm giác không thoải mái chỉ là tạm thời

Nếu như bạn nhìn lại, thì những cảm giác khó chịu, không thoải mái chỉ là tạm thời. Khi hiểu được điều này, bạn sẽ thấy dễ dàng vượt qua hơn. Chịu khó thêm 3 phút dọn dẹp bàn làm việc. Thêm 10 phút khó chịu tập thể dục có ích cho sức khỏe. Rồi 10 phút xem một bài giảng online để có thêm kiến thức. Mấy chục phút để bắt đầu viết một bài viết. Và mọi cảm giác khó chịu nhất thời này cũng sẽ qua, nhường chỗ cho những cảm giác tích cực khác. Chỉ cần bạn cho mình một cơ hội để thực sự hành động.  

Khi hoàn thành công việc, bạn sẽ không bao giờ thấy hối tiếc

Theodore Roosevelt từng nói rằng: “Phần thưởng tuyệt vời nhất mà cuộc đời ban tặng chính là cơ hội được làm những việc đáng làm một cách chăm chỉ”. Chúng ta luôn muốn làm những việc đáng làm. Nhưng lại không muốn trải qua những khó khăn gian khổ khi làm công việc đó. Chúng ta luôn muốn kết quả cuối cùng. Nhưng không muốn trải qua những thất bại trước khi có thể đạt được thành tựu.

”Ai cũng muốn huy chương vàng. Nhưng hiếm người muốn tập luyện như một vận động viên Olympic”.

Đúng là có những ngày tôi thực sự mệt mỏi. Đến nghĩ thôi cũng mệt mỏi. Dường như mọi thứ đều chống lại tôi, khiến tôi nghiêng hẳn về phía bỏ cuộc. Nhưng khi nghĩ đến cảm giác tuyệt vời mỗi khi hoàn thành công việc, tôi luôn cố gắng đưa ra lựa chọn tiếp tục. Và chưa bao giờ tôi thấy hối hận vì lựa chọn này của mình.

James Clear đã đúc kết lại bằng câu nói tuyệt vời. “Đôi khi hành động đơn giản bạn cần làm là can đảm bước ra khỏi những suy nghĩ của mình và thực hiện công việc, dù ở mức độ trung bình. Đây đã là một chiến thắng đáng để ăn mừng”.

Đơn giản đó là cuộc sống

“Cuộc sống là việc liên tục cân bằng giữa việc dễ dàng rơi vào xao nhãng và vượt qua khó khăn để tuân thủ kỷ luật. Không phải nói quá khi cho rằng cuộc sống và danh tính của chúng ta được định nghĩa bởi chính sự cân bằng mong manh này.”

“Cuộc sống là gì, nếu không phải là tổng cộng hàng trăm nghìn trận chiến mỗi ngày để đưa ra những quyết định nhỏ như nên tiếp tục hay từ bỏ? Khoảnh khắc bạn không muốn làm việc? Đó không phải là khoảnh khắc bạn không nên có và cần loại bỏ. Đó chỉ đơn giản là một trong nhiều khoảnh khắc của cuộc sống. Hãy trải nghiệm chúng theo cách mà bạn có thể tự hào”.

Bí mật để bạn tiếp tục 

Đó là: “show up”. 

Hãy xuất hiện. Làm công việc của mình, đừng trốn chạy. Rất đơn giản nhưng không hề dễ dàng. Tôi biết. Nhưng tôi cũng biết đó là điều mà bạn nên thử. Bắt đầu là một lần, rồi sau đó là nhiều lần nữa trong cuộc đời.

Bạn vẫn lo lắng kể cả khi đã thực sự làm việc, kết quả vẫn không được như ý? Liệu rằng những gì bạn làm đã là những điều tốt nhất hay chưa? Liệu bạn có tiến tới được những mục tiêu của mình?

James khẳng định chắc nịch: “Việc của tôi là thực hiện công việc đó. Còn lại hãy để thế giới quyết định”.

Lời cuối

Tôi cũng chỉ là cá thể nhỏ bé trong số hơn 7 tỷ người trên hành tinh này. Không có điều gì quá đặc biệt, chưa có thành tựu gì nổi bật để khiến người khác phải trầm trồ. Hàng ngày tôi vẫn phải đấu tranh vì những điều nhỏ nhặt, kiếm tiền để trang trải cuộc sống và cố gắng bám trụ với những gì mình cho là đúng đắn. Nhưng tôi nghĩ chính vì vậy mà những gì tôi viết sẽ có những nét tương đồng với cuộc sống của mọi người. 

Trước đây, tôi không tin vào những điều đơn giản. Tuy nhiên, khi bắt đầu sống tối giản, tìm hiểu thêm về những phương thức làm việc hiệu quả để tiến tới thành công, tôi thường thấy câu trả lời nằm ở những điều đơn giản. Tất nhiên, đơn giản nhưng không phải dễ dàng. Nhưng một khi bạn hiểu và có niềm tin vào những điều đó, chúng sẽ tạo ra những thay đổi tích cực trong cuộc sống của bạn. 

Tôi là người không tin vào những điều kỳ diệu diễn ra trong một đêm. Làm việc chăm chỉ hàng ngày, kiên trì với mục tiêu của mình và nhân rộng những khoảnh khắc đó lên, theo thời gian, tôi nghĩ mình sẽ tìm được bến bờ mình cần tới. Nếu bạn cũng có những quan điểm như tôi, tôi nghĩ chắc chắn bài viết này sẽ hữu ích với bạn, theo cách này hay cách khác.

Chúc mọi người không chỉ có đam mê mà còn có sự kiên cường gan góc, dám “show up” và hoàn thành công việc của mình. Để một ngày nào đó, bạn sẽ tự hào vì tất cả những gì bạn đã làm được.

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!

Chúng ta thường sống với những niềm tin giới hạn hay suy nghĩ truyền thống về cuộc đời. Tôi lớn lên với mong muốn đơn giản như bao người. Đó là xây dựng một gia đình hạnh phúc, có thu nhập ổn định và những đứa con xinh xắn. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng có một ngày mình sẽ bước ra khỏi con đường đã lựa chọn.

Nhưng rồi, tôi đã nghỉ công việc ổn định ở một công ty. Bắt đầu lại từ đầu ở tuổi 30, tôi làm việc tại nhà và trông hai đứa trẻ. Những thay đổi tích cực này diễn ra trong cuộc sống của tôi, một phần cũng nhờ những bài học^* mà tôi học được về tư duy thiết kế. 

Khi nghĩ đến thiết kế, mọi người thường nghĩ đến những công việc sáng tạo. Tuy nhiên, tư duy thiết kế không chỉ giới hạn ở đó. Bạn có thể áp dụng tư duy thiết kế vào bất kỳ lĩnh vực nào. Kể cả việc thiết kế cuộc sống của chính bạn. 

Liệu rằng tư duy thiết kế có thực sự thiết kế được cuộc đời của bạn? Làm thế nào để ứng dụng tư duy thiết kế vào công cuộc kiến tạo này? Có lẽ bạn đang tò mò muốn biết phải không?

Tư duy thiết kế là gì?

Tư duy thiết kế là một bộ công cụ giúp giải quyết vấn đề một cách sáng tạo. Sự khác biệt ở tư duy thiết kế nằm ở chỗ lấy con người là trung tâm. Chúng ta sử dụng tư duy thiết kế để giải quyết vấn đề dựa trên giải pháp. Khác với việc giải quyết dựa trên vấn đề như bình thường. Khi sử dụng tư duy thiết kế, chúng ta tập khám phá những “nỗi đau” của con người.

Dựa vào đó để tìm ra chính xác vấn đề cần giải quyết. Sau khi tìm ra được vấn đề, chúng ta sẽ đưa ra những giải pháp, tiến hành thử nghiệm, thu thập thông tin để liên tục cải tiến và nâng cao hiệu quả của giải pháp.

Tư duy thiết kế giải quyết vấn đề như thế nào?

Có 5 bước để thực hành tư duy thiết kế vào giải quyết vấn đề.

Empathize – Thấu cảm

Đây là bước chúng ta bắt đầu đi tìm “pain points”. Paint points là nỗi đau của những người liên quan đến vấn đề cần giải quyết. Quá trình này chính là việc đặt con người làm trung tâm để tìm kiếm giải pháp cho vấn đề. Bằng cách quan sát, trao đổi, nói chuyện và kết nối với mọi người, cùng với sự thấu cảm, chúng ta có thể hiểu được những mong muốn của họ.

Define: Xác định vấn đề

Bước tiếp theo, chúng ta cần xác định được đâu là vấn đề. Điều quan trọng ở bước này là cần phải xác định ĐÚNG vấn đề. Để xác định đúng, chúng ta có thể sử dụng mô hình đơn giản nhất: “We are looking for X in order to achieve Z as measured by W.” Hay cô Nguyễn Phi Vân có đưa ra một câu nói tương tự cho người Việt: “Đối tượng…cần…bởi vì…”. Ví dụ: Cô A cần cải thiện khả năng Excel bởi vì ảnh hưởng đến hiệu suất công việc”. 

Ideate: Xây dựng ý tưởng

Ở bước này, chúng ta “brainstorm” tất cả những ý tưởng có khả năng giải quyết vấn đề. Ở bước này, điều cần lưu ý đó là tạo ra được càng nhiều ý tưởng càng tốt. Đừng giới hạn bản thân chỉ đi tìm ý tưởng đúng đắn nhất.

Prototype: Làm mẫu thử

Prototype là bước tạo ra mẫu thử dựa trên 3-5 ý tưởng được coi là tốt nhất. Mẫu thử được tạo ra nên đơn giản, dễ dàng. Ngoài ra, còn có thể nhanh chóng áp dụng vào thực tế.

Test: Kiểm tra

Khi đã có mẫu thử, đã đến lúc bạn kiểm tra hiệu quả của nó trên thực tế. Bạn đừng kỳ vọng ra có thể ngay lập tức đưa ra một sản phẩm hoàn hảo. Điều quan trọng ở bước này chính là tiếp nhận những phản hồi để có thể đưa ra những cải tiến, nâng cấp sản phẩm.

Tư duy thiết kế không phải là một quá trình tuân theo một đường thẳng. Có nghĩa là bạn phải đi từ 1 rồi mới đến 2 và 3. Ngược lại, tư duy này có tính chất phi tuyến tính (đường vòng). 

Có thể lấy ví dụ như ở bước test, bạn có được phản hồi của khách hàng. Bạn nhận ra sai lầm ở ý tưởng, bạn sẽ phải quay lại bước 3 để “brainstorm” những ý tưởng khác. Hoặc bạn thấy rằng bạn đang hiểu sai “nỗi đau”, xác định sai vấn đề, có thể bạn sẽ phải quay lại bước 1, bước 2 để làm lại từ đầu. Quá trình này diễn ra liên tục cho đến khi chúng ta tìm ra giải pháp hiệu quả cho vấn đề của khách hàng/người sử dụng.

Tư duy cần thiết để thiết kế cuộc đời

Tôi có một chú ý nho nhỏ cho các bạn trước khi đi vào phần quan trọng nhất. Để thiết kế cuộc đời, tôi nghĩ bạn cần có cho mình một vài tư duy sau:

A Growth Mindset

Một tư duy phát triển, nhìn nhận mọi vấn đề dưới góc độ một người mới bắt đầu (beginner). Nếu không có tư duy mở, mọi cánh cửa dẫn đến những ý tưởng có hiệu quả đều khép lại với bạn.

A Curious Mind

Luôn tò mò về những điều chưa từng xảy ra. Sẵn sàng khám phá những điều mới lạ. Biết đặt ra câu hỏi What, Why, How cho mọi vấn đề.

Self-Awareness

Hiểu về bản thân là kỹ năng quan trọng giúp bạn tiến gần hơn đến cuộc đời mơ ước. Nếu không biết rõ mình thực sự muốn cuộc sống như thế nào, làm sao bạn có thể tạo ra được giải pháp hiệu quả cho chính mình?

Bias To Action

Có thiên hướng hành động. Hành động là điều tối quan trọng trong tư duy thiết kế. Khi đã có trong tay một vài ý tưởng, bạn hãy nhanh chóng thiết lập mẫu thử. Sau đó bắt đầu hành động. Nếu không làm vậy, mọi viễn cảnh bạn vẽ ra sẽ mãi chỉ nằm trên giấy mà thôi.

Not Afraid to Fail

Không sợ thất bại, theo tôi, là điều cuối cùng bạn nên có trong cuộc hành trình này. Chúng ta không thể biết ý tưởng có hiệu quả không trừ khi thử nghiệm chúng. Thử nghiệm và thất bại là điều bình thường trong cuộc sống. Nếu như luôn sợ hãi sẽ thất bại, bạn sẽ chẳng bao giờ có thể sống cuộc đời mình mơ ước.

Nếu bạn đã sẵn sàng, hãy cùng khám phá cách thức thiết kế cuộc sống mơ ước!

Ứng dụng tư duy thiết kế để kiến tạo cuộc sống bạn mơ ước

Empathize – Hiểu về bản thân 

Nếu như bước đầu tiên trong tư duy thiết kế là thấu cảm để hiểu được pain points của khách hàng, thì khi thiết kế cuộc đời bạn, bước đầu tiên đó chính là việc hiểu về bản thân mình. Hiểu về bản thân mình để biết rằng bạn đang ở đâu, bạn có những vấn đề gì và có mong muốn như thế nào. Từ đó bạn mới bắt đầu tạo ra được những giải pháp cho cuộc đời của chính bạn. Bạn có thể thực hiện bước này bằng cách trả lời những câu hỏi sau và kết nối chúng lại với nhau để tạo ra manh mối cho cuộc đời mình.

Bộ câu hỏi dành cho bạn

• “Tôi là ai? – Burnett và Evans coi đây như là một bản “Lifeview,” tóm tắt ngắn gọn vài ý tưởng về cuộc đời của bạn và cách nó diễn ra. Ý nghĩa của cuộc sống là gì? Điều gì là quan trọng và có ý nghĩa với bạn? Du lịch? Sự giàu có? Gia đình? Điều gì khiến cuộc sống của bạn có giá trị? Bạn miêu tả như thế nào về cuộc sống lý tưởng của bản thân?
•  Tôi tin vào những điều gì? – Nếu như “Lifeview” phản ánh những triết lý trong cuộc sống của bạn, thì bản “Workview” là những gì phản ánh mối quan hệ của bạn với công việc. Công việc có ý nghĩa như thế nào với bạn? Điều gì làm nên một công việc ý nghĩa? Bản Workview này sẽ quan tâm nhiều hơn đến việc tại sao bạn lại làm việc hơn là công việc nào bạn muốn làm. 
•  Tôi đang làm gì? – Những hành động thu hút và mang lại những năng lượng tích cực cho bạn? Điều gì khiến bạn cảm thấy hạnh phúc? Khi nào bạn cảm thấy hoàn toàn đắm chìm và hạnh phúc với công việc bạn đang làm? Bạn sẽ làm việc gì nếu như không quan tâm đến kết quả mà chỉ làm đơn giản vì yêu thích công việc đó thôi?”

Magic Tool: Journal

Trong bước đầu tiên này, journal chính là công cụ cực kỳ hữu ích mà tôi muốn giới thiệu đến các bạn.

Define – Xác định cho mình hướng đi

Ở bước này, bạn hãy tìm cho mình một hướng đi dựa trên những giá trị bản thân của bạn. Giá trị cốt lõi đóng vai trò quan trọng giúp định hướng cuộc đời bạn.

Tôi lấy ví dụ như thế này. Với tôi, cuộc sống có ý nghĩa là được dành thời gian bên gia đình và con cái. Nếu công việc khiến tôi không có thời gian cho gia đình, tôi sẽ cảm thấy không thoải mái. Khi chưa nhận ra giá trị cốt lõi, tôi liên tục đổi công việc. Mặc dù công việc sau tương tự như công việc trước. Nhiều khi, tôi làm việc ở công ty từ 7:30 sáng đến 7:00 tối. Tôi luôn bận tâm vì không có thời gian chăm sóc hai con nhỏ. 

Cho đến bây giờ, hướng đi của tôi đã thay đổi. Tôi muốn tìm ra con đường giúp tôi có thu nhập tốt mà vẫn có thời gian cho gia đình. Trước đây, tôi nghĩ chỉ nghĩ đến chuyển việc. Tôi chuyển việc để tăng lương, mà không quan tâm đến thời gian làm việc vất vả. Đôi khi quyết định đi làm vì thấy công việc có thời gian thoải mái. Nhưng thu nhập không như mong muốn. Bây giờ tôi biết điều mình cần giải quyết không phải là liên tục thay đổi công việc nữa. Tôi cần tìm ra những ý tưởng khả quan và tương thích với giá trị mà tôi theo đuổi.

Magic Tool: Giá trị cốt lõi

Ideate – Brainstorm tất cả những ý tưởng bạn có thể nghĩ đến

Điều quan trọng trong bước này, đó là đừng giới hạn rằng chỉ có một ý tưởng là tốt nhất và bạn phải bám vào nó để thực hiện. Hãy nghĩ ra càng nhiều ý tưởng càng tốt, và cố gắng đừng phán xét. Cuối cùng, chọn một vài ý tưởng dễ dàng thực hiện nhất, có thể áp dụng trong thời gian ngắn nhất và bạn cảm thấy hứng thú nhất để có thể bắt đầu.

Dưới đây là một ví dụ được Bill Burnett và Evans đưa ra để các bạn có thể tham khảo. Hình ảnh là minh họa của Grants. Grants đã sử dụng Mindmap để brainstorm các ý tưởng về việc “Being outdoors” – Dành thời gian ở ngoài trời. Sử dụng mindmap, Grants nghĩ ra rất nhiều ý tưởng, và kết thúc bằng ba ý tưởng được khoanh tròn đó là đi bộ đường dài trong rừng gỗ đỏ, chơi bóng rổ theo kiểu pickup, và giúp đỡ cháu trai và cháu gái của mình. Sau khi kết hợp mọi thứ lại với nhau, anh ấy nghĩ ra ý tưởng về một trại cướp biển (Pirate Camp).

Magic Tool: Mindmap

Bạn sẽ có cái nhìn tổng thể về tất cả mọi thứ bạn brainstorm được nhờ công cụ hoàn toàn miễn phí này.

Prototype – The Odyssey Plan

Burnet và Evans viết trong cuốn sách của mình: “Không chỉ có duy nhất một ý tưởng cho cuộc sống của bạn. Có rất nhiều cuộc đời bạn có thể sống hạnh phúc và hiệu quả.”

Đây cũng chính là ý tưởng của The Odyssey Plan – Ba phiên bản cuộc đời bạn mong muốn xảy ra trong 5 năm nữa.

Hãy nghĩ về những ý tưởng của mình, và tạo ra ba phiên bản cuộc đời mang dấu ấn của bạn. Một vài câu hỏi bạn cần ghi nhớ trong phần này đó là cân nhắc liệu bạn có đủ nguồn lực để có thể thực hiện những kế hoạch này không, bạn có tự tin rằng kế hoạch sẽ thành công hay không và kế hoạch này có tương thích với những giá trị cốt lõi của bạn không.

Bạn có muốn biết ba kế hoạch của tôi? 

Một là theo học khóa tiếng Hàn biên phiên dịch để lấy bằng TOPIK vừa nâng cao thu nhập và có cơ hội tìm một công việc khác thoải mái hơn không liên quan đến công việc mua hàng đi sớm về khuya nữa. Hai là thi lại IELTS và thi thêm bằng TESOL để làm việc cho những trung tâm giảng dạy tiếng Anh (tôi đã có bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh rồi). Ba là bắt đầu chiếc blog của mình, thiết lập thói quen viết lách và kiếm thu nhập từ nghề viết.

Magic Tool: The Odessey Plan Worksheet.

Test – Thử nghiệm kế hoạch tối ưu nhất của bạn

Để áp dụng thử nghiệm cuộc đời của chính mình, bạn cần hành động. Đó là điều đương nhiên. Trong trường hợp của tôi, tôi đã thực sự xuất bản những bài viết đầu tiên, và nghiêm túc với công việc xây dựng sự nghiệp từ viết lách. Ngoài ra, tôi còn kết nối với những người làm nghề viết lách tự do, tìm hiểu về cuộc sống và công việc của họ. 

Trao đổi với mọi người giúp chúng ta mở rộng tầm hiểu biết, học hỏi từ những kinh nghiệm của họ và có thêm những kết nối giá trị cho mạng lưới quan hệ của mình. Từ đó, bạn sẽ có thể tạo ra những bản nâng cấp cho cuộc đời của mình.

Magic Tool: Kết nối 

Kết nối, học hỏi từ những người cùng chí hướng là công cụ tuyệt nhất giúp bạn nâng cấp phiên bản thử nghiệm của mình.

Decide – Đưa ra lựa chọn và cam kết với nó

Một khi kết thúc giai đoạn thử nghiệm, bạn cần phải đưa ra lựa chọn. Đâu sẽ là cuộc đời bạn mong muốn? Khi có nhiều sự lựa chọn nhưng chỉ được chọn một, chắc hẳn bạn sẽ cảm thấy phân vân. Kể cả khi bạn đã làm tất cả các bước ở trên và có được đánh giá cho riêng mình. 

Khi đó, hãy nhớ đến câu nói này: “Học cách lựa chọn là khó khăn. Học cách làm sao để chọn cho tốt còn khó hơn nữa. Và học cách làm sao có thể đưa ra lựa chọn tốt trong một thế giới có quá nhiều lựa chọn có lẽ là quá khó. Để giải quyết vấn đề này bạn có thể chọn trở thành một người biết hy sinh. Hy sinh để đưa lựa chọn đủ tốt và không lo lắng về khả năng có những lựa chọn có thể tốt hơn.”

Magic Tool: Be Brave

Dũng cảm lựa chọn một điều bạn cảm thấy tốt nhất và quên đi hết những lựa chọn còn lại. Cam kết với nó. Không có gì phải sợ hãi kể cả khi bạn chọn sai. Bởi một khi bạn thực sự cam kết đi trên con đường của mình, làm tất cả mọi thứ có thể để đạt được mục đích mà vẫn thất bại, bạn vẫn có cho mình rất nhiều tài sản giá trị. Là trải nghiệm, là kiến thức, là kỹ năng. Và ít nhất là bạn biết được con đường đó không phải là con đường phù hợp với bạn.

A Word From Me

Để kết thúc bài viết này, tôi muốn dành tặng các bạn một lời tâm sự từ Steve Job. “Khi lớn lên, bạn thường nghe mọi người nói rằng thế giới này là như vậy và nhiệm vụ của bạn đơn giản là sống một cuộc đời bên trong thế giới đó. Đừng cố gắng phá tan mảng tường để bước ra. Hãy cố gắng có một cuộc sống gia đình êm đẹp, sống vui vẻ và tiết kiệm một chút tiền. Nhưng đó là một cuộc sống cực kỳ hạn chế.”

“Cuộc sống rộng lớn hơn nhiều một khi bạn khám phá ra một sự thật đơn giản. Đó là mọi thứ xung quanh bạn mà bạn gọi là cuộc sống chỉ được tạo nên bởi những người không hề thông minh hơn bạn. Và bạn có thể thay đổi nó, bạn có thể tạo ảnh hưởng lên nó. Điều quan trọng nhất đó là rũ bỏ quan niệm sai lầm rằng cuộc sống ở đó và bạn chỉ có thể sống trong nó. Ngược lại, bạn có thể yêu, thay đổi, phát triển và tạo ra dấu ấn ở đó. Một khi bạn hiểu được điều đó, bạn sẽ không bao giờ sống giống như trước nữa.”

Note For You

*Những kiến thức tôi sử dụng trong bài viết này chủ yếu được tích lũy thông qua khóa học Tư duy thiết kế của cô Nguyễn Phi Vân, bài nói chuyện trên TED Talks của Bill Burnett và bài viết của Omar Itani.

Quỳnh Đỗ – The Introvert Writer
Write to grow, then inspire!